2021 GMT+7

Lời nói dối có cả chân và cánh

Trần Phương

Thứ 4, 29/09/2021 | 05:42:00

BPO - Ngày 26-9 vừa qua, cơ quan Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đã phát hiện 20 trường hợp sử dụng bằng giả và bằng không hợp lệ tại huyện Cư Kuin. Tất cả những trường hợp này sử dụng bằng tốt nghiệp THPT giả để học cao đẳng, đại học từ xa, tại chức… Chủ yếu là giáo viên đang dạy học tại các trường trên địa bàn huyện Cư Kuin. Không chỉ vấn đề xử lý sai phạm và nhiều thầy, cô giáo mất việc ngay đầu năm học, nhiều học trò hụt hẫng về những người thầy của mình, vụ việc còn thêm một lần nữa đặt ra vấn đề đạo đức, nhân phẩm trong nhà trường cũng như công sở ở Đắk Lắk và nhiều nơi khác.

Khu vực Tây nguyên cũng như một số địa bàn thuộc khu vực Đông Nam bộ, như tại địa bàn tỉnh Bình Phước hiện nay, những năm 90 của thế kỷ trước, thậm chí cả đầu những năm 2000, không chỉ thiếu hụt trầm trọng giáo viên mà thiếu cả đội ngũ trí thức được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp. Vì thế, nhiều địa phương đã chấp nhận tuyển giáo viên bậc phổ thông mà không yêu cầu phải được đào tạo sư phạm, thậm chí tuyển cả trình độ 9+2 (tốt nghiệp THCS và học nghiệp vụ sư phạm 2 năm). Và không chỉ ngành giáo dục, nhiều ngành khác cũng xảy ra tương tự. Thực thi chính sách đó chủ yếu liên quan đến những trường hợp sinh trước năm 1975 - điểm mốc đánh dấu một thế hệ mới ra đời - thế hệ cơ bản được học hành, đào tạo bài bản, ít bị ảnh hưởng bởi kinh tế khó khăn của đất nước trước thời bao cấp và bị bao vây cấm vận.

Đáng buồn, lợi dụng chính sách nhân văn và hoàn cảnh bất đắc dĩ đó của đất nước, không ít người đã gian dối qua mặt cơ quan chức năng. Ở Bình Phước từng phát hiện nhiều trường hợp sử dụng bằng cấp giả để chui vào nhà trường, công sở. Nhiều trường hợp sai phạm về chính sách cử tuyển, tuyển dụng trong ngành giáo dục và một số ngành khác. Không ít người thuộc thế hệ mới, nhưng trình độ văn hóa 9+2, bổ túc THPT… lần mò dần dần, luồn lách, rồi đánh võng ngay trong chính các cơ quan nhà nước.

Người thầy, dù như thế nào cũng phải là gương sáng cho học trò, rồi tới nhiệm vụ cao cả hơn là tấm gương cho xã hội. Cán bộ, đảng viên cũng thế, dù như thế nào cũng phải là tấm gương tốt cho quần chúng, rồi tới làm gương cho cộng đồng. Đó là tấm gương cả về đạo đức và năng lực. Năng lực mà kém, đạo đức lại giả, thì không thể làm gương được cho bất kỳ ai. Thầy giáo hay làm nghề gì cũng vậy, có thể có nhầm lẫn, sai sót nào đó trong quá trình làm việc, hành nghề. Thế nhưng, dối trá, “ăn không nói có”, quá quắt lừa lọc thì không thể chấp nhận được.

Chưa từng có ai tự khai nhận với cơ quan chức năng mình sử dụng bằng cấp giả. Cũng hiếm có ai nhận rằng mình trình độ kém nhưng đã lợi dụng chính sách để luồn lách trong các bộ máy, hay lợi dụng quyền hạn, trách nhiệm của mình mà trục lợi, đục khoét của nhân dân. Những trường hợp này thoái hóa biến chất, nhưng lại luôn đội lốt dưới vẻ bề ngoài hào nhoáng về hình thức, giả tạo về nhân cách để che đậy thủ đoạn nham hiểm bên trong. Có lẽ, chỉ đến khi bị “đưa vào lò”, “cháy nhà mới ra mặt chuột”, công khai trước dư luận như ở huyện Cư Kuin, lớp vỏ bọc nhân phẩm giả mới bị lột ra, rơi xuống.

Dân gian có câu, lời dối trá không những có chân, mà còn có cả cánh, vì tai tiếng bao giờ cũng bay nhanh, bay xa. Vậy nên, sự dối trá nào sớm hay muộn rồi cũng như “chiếc kim bọc giẻ lâu ngày cũng lòi ra” và phải trả giá. Càng lâu, cái giá phải trả càng lớn. Vì tai tiếng của nó càng lâu càng bay nhanh, bay xa và bay cao.