Thời luận 10:18, 26/02/2021 GMT+7

Ảnh hưởng của dịch bệnh khiến thương lái và các cơ sở hoạt động dịch vụ thu mua nông sản ở các tỉnh, thành phố, nhất là các tỉnh, thành phố có dịch bùng phát không thể đi và đến các vùng sản xuất, chăn nuôi. Cùng với đó, bếp ăn ở các nhà máy, xí nghiệp trong các khu - cụm công nghiệp, trường học… tạm dừng hoạt động cũng khiến sức mua sụt giảm, dẫn đến việc tiêu thụ nông sản chậm, giá cả cũng giảm theo. Trong khi hiện phần lớn nông sản trong nước sản xuất theo kiểu tự cung - tự cấp, không qua liên kết bảo quản càng khiến cho việc tìm đầu ra gặp nhiều khó khăn. Tình trạng nông sản không được quản lý theo chuỗi liên kết ở nhiều thời điểm còn khiến nguồn cung sản phẩm trên thị trường dư thừa, gây mất cân bằng cung - cầu, làm cho việc tiêu thụ càng trở nên khó khăn hơn.

Thực trạng còn cho thấy, nông dân ở nhiều địa phương vẫn sản xuất nông nghiệp theo kiểu “tù mù”, thiếu thông tin định hướng đầu ra cho sản phẩm, dẫn đến việc khủng hoảng thừa nông sản. Do vậy, đến lúc thu hoạch vẫn không biết địa chỉ tiêu thụ mà chỉ trông chờ thương lái thu mua. Đây cũng là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nông dân thường xuyên bị tư thương ép giá, buộc phải bán tống, bán tháo sản phẩm, thậm chí phải đổ bỏ. Qua đó, làm đời sống người nông dân điêu đứng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển nông nghiệp và kinh tế đất nước.

Việc kêu gọi “giải cứu” nông sản cũng cho thấy, giá nông sản bấp bênh liên quan rất lớn đến hình thức tổ chức sản xuất. Bởi đối với các chuỗi liên kết hiện nay, dù giá có giảm nhưng nông sản vẫn không tiêu thụ được. Điều đó khẳng định, chỉ có sản xuất lớn theo chuỗi liên kết giá trị mới mang lại hiệu quả cao cho các đối tượng tham gia. Trong đó, được hưởng lợi lớn nhất không ai khác chính là người nông dân.

Trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện nay, mô hình sản xuất nhỏ lẻ, tự phát không còn phù hợp, đòi hỏi phải đẩy mạnh phát triển chuỗi liên kết nông sản an toàn. Để phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao năng suất, hiệu quả lao động và đời sống nông dân, đòi hỏi các cấp và ngành chức năng phải chủ động tìm hiểu, khắc phục những nguyên nhân đang kiềm hãm sự phát triển của ngành nông nghiệp.

Trên cơ sở đó, xây dựng giải pháp căn cơ, có tính khả thi, đa dạng hóa thị trường tiêu thụ nông sản cả trong và ngoài nước, lấy doanh nghiệp là trung tâm, là đầu tàu dẫn dắt việc sản xuất theo quy hoạch, theo thị trường. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần tạo môi trường thuận lợi và có cơ chế chính sách nhất định hỗ trợ các hợp tác xã nông nghiệp phát triển. Chính quyền địa phương phải là “cầu nối” để vận động người dân ủng hộ hình thức kinh tế tập thể phát triển. Có như vậy, bài toán “được mùa mất giá, được giá mất mùa” mới được giải. Từ đó, hạn chế đến mức thấp nhất rủi ro.