2012 GMT+7

Những điểm mới trong dự thảo Luật Đất đai sửa đổi

Chủ nhật, 23/09/2012 | 17:19:00

LTS: Sau gần 10 năm thực hiện Luật Đất đai 2003, những thành tựu mà luật đem lại cho người dân không hề nhỏ, nhưng cũng để lại nhiều bất cập nhất là công tác quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và còn chồng chéo với quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị, thậm chí gây lãng phí trong xây dựng quy hoạch. Đặc biệt là những bất cập trong quản lý giá đất phù hợp giá trị thị trường vẫn tồn tại ở nhiều địa phương, một mặt tạo nên nguy cơ tham nhũng trong cơ chế cho thuê hoặc giao đất cho nhà đầu tư; mặt khác gây bức xúc cho người bị nhà nước thu hồi đất khi tiếp nhận giá trị bồi thường, hỗ trợ, tái định cư không thỏa đáng… Để khắc phục những hạn chế trên, Chính phủ đã giao cho Bộ Tài nguyên - Môi trường chủ trì soạn thảo dự án Luật Đất đai sửa đổi. Sau nhiều lần chỉnh sửa, Bộ tài nguyên - Môi trường vừa chính thức công bố dự thảo Luật Đất đai sửa đổi với nhiều quy định mới. Dưới đây, Binhphuoc Online xin giới thiệu cùng bạn đọc về những điểm mới đáng lưu ý trong dự luật này.

* Thời hạn giao đất nông nghiệp là 50 năm:

Luật Đất đai hiện hành đã được Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26-11-2003 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2004. Luật đất đai năm 2003 có 146 điều. Trong khi đó, Dự án luật mới có tới 190 điều, trong đó giữ nguyên 21 điều, sửa đổi bổ sung 101 điều và có 68 điều mới hoàn toàn.

Để khuyến khích nông dân gắn bó hơn với đất đai và yên tâm đầu tư sản xuất, trong dự thảo sửa đổi Luật Đất đai đã đưa ra quy định thời hạn giao đất trong hạn mức sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân lên 50 năm và áp dụng thống nhất cho các loại đất nông nghiệp. Cụ thể, tại Điều 190, dự thảo luật quy định rõ: "Thời hạn giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng là 50 năm. Khi hết thời hạn, người sử dụng đất được Nhà nước tiếp tục giao đất nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng, chấp hành đúng pháp luật về đất đai trong quá trình sử dụng và việc sử dụng đất đó phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt. Còn thời hạn cho thuê đất nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng là không quá 50 năm".

Bên cạnh đó, dự thảo quy định thời hạn giao đất, cho thuê đất đối với tổ chức kinh tế để sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối; tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân để sử dụng đất làm mặt bằng xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh; tổ chức kinh tế để thực hiện các dự án đầu tư; người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức kinh tế liên doanh để thực hiện các dự án đầu tư tại Việt Nam được xem xét, quyết định trên cơ sở dự án đầu tư hoặc đơn xin giao đất, thuê đất nhưng không quá 50 năm; đối với dự án có vốn đầu tư lớn nhưng thu hồi vốn chậm, dự án đầu tư vào địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn mà cần thời hạn dài hơn thì thời hạn giao đất, cho thuê đất là không quá 70 năm.

* Hạn mức giao đất nông nghiệp

Về hạn mức giao đất nông nghiệp, tại Điều 112 trong dự thảo luật nêu rõ: Hạn mức giao đất trồng cây hàng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối cho mỗi hộ gia đình, cá nhân không quá 3 ha đối với mỗi loại đất. Còn hạn mức giao đất trồng cây lâu năm cho mỗi hộ gia đình, cá nhân là không quá 10 ha đối với các xã, phường, thị trấn ở đồng bằng và không quá 30 ha đối với các xã, phường, thị trấn ở trung du, miền núi.

Đồng thời, dự thảo quy định rõ hạn mức giao đất cho mỗi hộ gia đình, cá nhân không quá 30 ha đối với đất rừng phòng hộ và đất rừng sản xuất. Nếu hộ gia đình, cá nhân được giao nhiều loại đất bao gồm đất trồng cây hàng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối thì tổng hạn mức giao đất không quá 05 ha.

Công khai thủ tục hành chính về đất đai (Điều 177)

1. Nội dung công khai thủ tục hành chính về đất đai bao gồm: a) Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả; b) Thời gian giải quyết đối với mỗi thủ tục hành chính; c) Thành phần hồ sơ đối với từng thủ tục hành chính; d) Quy trình và trách nhiệm giải quyết từng loại thủ tục hành chính; đ) Nghĩa vụ tài chính, phí và lệ phí phải nộp đối với từng thủ tục hành chính.

2. Việc công khai về các nội dung quy định tại khoản 1 Điều này thực hiện bằng hình thức niêm yết thường xuyên tại trụ sở cơ quan tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả; đăng trên trang thông tin điện tử cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính, trang thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện.

Đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân được giao thêm đất trồng cây lâu năm thì hạn mức đất trồng cây lâu năm là không quá 5 ha đối với các xã, phường, thị trấn ở đồng bằng; và không quá 25 ha đối với các xã, phường, thị trấn ở trung du, miền núi. Trong trường hợp hộ gia đình, cá nhân được giao thêm đất rừng sản xuất thì tổng hạn mức giao đất rừng sản xuất là không quá 25 ha.

Ngoài ra, tại Điều 113, dự thảo quy định hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân không quá 10 lần hạn mức giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân và giao Chính phủ quy định cụ thể cho phù hợp với đặc điểm của từng vùng và từng thời kỳ, tạo điều kiện cho quá trình tích tụ, tập trung đất đai để hình thành những vùng sản xuất hàng hóa lớn trong nông nghiệp.

* Nguyên tắc bồi thường khi thu hồi đất :

Theo quy định tại Điều 58 của dự luật, người có thẩm quyền thu hồi đất là Chủ tịch UBND cấp tỉnh và Chủ tịch UBND cấp huyện. Và điểm mới ở đây là theo quy định trong dự án luật, Nhà nước chủ động thu hồi đất theo quy hoạch, tạo quỹ đất sạch, sau đó giao đất, cho thuê đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện các dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, dự luật cũng bỏ cơ chế giao đất theo dự án, hạn chế giao đất không thu tiền sử dụng đất, các đơn vị sự nghiệp sẽ chuyển sang thuê đất, tăng cường đấu giá đất để tránh cơ chế xin cho và tham nhũng…

Và điểm mới nữa được người dân đồng tình cao là quy định về việc người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện theo quy định thì được bồi thường bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng với loại đất bị thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền. cụ thể là tại Điều 70 của dự luật có quy định như sau: “1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồi thường theo quy định sau đây: a) Phần diện tích đất nông nghiệp trong hạn mức… và phần diện tích do được thừa kế, tự khai hoang theo quy hoạch được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt thì được bồi thường…; b) Phần diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức thì không được bồi thường về đất, chỉ được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại. 2. Tổ chức kinh tế nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp hợp pháp từ người khác khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồi thường. 3. Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp ngoài việc được bồi thường theo quy định còn được Nhà nước hỗ trợ các khoản sau: a) Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất; b) Hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề và tạo việc làm từ nguồn thu từ đất; diện tích được hỗ trợ không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp tại địa phương. c) Hỗ trợ khác.

Trong dự luật cũng quy định cụ thể về điều kiện để được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế; bồi thường tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất; bồi thường thiệt hại do bị hạn chế khả năng sử dụng đất, thiệt hại tài sản gắn liền với đất. Đồng thời, dự luật cũng quy định rõ về những trường hợp Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất và những trường hợp Nhà nước thu hồi đất mà người bị thu hồi đất không được bồi thường về tài sản gắn liền với đất…

Đối với việc bố trí tái định cư cho người bị thu hồi đất ở, dự thảo nêu quy định: UBND cấp tỉnh lập và tổ chức thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất để bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở cho người có đất ở bị thu hồi mà phải di chuyển chỗ ở. Trong đó, giá đất tính thu tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư, giá bán nhà ở tái định cư do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm bàn giao đất ở tái định cư, bán nhà ở tái định cư. Trong trường hợp đối tượng được bố trí tái định cư mà tiền bồi thường về đất ở và tài sản gắn liền với đất ở không đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà nước hỗ trợ để mua đủ suất tái định cư tối thiểu.