Pháp luật 08:01, 24/09/2015 GMT+7

Viện bảo có, tòa nói không?

Bị cáo Nguyễn Văn Đồng (1950) trú thôn 8, xã Đức Liễu (Bù Đăng) bị Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh truy tố về tội giết người theo quy định tại Điểm n, Khoản 1, Điều 93 của Bộ luật Hình sự. Thế nhưng, sau nhiều lần tuyên hủy để điều tra bổ sung, ngày 24-8-2015, Hội đồng xét xử sơ thẩm, Tòa án nhân dân tỉnh đã tuyên bị cáo không phạm tội.

Nội dung vụ án

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, khoảng 10 giờ ngày 28-1-2013, ông Nguyễn Văn Đồng đi xe máy đến nhà ông Trần A Ửng (1965) ngụ cùng thôn để chơi. Tại nhà ông Ửng có bà Hà Nàm Cú (1968, vợ ông Ửng) cùng các con là Trần Ký Moi (1999), Trần Ký Thảo (2007) và Trần Ký Cường sinh năm 2011. Ông Ửng tổ chức uống rượu cùng Nguyễn Văn Đồng, sau đó hai người đánh bài xì phé ăn tiền, mỗi ván từ 1.000-2.000 đồng.

Đến 14 giờ cùng ngày, Moi dùng xe máy chở bà Cú ra quán tạp hóa mua hàng, cháu Cường khóc đòi đi theo. Thấy vậy, ông Ửng ngừng chơi bài để dỗ con nhưng ông Đồng không đồng ý dẫn đến xô xát. Ông Đồng cầm một viên gạch tàu và một khúc cây dài 1,17m đánh ông Ửng rách da đầu chảy máu còn viên gạch vỡ làm 4 mảnh. Ông Ửng bỏ ra phía giếng nước cách nhà khoảng 11m liền bị ông Đồng đuổi theo đánh tiếp. Sau đó, ông Đồng đẩy ông Ửng xuống giếng. Thấy cha bị đẩy xuống giếng, cháu Thảo đưa em là Cường chạy ra đường phía sau nhà khóc chờ mẹ về. Còn ông Đồng ra lấy xe máy chạy về nhà. Một lúc sau, bà Cú và cháu Moi về gặp Thảo và Cường đứng khóc bên đường và kể chuyện cha bị đẩy xuống giếng chết cho mẹ nghe. Trong lúc đó, vợ chồng anh Điểu Bré nhà ở thôn 6, xã Đức Liễu đi làm rẫy về bắt gặp ông Đồng đi xe máy đầu không đội mũ bảo hiểm chạy ngược chiều. Vợ chồng anh Điểu Bré đi đến nhà ông Ửng thì thấy cả mấy mẹ con bà Cú đang đứng khóc. Hỏi sự tình thì biết ông Ửng bị đẩy xuống giếng chết nên nhờ bà Nguyễn Thị Liễu (đi ngang qua) báo Công an xã.

Ngày 29-1-2013, ông Nguyễn Văn Đồng đã bị bắt giữ để điều tra xử lý. Đồng thời Công an xã đã thu giữ của ông Đồng 1 chiếc xe máy (phương tiện dùng đi đến nhà ông Ửng), 1 điện thoại di động và 1 chiếc đồng hồ đeo tay có dính vết màu nâu được niêm phong.

Theo kết luận giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh, nạn nhân Trần A Ửng có ba vết thương giập, rách da đầu do có vật tày cứng tác động. Nạn nhân tử vong do bị ngạt nước, suy hô hấp cấp. Kết luận của Phân viện Hình sự tại thành phố Hồ Chí Minh thì tất cả các dấu vết “ghi thu” trên đồng hồ, nền nhà, ở tay, quanh giếng đều là máu của ông Trần A Ửng. Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đề nghị tuyên mức án chung thân đối với bị cáo Nguyễn Văn Đồng.

Ai giết chết ông Ửng?

Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 24-8-2015, bị cáo Nguyễn Văn Đồng không thừa nhận hành vi phạm tội của mình như quyết định truy tố của Viện kiểm sát. Bị cáo Đồng cũng không thừa nhận vết máu có trên quai chiếc đồng hồ như biên bản do Công an xã Đức Liễu lập khi thu giữ. Trong khi đó, Hội đồng xét xử cho rằng, trong hồ sơ vụ án không thể hiện biên bản niêm phong chiếc đồng hồ hiệu Croton thu giữ từ bị cáo Đồng. Việc Công an xã Đức Liễu thu giữ chiếc đồng hồ của bị cáo rồi chuyển cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh để trưng cầu giám định cũng không được thể hiện bằng biên bản. Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy cơ quan tiến hành tố tụng đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng hình sự và ảnh hưởng tới tính khách quan của hoạt động tố tụng. Nên tòa cho rằng, chiếc đồng hồ có vết máu của nạn nhân trên quai được Công an xã Đức Liễu thu giữ từ tay của bị cáo Đồng không được xem là chứng cứ trong việc chứng minh tội phạm.

Hội đồng xét xử lập luận, việc các cơ quan tiến hành tố tụng có nhiều thiếu sót, vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong việc thu thập chứng cứ để chứng minh tội phạm, như không khám xét nhà ở; thu thập cái áo trắng bị cáo Đồng mặc khi về nhà, thu giữ cây gỗ dài 1,17m và viên gạch tàu nhưng không niêm phong và không giám định dấu vân tay ở những vật này là của ai, chưa làm rõ được vấn đề thời gian liên quan đến vụ án để chứng minh tội phạm; thực nghiệm điều tra nhưng không tuân thủ đúng quy định. Riêng người làm chứng trực tiếp duy nhất trong vụ án là cháu Trần Ký Thảo (sinh ngày 15-7-2007) - con trai của nạn nhân, Hội đồng xét xử đánh giá mới chỉ 5 tuổi, 6 tháng, 13 ngày (tính đến thời điểm xảy ra vụ án) nên không có năng lực hành vi dân sự. Mặt khác, lời khai của cháu Thảo có nhiều điểm không rõ ràng và mâu thuẫn với người làm chứng là cháu Trần Ký Moi. Trong biên bản ghi lời khai của Thảo và Moi không bỏ đi phần còn trống của trang giấy. Cơ quan điều tra lấy lời khai tiến hành vào ban đêm, trong quá trình lấy lời khai của nhân chứng lại mời những người không phải là đại diện của người được lấy lời khai...

Lời khai của những nhân chứng khác trong hồ sơ cũng chỉ nghe cháu Thảo kể lại, không chứng kiến vụ việc nên không có chứng cứ để chứng minh bị cáo Đồng giết ông Trần A Ửng. Từ những lập luận trên, Hội đồng xét xử đã tuyên bị cáo Nguyễn Văn Đồng không phạm tội giết người.

Dư luận bức xúc

Sau khi Nguyễn Văn Đồng được tuyên vô tội, không chỉ những người có mặt tại phiên tòa mà ngay cả dư luận xã Đức Liễu cũng bất bình.

Chúng tôi tìm đến xã Đức Liễu - nơi bị cáo và nạn nhân cùng cư trú. Ghi nhận đầu tiên của chúng tôi từ những người dân ở thôn 8 là hoài nghi về vụ án. Ông Hoàng Đức Thuận, Trưởng thôn 8 nói: “Chúng tôi hoàn toàn bất ngờ về kết quả phiên tòa. Nhiều người dân đã phản ứng dữ dội, mỗi lần họp thôn đều đem chuyện vụ án ra bàn luận với thái độ hết sức phẫn nộ. Vừa qua, chúng tôi họp chi bộ thôn, một số đảng viên hỏi việc bị cáo Đồng được tuyên trắng án trở về có thông báo gì đến địa phương không, lên hỏi xã thì không ai biết”. Ông Trần Nhật Ký, nguyên Trưởng ban Mặt trận thôn 8 nói: “Hai người đánh bài rồi đánh nhau và có máu vương vãi khắp nơi, 1 người chết, 1 người bỏ về thì ai giết ai, không lẽ ông Ửng tự chui đầu xuống giếng? Các vết máu của ông Ửng do công an thu thập được là của ai và do ai gây ra?... Không lẽ con ông Ửng đã gần 6 tuổi lại không biết ai là người giết cha mình hay sao? Vết máu nạn nhân dính trên quai đồng hồ ông Đồng không nhận mà Hội đồng xét xử cũng tin rồi cho qua là điều rất lạ”. 

Tại khu vực gần nhà của nạn nhân, chúng tôi được nghe rất nhiều lời tố cáo về “nhân thân”, về động cơ, mục đích của Nguyễn Văn Đồng khi thường xuyên đến nhà ông Trần A Ửng rủ rê nạn nhân uống rượu cho tới say. Chúng tôi sẽ chuyển tải tiếp thông tin đến bạn đọc vào số báo tới.

PV Nội Chính