2014 GMT+7

Nợ đọng bảo hiểm xã hội - Doanh nghiệp chây ỳ người lao động khổ?

Thứ 6, 08/08/2014 | 14:40:00

BP - Nhiều doanh nghiệp lợi dụng tình hình kinh tế khó khăn để nợ bảo hiểm. Có doanh nghiệp mở tài khoản ở ngân hàng ngoài tỉnh nhằm né tránh sự truy thu của cơ quan chức năng. Có doanh nghiệp còn chiếm đoạt tiền của người lao động bằng cách trừ tiền bảo hiểm vào lương, nhưng lại không đóng bảo hiểm cho họ.

Người lao động đăng ký khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh

Đối với người lao động, dành hết thời gian và công sức cho công việc thì vấn đề tiền lương và bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là thành quả lao động chính đáng của họ. Tình trạng các doanh nghiệp nợ BHXH là vấn đề đã cũ nhưng chưa bao giờ mất đi “sức nóng” về sự quan tâm của người lao động và các ngành chức năng.

MUÔN VÀN LÝ DO NỢ BHXH

Chị P.T.K.T nhà ở Bù Đăng, làm việc tại một doanh nghiệp ở thị xã Đồng Xoài chia sẻ: “Tôi vẫn bị công ty trừ các khoản tiền bảo hiểm hàng tháng nhưng không được cấp thẻ BHYT, thậm chí có những người đã tham gia BHXH một thời gian dài nhưng khi nghỉ việc vẫn không được hưởng các chế độ bảo hiểm, thậm chí còn mất luôn các khoản tiền bị trừ hàng tháng”.

Có nhiều nguyên nhân để các doanh nghiệp né tránh đóng bảo hiểm, như: Lợi dụng khủng hoảng kinh tế, lấy lý do gặp khó khăn, sản xuất - kinh doanh đình trệ... để trốn hoặc chậm đóng BHXH. Có doanh nghiệp gửi tiền tại ngân hàng ngoài tỉnh để tránh bị cơ quan chức năng phối hợp với ngân hàng trong tỉnh truy thu tiền BHXH trong tài khoản.

Ông Nguyễn Công Sơn, Phó phòng quản lý thu, Bảo hiểm xã hội tỉnh cho biết: “Hiện Bình Phước có tỷ lệ nợ đọng BHXH lớn hơn so các tỉnh lân cận. Nguyên nhân chính là do tình hình kinh tế thời gian qua gặp nhiều khó khăn dẫn đến nhiều doanh nghiệp phá sản, giải thể, tạm ngưng hoạt động, không có khả năng đóng bảo hiểm”.

NGƯỜI LAO ĐỘNG BIẾT HỎI AI?

Nợ BHXH, BHYT, BHTN thì người lao động là đối tượng chịu thiệt thòi nhất. Khi ốm đau đi chữa bệnh không được bảo hiểm thanh toán. Ngoài ra, do doanh nghiệp nợ BHTN nên người lao động không thể chốt sổ BHXH để hoàn tất hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp, làm họ mất quyền được hưởng các khoản trợ cấp thất nghiệp, thai sản...

Anh V.Q.A từng là nhân viên hành chính một công ty cổ phần ở thị xã Đồng Xoài cho biết: “Mức lương cơ bản của tôi khoảng 2,8 triệu đồng/tháng và bị trừ 10,5% (trong đó BHXH 7%, BHYT 1,5%, BHTN 1%, công đoàn 1%), tương đương với 315 ngàn 885 đồng. Tôi đã tham gia đóng bảo hiểm từ tháng 1-2012 đến tháng 12-2013 nhưng khi nghỉ việc không nhận được tiền BHTN. Cho đến nay, công ty vẫn chưa giải quyết thỏa đáng cho tôi”.

Theo thống kê của Phòng Quản lý thu, Bảo hiểm xã hội tỉnh cho thấy: Từ tháng 1 đến hết tháng 6-2014, trên địa bàn thị xã Đồng Xoài có tới 16 doanh nghiệp và cơ quan hành chính nợ đọng BHXH từ 3 tháng trở lên với tổng số tiền 6 tỷ 870 triệu đồng. Trong đó, nợ BHXH 6 tỷ 540 triệu đồng, nợ BHYT 230 triệu đồng và nợ BHTN hơn 95 triệu đồng.

Một số doanh nghiệp có nợ lớn kéo dài như: Công ty cổ phần Đầu tư Thái Bình hơn 2 tỷ 240 triệu đồng; Công ty TNHH World Tec Vina hơn 1 tỷ 810 triệu đồng; Công ty TNHH KJ Glove 1 tỷ đồng; Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng cao su Phú Thịnh trên 871 triệu đồng... Ngoài ra, vẫn còn một số cơ quan hành chính cũng nợ đọng BHXH từ 3 tháng trở lên.

Có muôn vàn lý do để doanh nghiệp nợ BHXH và ngành BHXH cũng có nhiều phương án để thu hồi nợ. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng phát huy tác dụng. Đó là trường hợp của Công ty TNHH KJ Glove đã bị BHXH tỉnh khởi kiện lần 2 vào tháng 12-2013 do số tiền nợ lên tới trên 1 tỷ 370 triệu đồng, sau đó công ty đã trả được khoảng 300 triệu đồng. Công ty cổ phần Đầu tư Thái Bình do sử dụng nhiều lao động, lại thường xuyên nợ BHXH với số tiền lớn nên công ty cùng BHXH tỉnh thống nhất cấp thẻ BHYT có thời hạn 3 tháng, sau đó nếu công ty tiếp tục nợ bảo hiểm thì sẽ không được cấp lại thẻ BHYT.

Tuy nhiên, đây chỉ là những trường hợp “thuận buồm xuôi gió” khi cơ quan BHXH dùng biện pháp mạnh để truy thu tiền bảo hiểm. Có trường hợp sau khi bị truy thu gắt gao đã tìm mọi cách lách luật, không đóng bảo hiểm cho người lao động. Và hậu quả là BHXH không truy thu được, còn người lao động thì bất lực!

Chia sẻ về giải pháp thu hồi nợ đọng bảo hiểm, ông Nguyễn Công Sơn cho biết: “Do chế tài của ngành BHXH còn hạn chế nên có trường hợp chây ỳ phải nhờ đến thanh tra, thậm chí khởi kiện ra tòa án”.

Ông Lê Văn Mãi, Phó giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cho biết: Các doanh nghiệp có rất nhiều mánh khóe để trốn đóng bảo hiểm. Nhiều lao động vì lợi ích trước mắt nên chấp nhận cùng chủ sử dụng lao động không đóng bảo hiểm.

Đối với trường hợp doanh nghiệp đã thu tiền bảo hiểm của người lao động nhưng không đóng BHXH cho họ là có dấu hiệu chiếm đoạt tiền lương người lao động. Rất mong cơ quan chức năng và người lao động mạnh dạn phản ánh, vạch trần hành vi này của một số doanh nghiệp.

Ngọc Bích