Kinh tế 15:23, 30/06/2014 GMT+7

THẾ GIỚI VẪN THIẾU HỒ TIÊU

Tháng 5-2014, mùa thu hoạch hồ tiêu vừa kết thúc, giá tiêu đen đã tăng 20-28 ngàn đồng/kg so với đầu và giữa mùa tiêu. Ngày 25-6, giá tiêu đen ở Bình Phước được doanh nghiệp và đại lý niêm yết mua vào 165 ngàn đồng/kg, ở Bà Rịa - Vũng Tàu 168 ngàn đồng/kg và các tỉnh Tây nguyên là 163 ngàn đồng/kg. Như vậy, nếu tiêu đẹp 500 GR/1-FAQ mà nông dân đang cất giữ sẽ bán được 183-185 ngàn đồng/kg. Giá tiêu đen xuất khẩu bình quân 4 tháng đạt 6.596 USD/tấn và tiêu trắng là 9.606 USD/tấn, cao nhất từ trước đến nay.

Ông Bùi Quốc Hải, Chủ nhiệm Câu lạc bộ tiêu sạch bền vững ở ấp Phước Tín (xã Hưng Phước, huyện Bù Đốp) phấn khởi: Với giá này, nhiều thành viên trong câu lạc bộ tiêu sạch ở Bù Đốp, Lộc Ninh lời thêm cả trăm triệu đồng nếu chốt giá bán phần tiêu đang ký gửi ở kho của Công ty Nedspice Việt Nam. Tuy nhiên, qua theo dõi diễn biến thị trường trong và ngoài nước, dự kiến về năng suất, sản lượng mùa vụ năm nay, nhiều người trồng tiêu như anh Hải chưa quyết định chốt giá bán, vì hy vọng giá sẽ còn cao trong mùa lễ hội ăn chay của các nước theo đạo Hồi (tháng 9-10 hằng năm). Mùa vụ này nhờ được ứng trước 70% giá bán nên đa số các hộ trồng tiêu ký kết hợp đồng bán cho Công ty Nedspice Việt Nam đều ký gửi trên 50% tổng sản lượng. Tại lễ đón nhận nhãn hiệu hồ tiêu Lộc Ninh ngày 25-6, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA) đã phải thốt lên “Giá cao như vậy nhưng nhiều nông dân vẫn chưa muốn bán”.

Theo số liệu của VPA, 5 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 92 ngàn tấn hạt tiêu, kim ngạch đạt hơn 645 triệu USD, tăng 50% so cùng kỳ năm 2013. Năm 2014, sản lượng hồ tiêu Việt Nam đạt khoảng 125-130 ngàn tấn, bằng sản lượng năm 2013; phấn đấu xuất khẩu 150 ngàn tấn (20 ngàn tấn tái nhập - xuất), ước kim ngạch đạt 1 tỷ USD. Đây cũng là năm xuất khẩu hồ tiêu đạt kim ngạch cao nhất trong lịch sử hồ tiêu Việt Nam. Với khoảng 62 ngàn ha hồ tiêu, trong đó hơn 50 ngàn ha cho thu hoạch thì giá trị thu lãi mỗi ha hồ tiêu cao nhất trong các nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Theo báo cáo của VPA, sản lượng hồ tiêu năm 2014 của thế giới chỉ khoảng 320 ngàn tấn, giảm 45 ngàn tấn so năm 2013, trong khi nhu cầu tiêu thụ tăng khoảng 4-5%. Như vậy, năm 2014, thế giới vẫn thiếu hồ tiêu. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam điều chỉnh giá tăng do nguồn cung thiếu hụt.

NÔNG DÂN CŨNG LÀ DOANH NGHIỆP

Chúng tôi đến thăm vườn tiêu 14 năm tuổi đẹp nhất xã Lộc An (Lộc Ninh) của gia đình chị Lê Thị Tuất ở ấp 7. Nằm trải dài trên đồi đất đỏ thoai thoải, những trụ tiêu 3 người ôm không xuể của gia đình chị phủ màu xanh mát rượi. Phần nửa vườn phía trên, chị Tuất trồng giống tiêu Vĩnh Linh với khoảng 1.500 nọc, còn lại vườn dưới 1.300 nọc là tiêu Trung (tiêu Lộc Ninh). Chị Tuất phấn khởi: Người trồng tiêu cho rằng giống tiêu Ấn Độ, Vĩnh Linh năng suất cao nhưng năm được năm mất. Gia đình tôi chưa năm nào mất mùa mà chỉ thấp hơn khoảng 20% của năm được mùa. Nhiều người cho rằng, chị Tuất may mắn chọn được giống tiêu đẹp, chuỗi dài, sai, lá nhỏ, nhưng theo chị là nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật.

Là vợ bộ đội, vừa làm kinh tế vừa thay chồng dạy bảo các con nhưng cứ đến 21 giờ là chị Tuất lại tranh thủ vào internet tham khảo giá tiêu. Chị Đinh Thị Mỹ Hạnh, Phó chủ tịch Hội Nông dân huyện Lộc Ninh cho biết: Hiện tất cả các hộ trồng tiêu giỏi có tiếng ở Lộc Ninh đều làm như chị Tuất. Họ thường xuyên tham khảo thị trường để quyết định bán. Ở nhiều khu vực tập trung có diện tích trồng tiêu lớn như ấp 4 (Lộc An), ấp 6 (Lộc Hòa), ấp Thạnh Biên (Lộc Thạnh)... các hộ trồng tiêu ngoài trao đổi kinh nghiệm chăm sóc còn thường xuyên chia sẻ thị trường, dự báo giá cả, mùa vụ để mọi người cùng bán được giá.

Lợi thế của hồ tiêu Việt Nam là chiếm 30% sản lượng, 50% thị phần xuất khẩu thế giới, nhưng theo phân tích của các chuyên gia kinh tế, 6 năm liền Việt Nam dẫn dắt giá tiêu xuất khẩu thế giới là nhờ sự đồng lòng giữa VPA - doanh nghiệp và nông dân. VPA luôn làm tốt vai trò dự báo mùa vụ, theo dõi cung - cầu, phân tích, dự báo thị trường để định hướng, khuyến cáo kịp thời cho người trồng tiêu và doanh nghiệp.

SẢN XUẤT BỀN VỮNG

Từ năm 2010 đến nay, giá tiêu liên tục tăng cao, nên diện tích tăng theo. Năm 2011, diện tích hồ tiêu cả nước là 52 ngàn ha, năm 2012 tăng lên 54,5 ngàn ha, năm 2013 là 57 ngàn ha và năm 2014 là 62 ngàn ha. Diện tích tăng nhưng sản lượng giảm, năm 2011 là 125 ngàn tấn, năm 2012 giảm còn 110 ngàn tấn và 2013, 2014 bằng năm 2011. Nguyên nhân là do giá tiêu cao ổn định ở mức 130-150 ngàn đồng/kg nên nông dân ồ ạt xuống giống. Nhiều người thiếu kinh nghiệm chăm sóc và trồng trên diện tích không phù hợp, tập trung chủ yếu ở Tây nguyên.

Giữ vững vị trí số 1 về sản lượng và thị phần xuất khẩu, VPA, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã xây dựng chiến lược phát triển hồ tiêu bền vững ở 6 vùng trồng tiêu trọng điểm. Theo đó, các địa phương từng bước xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, bảo đảm sản xuất tiêu sạch. Doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu để tăng tỷ trọng chế biến sâu, bảo đảm uy tín chất lượng xuất khẩu hồ tiêu trên thị trường thế giới. Tại Bình Phước, trong hai năm 2013, 2014 đã hình thành 9 câu lạc bộ sản xuất tiêu sạch bền vững với 202 thành viên ở hai huyện Lộc Ninh, Bù Đốp, ký kết hợp đồng bao tiêu với Công ty Nedspice Việt Nam. Trong năm 2014-2015, mô hình sẽ mở rộng thêm 10 câu lạc bộ ở huyện Hớn Quản và thị xã Bình Long, dự kiến thêm 700 hộ tham gia. Ở vùng trồng tiêu trọng điểm Lộc Ninh, ngày 25-3-2014, Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tập thể Hồ tiêu Lộc Ninh, thời hạn 10 năm. 

>> Công bố chứng nhận nhãn hiệu tập thể “Hồ tiêu Lộc Ninh”

                           Phương Hà