Thời luận 08:57, 23/01/2019 GMT+7

Thực tế cho thấy, chất lượng nguồn nhân lực lao động của nước ta hiện vẫn còn nhiều hạn chế. Tỷ lệ lao động trong độ tuổi đã qua đào tạo còn thấp; thiếu hụt lao động có tay nghề cao, nguồn nhân lực chưa đáp ứng nhu cầu thị trường lao động và hội nhập quốc tế. Theo đánh giá của Ngân hàng thế giới, chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam chỉ đạt mức 3,79/10 điểm. Đánh giá này cũng cho biết nhân lực nước ta yếu về chất lượng, thiếu năng động và sáng tạo, tác phong lao động công nghiệp chưa cao. Đội ngũ nhân lực chất lượng cao, công nhân lành nghề còn thiếu so với nhu cầu xã hội để phát triển các ngành kinh tế chủ lực, nhất là khi tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nguyên nhân của tình trạng nêu trên thì có nhiều, nhưng cơ bản là do cơ cấu đào tạo nguồn nhân lực không hợp lý. Tỷ lệ đào tạo đại học, cao đẳng so với trung cấp, công nhân kỹ thuật nghề là 7/3, dẫn tới tình trạng “thừa thầy thiếu thợ”. Khoảng cách giữa giáo dục nghề nghiệp và nhu cầu của thị trường lao động còn khá lớn. Sinh viên ra trường khó tìm được công việc phù hợp, thiếu kỹ năng hòa nhập, làm việc nhóm chưa tốt, giao tiếp với người nước ngoài, ứng dụng công nghệ thông tin còn yếu... Vì vậy, tỷ lệ thất nghiệp trong số lao động tốt nghiệp đại học, cao đẳng đang có xu hướng gia tăng. 

Bình Phước đang được coi là địa phương có cơ cấu “dân số vàng”. Chính sách phát triển nguồn nhân lực, thu hút nhân lực chất lượng cao đã được Đảng bộ, chính quyền tỉnh đặc biệt quan tâm và xác định là một trong những khâu đột phá. Cuối năm 2011, HĐND tỉnh (khóa VIII) đã thông qua Nghị quyết số 25/2011/NQ-HĐND quy định về chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức; thu hút và phát triển nguồn nhân lực trên địa bàn tỉnh Bình Phước. Trong những năm qua, việc triển khai thực hiện nghị quyết này của HĐND tỉnh đã góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong khu vực công. Tuy nhiên, giai đoạn hiện nay, nhiều chính sách về thu hút và phát triển nguồn nhân lực theo Nghị quyết số 25 đã không còn phù hợp, trong đó có nhiều điểm cần phải thay đổi. Các chuyên gia cho rằng, Bình Phước là tỉnh có nguồn thu ngân sách còn hạn chế, không thể dùng tiền để cạnh tranh thu hút nguồn nhân lực với các địa phương khác. Vì vậy, cần phải có môi trường làm việc thông thoáng, tạo điều kiện thuận lợi cho người làm việc có cơ hội được trọng dụng mới có thể hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao. 

Lợi thế lớn nhất hiện nay của nước ta nói chung và tỉnh Bình Phước nói riêng là có lực lượng lao động dồi dào và cơ cấu lao động trẻ. Tuy nhiên, thị trường lao động đang cần nguồn nhân lực chất lượng cao, đòi hỏi về trình độ tay nghề và kỹ năng cũng cao hơn. Trước mắt là phải đạt chuẩn nghề nghiệp mang tầm quốc tế để có thể dễ dàng dịch chuyển và đủ sức cạnh tranh với lao động các nước. Bên cạnh đó, trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, Việt Nam sẽ hội nhập ngày càng sâu rộng thì những tiêu chuẩn về lao động càng phải cao. Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 là cơ hội để tăng năng suất lao động, nhưng sẽ rất khó thành công nếu không có nhân lực chất lượng tốt.

Hà Thanh