Thời luận 04:40, 15/08/2022 GMT+7

Với một lực lượng hùng hậu, gồm 868 cơ quan báo in, 66 đài phát thanh, truyền hình, 1 hãng thông tấn quốc gia, hoạt động báo chí thời gian qua đã đóng góp không nhỏ vào công cuộc đổi mới đất nước. Báo chí đã trở thành vũ khí sắc bén trong công tác tư tưởng, là phương tiện quan trọng tuyên truyền, đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Báo chí là lực lượng tiên phong đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, bảo vệ nền tảng tư tưởng, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Tuy nhiên, do tác động từ mặt trái của cơ chế thị trường, nhất là xu thế hoạt động kinh tế báo chí, đã có không ít cơ quan báo chí thiếu nhạy bén chính trị, chưa làm tốt chức năng định hướng dư luận, thậm chí có sản phẩm báo chí sai định hướng chính trị, tư tưởng. Một số cơ quan báo chí đưa thông tin theo lối giật gân, câu khách, có cái nhìn phiến diện, sai lệch vấn đề. Nhiều cơ quan báo chí chưa quan tâm đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, chống phá Đảng và Nhà nước, chưa quan tâm biểu dương các điển hình tiên tiến, cổ vũ các phong trào thi đua yêu nước, thiếu hài hòa giữa “xây” và “chống”.

Tháng 7-2022, Bộ Thông tin và Truyền thông đã phạt Báo Pháp luật Việt Nam 325 triệu đồng và tước quyền sử dụng giấy phép trong 3 tháng đối với Báo Pháp luật Việt Nam điện tử do đăng tải thông tin sai sự thật, vi phạm quy định tại khoản 8 Điều 9 Luật Báo chí năm 2016, trong đó có 2 bài viết gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng. Trước đó, tháng 10-2019, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng đã tước giấy phép, phạt 50 triệu đồng đối với Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam do đăng tải thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng nghiêm trọng. Và mới đây, Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông đã công bố kết luận thanh tra đột xuất việc chấp hành quy định của pháp luật đối với Tạp chí điện tử Kinh doanh và Biên mậu Việt Nam, với gần 30% bài viết không đúng tôn chỉ, mục đích…

Trong lĩnh vực xuất bản, có những cuốn sách ngay sau khi phát hành đã bị bạn đọc phản ứng gay gắt bởi lối viết dễ dãi, tự nhiên chủ nghĩa. Đáng báo động là những cuốn sách có nội dung sai phạm về chính trị tư tưởng, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, xuyên tạc chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta; nhìn nhận cuộc sống hiện thực xã hội dưới con mắt u ám, quy chụp, thiếu tính xây dựng... nhưng vẫn được phát hành. Một số cuốn sách viết về lịch sử nhưng lại mang dụng ý “xét lại” lịch sử và có cả những cuốn sách mượn cớ viết về chiến tranh giải phóng dân tộc để “giải thiêng lịch sử”. Trong số đó, việc thu hồi, tiêu hủy cuốn sách “Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc - tập III - nhà Minh, nhà Thanh” và việc tạm dừng phát hành bộ sách “Lịch sử Việt Nam phổ thông” là những ví dụ sinh động.

Những sai phạm trong lĩnh vực báo chí, xuất bản thời gian qua có nguyên nhân quan trọng là chưa coi trọng đúng mức công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng cả trong sinh hoạt đảng của cán bộ, phóng viên và hoạt động tác nghiệp báo chí. Do vậy, không thể chỉ nhắc nhở chung chung mà phải thật sự tăng cường vai trò của tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí, xuất bản, trước hết là vai trò tiên phong, gương mẫu của người đứng đầu. Có như thế, báo chí mới thực hiện tốt vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; vì một nền báo chí cách mạng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.