Thời luận 05:00, 09/05/2022 GMT+7

Sự lãng quên đối với môn học này có thể do nhiều nguyên nhân. Đó là sự “khó nhằn”, một môn học với dày đặc những thông tin, sự kiện, con số, mốc thời gian, đòi hỏi người học phải ghi nhớ chính xác, có sự phân tích logic, xâu chuỗi các sự kiện để tìm hiểu nguyên nhân và rút ra bài học kinh nghiệm… Tuy nhiên, điều này có thể khắc phục được nếu người dạy, người truyền đạt có những phương pháp luận sáng tạo, linh hoạt, tạo hứng thú và ấn tượng về mỗi con số, sự kiện cho người học. 

Sự lãng quên của môn học này còn ở thái độ xem nhẹ của xã hội. Từ lâu Lịch sử đã bị xem là môn phụ, môn thi đầu vào của những ngành xã hội với cơ hội tìm kiếm việc làm không cao, vì thế rất ít người lựa chọn để học. Chính sự xem nhẹ đó đã khiến nhiều năm liền, điểm thi môn Lịch sử trong các kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn đứng “đội sổ”. Theo thống kê năm 2021, nhiều trường đại học có trên 98% bài thi môn Lịch sử dưới điểm trung bình, thậm chí có trường chỉ 1 thí sinh đạt điểm trung bình. Số bài đạt điểm trên trung bình chỉ hơn 25%, còn lại là điểm dưới trung bình. Trong đó, số lượng thí sinh bị điểm 0 tương đối nhiều. Những con số này đã phần nào phác họa được thực trạng dạy và học môn Lịch sử hiện nay. Tuy nhiên, đó là kết quả khi Lịch sử còn được chọn là môn thi tốt nghiệp THPT bắt buộc. Còn tới đây, khi Lịch sử trở thành môn học tự chọn thì e rằng kết quả không được như thế. Và hệ quả của việc thiếu nền tảng giáo dục truyền thống lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc, quan hệ bang giao giữa các nước… đối với thế hệ trẻ sẽ như thế nào? 

Không phải ngẫu nhiên sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dặn: “Dân ta phải biết sử ta/ Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”. Lịch sử không gói gọn trong vài năm mà là hàng ngàn năm hình thành và phát triển của một đất nước. Lịch sử cũng không đóng khung trong một quốc gia, vùng lãnh thổ mà là cả thế giới. Hiểu để trân trọng quá khứ và hướng tới tương lai. Điều này càng đặt ra cấp thiết đối với giới trẻ, nhất là trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa hiện nay. Thông qua học Lịch sử không chỉ giúp chúng ta hiểu về lịch sử dân tộc mà còn có cái nhìn toàn diện về mối quan hệ với các quốc gia, vùng lãnh thổ, từ đó hình thành lập trường tư tưởng, bồi đắp cho thế hệ trẻ tình yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc và khát vọng xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường, xứng đáng với công lao, đóng góp của các thế hệ cha anh đã ngã xuống vì độc lập, tự do và sự toàn vẹn lãnh thổ.

Học không chỉ là để thi, học còn là để hình thành nên nhân cách con người. Dân tộc Việt Nam vốn có bề dày lịch sử, văn hóa hết sức đặc sắc. Chính lịch sử và giá trị văn hóa của dân tộc đã tạo nên cốt cách con người Việt. Là người Việt mà không hiểu lịch sử dân tộc Việt, thì sao có thể đòi hỏi ở thế hệ trẻ tình yêu quê hương đất nước và sự tận tâm, tận hiến cho dân tộc. Vậy nên, việc đưa Lịch sử vào nhóm các môn học tự chọn phải được xem xét; các thế hệ học sinh phải được học môn Lịch sử, nhất là lịch sử nước nhà đầy đủ và toàn diện nhất.