Mặc dù tình hình dịch Covid-19 trên thế giới đang có diễn biến phức tạp, nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ phải thực hiện phong tỏa. Cuộc xung đột giữa Nga - Ukraine liên tục leo thang, giá dầu mỏ, khí đốt, nguyên liệu đầu vào… tăng cao khiến hoạt động kinh tế trên toàn cầu gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, nhờ thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 128/NQ-CP ngày 11-1-2021 của Chính phủ về quy định tạm thời thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19; chương trình tổng thể phòng, chống dịch Covid-19 và chương trình hồi phục phát triển kinh tế - xã hội nên nước ta đã gặt hái được những kết quả rất tích cực trên các ngành, lĩnh vực…
Các hoạt động sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ… trên cả nước tiếp tục đà hồi phục do người lao động trong các doanh nghiệp tiêm đủ liều vắc xin phòng Covid-19. Điều này giúp các doanh nghiệp tự tin, chủ động khôi phục toàn bộ hoạt động và tìm đơn hàng mới để đẩy mạnh sản xuất. Vì vậy, chỉ số sản xuất công nghiệp trong 4 tháng qua đã tăng 7,5% so cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, cán cân thương mại trong 4 tháng đầu năm đã đạt kết quả tích cực, xuất siêu hơn 2,54 tỷ USD. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 242,19 tỷ USD, trong đó giá trị xuất khẩu đạt trên 122,4 tỷ USD, tăng 16,4%; nhập khẩu đạt 119,8 tỷ USD, tăng 15,7% so cùng kỳ năm 2021. Đã có 22 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD.
Theo đánh giá, năm 2022 là thời điểm thế giới có nhiều thách thức và thuận lợi đan xen. Bởi đại dịch Covid-19 chưa kết thúc, xung đột vũ trang một số nơi vẫn còn tiếp diễn, giá nhiên liệu, năng lượng đầu vào chưa có dấu hiệu hạ nhiệt; nền kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro... Những khó khăn, thách thức này sẽ xuất hiện nhiều cơ hội để tạo đà cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam có những tăng tốc cần thiết. Đó là thị trường xuất khẩu sang các đối tác trong các Hiệp định thương mại tự do (FTA), đặc biệt là các FTA thế hệ mới sẽ tiếp tục được gia tăng. Nhiều nước triển khai các gói kích thích kinh tế, kích cầu tiêu dùng, qua đó gia tăng nhu cầu nhập khẩu hàng hóa từ nước ta… Hơn nữa, thời gian qua, Việt Nam đã nhanh chóng xác lập được vị thế quan trọng trong chuỗi cung ứng các sản phẩm chiến lược như linh kiện, sản phẩm điện tử; nông, lâm, thủy sản; hàng tiêu dùng, may mặc... để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu thị trường thế giới. Như vậy, hoạt động xuất nhập khẩu của nước ta đang hội tụ các yếu tố thiên thời, địa lợi và nhân hòa để có thêm những bứt phá ngoạn mục hơn.
Tuy nhiên, để xuất khẩu tiếp tục giành được những mùa vàng bội thu, nước ta còn rất nhiều việc phải làm, đó là cần tận dụng đà phục hồi của các thị trường trọng điểm nhằm mở rộng thị phần. Doanh nghiệp tích cực đổi mới công nghệ, ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, tạo chuỗi giá trị, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm để nâng cao năng lực cạnh tranh. Đẩy nhanh việc chuyển đổi số, tích cực tham gia các sàn giao dịch thương mại điện tử để tìm kiếm bạn hàng, tìm hiểu đối tác nhằm xây dựng những chiến lược phát triển đúng tầm. Các cấp, ngành và doanh nghiệp triển khai quyết liệt Quyết định số 493/QĐ-TTg ngày 19-4-2022 về Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ để hoạt động xuất khẩu của nước ta phát huy các lợi thế. Đồng thời phát triển thương hiệu hàng hóa quốc gia và nâng tầm vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, góp phần đẩy nhanh sự tăng trưởng kinh tế của đất nước.
