Thời luận 05:00, 21/04/2022 GMT+7

Pháp luật Việt Nam, trong đó có Luật Đất đai năm 2013, Luật Đấu giá tài sản cùng nhiều quy định khác đã tạo ra hành lang pháp lý để việc đấu giá QSDĐ trở nên hiệu quả. Tuy nhiên, trước sự vận động mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường, hoạt động đấu giá QSDĐ trên cả nước nói chung và Bình Phước nói riêng cũng trở nên sôi động với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế khác nhau và đã nảy sinh nhiều bất cập liên quan đến pháp lý trong đấu giá QSDĐ. Thực tế minh chứng, những kẽ hở về pháp lý trong đấu giá QSDĐ đã gây thất thoát nguồn lực không nhỏ cho đất nước mà nổi cộm là vụ việc đấu giá QSDĐ ở Thủ Thiêm, TP. Hồ Chí Minh.

Nội dung hội thảo cho thấy, hiện vẫn còn nhiều vấn đề bất cập về pháp lý phát sinh trong đấu giá tài sản. Đó là, nhiều văn bản pháp luật quy định về đấu giá QSDĐ thiếu sự thống nhất từ Trung ương, bộ, ngành đến các địa phương; thiếu quy định nền tảng cơ bản là kiểm soát tình trạng sử dụng đất sau khi trúng đấu giá; thiếu áp dụng công nghệ thông tin trong quá trình đấu giá, đấu giá trực tuyến và có quy định về hình thức đấu giá này… Các quy định trong Luật Đấu giá tài sản còn kẽ hở dẫn đến thông đồng giá. Ngoài ra, quy định yêu cầu chủ đầu tư cung cấp giấy tờ chứng minh năng lực tài chính, nhưng lại thiếu quy định về thẩm định năng lực tài chính này. Thậm chí việc áp dụng các quy định về nộp tiền trúng đấu giá QSDĐ tại các địa phương cũng không thống nhất.

Trước những bất cập trong hoạt động đấu giá QSDĐ, Bộ Tư pháp đã kiến nghị Quốc hội, Chính phủ chỉ đạo rà soát các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành có liên quan đến đấu giá tài sản và sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ những quy định không còn phù hợp, mâu thuẫn để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất về trình tự, thủ tục đấu giá theo quy định của Luật Đấu giá tài sản. Xem xét đưa vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh để hoàn thiện pháp luật chuyên ngành quy định các loại tài sản phải bán thông qua hình thức đấu giá. Việc xác định giá để làm giá khởi điểm tài sản đấu giá đảm bảo sát với giá thị trường, phù hợp tình hình thực tiễn, điều kiện kinh tế - xã hội tại địa phương. Đồng thời, giao UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quán triệt, chỉ đạo người có tài sản đấu giá tại địa phương tăng cường hơn nữa vai trò, trách nhiệm trong việc lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản, phê duyệt phương án đấu giá, xác định giá khởi điểm, ký hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản...

Đấu giá QSDĐ là con đường gần như duy nhất để chủ đầu tư có thể tiếp cận đất công. Để thực thi chủ trương này một cách tốt nhất, trước hết việc xây dựng các chủ trương, chính sách liên quan phải bảo đảm nhất quán từ Trung ương đến địa phương với phương châm minh bạch, rõ ràng, cụ thể và khách quan. Bên cạnh đó, phải đảm bảo sự nhất quán các quy hoạch liên quan đến đất đai để nhà đầu tư có thể tiếp cận và thấy rõ, từ đó xác định được mục tiêu đầu tư của mình. Vì vậy, cần có thời hạn cụ thể và tuân thủ chặt chẽ thời hạn công bố các thông tin về quy hoạch, thông tin về đấu giá, đấu thầu. Nhất là, phải cụ thể hóa hơn nữa các điều kiện để sàng lọc đầu vào đối với nhà đầu tư tham gia đấu giá.