Thời luận 04:18, 19/04/2022 GMT+7

BPO - Thời gian gần đây, tình trạng quảng cáo sai sự thật về thực phẩm bảo vệ sức khỏe diễn ra thường xuyên, liên tục với cường độ ngày càng nhiều hơn. Đặc biệt là trên các trang mạng xã hội như Google, Facebook, YouTube, Zalo, TikTok, Instagram, Tiki… Trong khi đó, các quy định của pháp luật về quản lý hoạt động quảng cáo đã tương đối đầy đủ như Luật Quảng cáo, Luật An toàn thực phẩm, nghị định hướng dẫn Luật Quảng cáo, Luật An toàn thực phẩm, nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo.

Cụ thể, tại Điều 34 Nghị định số 38/2021/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định rõ về hành vi cấm trong hoạt động quảng cáo: Phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng đối với hành vi treo, đặt, dán, vẽ các sản phẩm quảng cáo trên cột điện, trụ điện, cột tín hiệu giao thông và cây xanh nơi công cộng, trừ trường hợp quy định tại điểm d khoản 3, điểm b khoản 5 và điểm b khoản 8 Điều 12 Nghị định số 100/2019/NĐ-CP ngày 30-12-2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt. Phạt tiền từ 10-20 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Quảng cáo có sử dụng các từ ngữ “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc từ ngữ có ý nghĩa tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh theo quy định.

Luật quy định là vậy nhưng khi vào các trang mạng này, người xem sẽ gặp rất nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về quảng cáo, chủ yếu tập trung vào các hành vi như quảng cáo không đúng bản chất của sản phẩm, quảng cáo khi chưa được thẩm định nội dung và quảng cáo không đúng nội dung đã được thẩm định. Cụ thể là trên trang YouTube từ nhiều tháng nay xuất hiện quảng cáo về thuốc gia truyền chữa các loại bệnh: tê bì tay chân, đau mỏi vai gáy, đau lan truyền, biến dạng khớp, nhức mỏi toàn thân, gai cột sống, bệnh gout, thoát vị đĩa đệm, đau thần kinh tọa... với lời “cam kết đã uống là khỏi 100%”.

Trước thực trạng nêu trên, Bộ Y tế vừa ban hành Công văn số 1504/BYT-ATTP về tăng cường phối hợp quản lý hoạt động quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Theo đó, Bộ Y tế đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông: Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân phát hành quảng cáo sai sự thật, quảng cáo chưa có thẩm định của cơ quan chuyên môn hoặc không đúng với nội dung đã được thẩm định. Có biện pháp xử lý mạnh với các trang mạng xã hội như Facebook, TikTok, Twitter… các nền tảng quảng cáo trên Google ads như YouTube, Coccoc, Chrome… và yêu cầu thực hiện nghiêm theo quy định pháp luật của Việt Nam về quảng cáo. Rà soát quản lý chặt điều kiện cho phép mở các trang website, tên miền hoạt động nhằm đảm bảo khi phát hiện sai phạm về quảng cáo cần kịp thời tạm đóng tên miền hoặc đóng vĩnh viễn tên miền vi phạm. Tăng cường quản lý hoạt động quảng cáo xuyên biên giới. 

Đề nghị nêu trên của Bộ Y tế đã nhận được sự đồng thuận cao của dư luận và cộng đồng mạng. Vì thực tế cho thấy, nội dung quảng cáo sai sự thật về thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên các trang Facebook, TikTok, Twitter... đều có máy chủ ở nước ngoài. Do đó, việc kiểm tra, giám sát, thậm chí là xử lý rất khó khăn, phức tạp. Trong khi đó, nếu các nhà mạng tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật của Việt Nam bằng cách cài đặt phần mềm sàng lọc những hình ảnh, từ ngữ tiếng Việt bị cấm, thì những loại quảng cáo nêu trên sẽ không còn. Vì vậy, dư luận cho rằng, ngành chức năng cần vào cuộc quyết liệt, mạnh mẽ hơn, đồng thời chỉ đạo kiểm tra, xử lý nghiêm để làm gương đối với các chủ tên miền quảng cáo trên các trang mạng xã hội vi phạm quy định pháp luật về quảng cáo. Có như vậy mới mong sớm lập lại trật tự trong lĩnh vực này và sẽ không còn ai “tiền mất mà tật vẫn mang”.