Israel có tổng diện tích hơn 22.000km2, trong đó có ¾ diện tích là sa mạc, phần còn lại không phải là sa mạc chưa bằng diện tích tự nhiên với khí hậu và đất đai màu mỡ của tỉnh Bình Phước. Với dân số chỉ khoảng 8,6 triệu người - chưa bằng dân số Thành phố Hồ Chí Minh, thế nhưng, Isarel lại được xem là quốc gia khởi nghiệp sáng tạo thành công bậc nhất thế giới.
Từ khoảng 50 năm trước, Israel đã có những chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Trong gần như tất cả cơ quan chức năng của Israel đều có một cơ quan chuyên về đổi mới, khởi nghiệp sáng tạo và một chuyên gia chịu trách nhiệm về việc phát triển khoa học - công nghệ để thúc đẩy đổi mới, khởi nghiệp sáng tạo. Cũng vì thế, quốc gia gần như không có tài nguyên gì ngoài tài nguyên về… trí tuệ này, đã trở thành một hình mẫu về sự thành công vượt bậc, là quốc gia xếp thứ 19 trong tổng số 187 quốc gia về chỉ số phát triển con người của Liên hợp quốc, là đất nước có bình quân tỷ phú, triệu phú… hàng đầu thế giới.
Việt Nam - đất nước có tài nguyên phong phú bậc nhất thế giới, cũng là dân tộc được đánh giá có chỉ số thông minh bậc nhất thế giới. Thế nhưng, điều đáng ngạc nhiên là cho đến nay, xét về kinh tế, Việt Nam vẫn thua khá xa so với các nước phát triển và nhiều bè bạn trên thế giới. Người Việt Nam có câu thành ngữ “Phi thương bất phú” - hiểu một cách đơn giản là không kinh doanh thì không thể giàu có. Đáng tiếc là câu thành ngữ này, người Việt Nam nào cũng biết, nhưng áp dụng nó vào thực tiễn lại khá hạn chế.
Sách trắng Việt Nam công bố, năm 2020, nước ta mới chỉ có 508.770 doanh nghiệp, bình quân gần 200 người dân mới có 1 doanh nghiệp. Trong khi đó, ở các nước phát triển, con số bình quân này khoảng 15 đến 20 người dân/doanh nghiệp. Con số này cho thấy, Việt Nam thua kém rất xa trong thực hiện câu thành ngữ “Phi thương bất phú” của chính chúng ta.
Thời gian không chờ đợi ai. Khởi nghiệp hay khởi sự bất kỳ điều gì, để mang lại một kết quả bền vững lâu dài, tất yếu phải bắt đầu từ những nền móng quan trọng nhất, đó là giáo dục, đào tạo và từ tuổi trẻ, từ người trẻ. Chỉ có thể như thế mới thành công một cách bền vững. Còn như một câu thành ngữ khác của người Việt Nam - “Xây nhà từ nóc”, không có nền tảng, không có nội lực, không có sự lăn lộn thực tiễn và bắt đầu khi “thiên hạ” đã đi quá xa, thì khó có thể làm nên chuyện. Nếu có, phần nhiều chỉ là sự chụp giật, luồn lách, không thể đứng vững trên đôi chân của mình và sớm muộn cũng sẽ thất bại.
