Thời luận 05:00, 07/02/2022 GMT+7

Với mục tiêu bảo vệ sức khỏe con người là trên hết, trước hết, trong suốt 2 năm qua, ứng phó với đại dịch toàn cầu, nhiều kịch bản điều hành, chủ động thích nghi trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội đã được Đảng, Nhà nước triển khai kịp thời và đồng bộ với sự vào cuộc quyết liệt của toàn dân. Đến nay, đại dịch cơ bản được kiểm soát. Lúc này, chủ động thích nghi hay chờ đại dịch đi qua để khởi đầu cuộc sống mới phụ thuộc vào ý thức của mỗi người, bởi ai cũng có 24 giờ như nhau, chậm một nhịp là lỡ đi hàng ngàn cơ hội. Và sự học cũng vậy. 

Sau thời gian dài tạm dừng đến trường để phòng, chống dịch, không ai ngờ cuộc sống bị đảo lộn đến thế. Chúng ta chứng kiến quá nhiều khó khăn của ngành giáo dục cả nước nói chung và thích nghi với những thay đổi chưa từng có tiền lệ. Toàn ngành giáo dục dần chuyển sang số hóa với mục tiêu tạm dừng đến trường nhưng không dừng việc học. Tuy nhiên, những hạn chế phát sinh đi kèm cũng không ít. Trường học đóng cửa, hàng ngàn giáo viên, nhân viên, nhất là ở các cơ sở giáo dục tư nhân mất việc làm, chật vật mưu sinh. Giáo viên, học sinh làm quen với phương pháp dạy học mới nhưng thiếu một kịch bản sư phạm phù hợp do chưa có cơ hội trải nghiệm dẫn đến “tiếng cô vang rừng núi nhưng không ai trả lời” - như ai đó đã từng ví von. 

Thực tế cho thấy, việc học online đã phổ biến khá lâu ở các nước phát triển. Với Việt Nam, đây còn là vấn đề mới và để thích nghi cần phải có lộ trình với những bước đi phù hợp, cả về con người lẫn trang thiết bị. 

Rõ ràng, qua đại dịch cho thấy, nó không chỉ là phép thử. Đó còn là dịp để chúng ta cùng nhìn lại và định vị mình đang ở đâu trong thế giới đầy biến động của kỷ nguyên số. Bởi cuộc sống vẫn tiếp diễn và sự học vẫn không dừng lại. Không ai biết trước điều gì có thể xảy ra. Covid-19 như một phép thử và trên đường đời sẽ còn có nhiều phép thử khác. 

Hôm nay, 63 tỉnh, thành trong cả nước bắt đầu triển khai từng bước cho học sinh quay trở lại trường học trực tiếp trên cơ sở thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19. Đây là tin vui không chỉ với giáo viên, học sinh mà với cả phụ huynh sau thời gian dài triển khai dạy học trực tuyến với những hạn chế và lo lắng đan xen. Tuy nhiên, như đã phân tích ở trên, chúng ta không mãi ôm khư khư phương pháp giáo dục truyền thống, chỉ quen với phấn trắng, bảng đen. Đã đến lúc chúng ta phải thay đổi và luôn sẵn sàng đối diện với những thay đổi của cuộc sống. Kỷ nguyên số với mục tiêu xây dựng nền kinh tế số, xã hội số, đòi hỏi thế hệ chúng ta phải làm quen với thế giới phẳng, chủ động thích nghi để hội nhập. Nó là phép thử với người này nhưng là cơ hội với những ai biết vận dụng và tận dụng nó.

Đặc biệt, ngay cả khi chiến thắng dịch bệnh, chúng ta cũng không thể chắc chắn rằng cuộc sống phía trước chỉ toàn là hoa hồng. Thế giới luôn vận động, cuộc sống luôn có những cơn sóng vỗ, những thử thách buộc chúng ta phải thay đổi để lớn dần lên. Chính bởi vậy, dù với vi rút nào hay biến cố to lớn nào đi chăng nữa chúng ta cũng phải luôn bình tĩnh, chủ động, sẵn sàng ứng phó và thích nghi, không đợi đến khi những thứ giặc vô hình tấn công mới chịu thay đổi và cách tốt nhất là chuẩn bị kỹ cho hiện tại để sẵn sàng ứng phó ở tương lai.