Thời luận 05:00, 27/01/2022 GMT+7

Tuy nhiên, theo đánh giá của BHXH Việt Nam, tình trạng nợ đọng, trốn đóng BHTN của các doanh nghiệp đang là vấn đề báo động. Tình trạng này không chỉ gây ra những hệ lụy trực tiếp đến NLĐ mà còn gây nhiều phiền toái cho cơ quan bảo hiểm, các cơ quan quản lý lao động. 

Không thể phủ nhận, thời gian qua, tình trạng trốn đóng, nợ đọng BHTN có xu hướng gia tăng là do tình hình sản xuất - kinh doanh của không ít doanh nghiệp gặp khó khăn vì ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, tình trạng này chỉ là nhất thời, bởi ngoài các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất, nước ta còn đẩy mạnh các giải pháp tăng độ bao phủ vắc xin ngừa Covid-19 để sớm trở lại trạng thái bình thường mới. Thực tế, tình trạng nợ đọng, trốn đóng BHTN đã diễn ra từ lâu nhưng ngày càng gia tăng là do nhiều nguyên nhân. Đáng chú ý là ý thức chấp hành pháp luật của người sử dụng lao động chưa cao; chế tài xử lý vi phạm về đóng BHXH nói chung và BHTN nói riêng còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe… Đặc biệt, việc chốt sổ BHXH cho lao động nghỉ việc gặp khó do một số doanh nghiệp nợ đóng, thậm chí có trường hợp NLĐ đã trích tiền lương để đóng BHTN nhưng doanh nghiệp vẫn chưa đóng.

Mặt khác, do nhận thức của một số lao động và người sử dụng lao động về chính sách BHTN còn hạn chế, nhiều người chưa hiểu rõ quyền và trách nhiệm của mình, chưa nắm được đầy đủ điều kiện hưởng chính sách. Lợi dụng sự kém hiểu biết của NLĐ, nhiều đơn vị, doanh nghiệp đã chiếm đoạt khoản tiền này bằng cách “nợ” hoặc chậm chi trả cho NLĐ, thậm chí là chiếm dụng.

Để khắc phục tình trạng trốn đóng, nợ đọng BHTN, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 12/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH, NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Trong đó, đáng lưu ý là mức phạt đối với doanh nghiệp không thực hiện thủ tục xác nhận việc đóng BHTN cho NLĐ. Cụ thể, khoản 3 Điều 2, nghị định này quy định: Phạt tiền từ 1-3 triệu đồng khi vi phạm với mỗi NLĐ, nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi không thực hiện thủ tục xác nhận việc đóng BHTN cho NLĐ để NLĐ hoàn thiện hồ sơ hưởng BHTN theo quy định. Trước đây, theo Nghị định số 28/2020/NĐ-CP, mức phạt cố định với hành vi này từ 500 ngàn đến 1 triệu đồng. 

Mặc dù đã có chế tài xử lý nghiêm khắc nhưng để xử lý tình trạng trốn đóng, nợ đọng BHTN hiệu quả, bên cạnh thực hiện nghiêm các quy định của ngành chức năng, cần thiết phải xác định, đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng cơ quan BHXH mà cần có sự hỗ trợ tích cực của cả hệ thống chính trị, các doanh nghiệp và người dân. Nhất là phải có chế tài xử lý mạnh mẽ hơn nữa đối với người sử dụng lao động, doanh nghiệp cố tình trốn đóng và nợ đọng BHTN.