Thời luận 05:00, 19/01/2022 GMT+7

Những thành tựu khoa học, công nghệ mới, nhất là công nghệ số, đã và đang làm thay đổi mạnh mẽ phương thức sản xuất, tổ chức và sinh hoạt xã hội, tạo ra các doanh nghiệp công nghệ số như: Amazon, Microsoft, Apple, Facebook... thay thế các công ty chế tạo như: Boing, Airbus, G.M, G.E... trở thành những doanh nghiệp lớn hàng đầu thế giới. Hai năm qua, đại dịch Covid-19 đã khiến toàn cầu điêu đứng, hàng loạt doanh nghiệp, tập đoàn hàng đầu phá sản hoặc bên bờ vực phá sản. Trái lại, những doanh nghiệp công nghệ lại ngày càng lớn mạnh hơn.

Mặc dù có lịch sử hàng ngàn năm không thua kém bất kỳ quốc gia nào, thế nhưng kinh tế - xã hội của Việt Nam hiện xếp sau khá xa, trong nhóm trung bình thấp trên thế giới. Để bứt phá đi lên, ngang hàng với các nước phát triển, không còn con đường nào khác, Việt Nam phải đi tắt đón đầu. Và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 - cuộc cách mạng công nghệ số đã cho chúng ta cơ hội thuận lợi không thể thuận lợi hơn để thực hiện được mục tiêu đó. Sự phát triển vượt bậc của công nghệ số sẽ góp phần thay đổi tư duy, hoạt động chính sách, tạo ra kỳ vọng chưa từng có đối với Việt Nam.

Các thành tựu khoa học công nghệ số đã tạo ra cơ hội, điều kiện không thể thuận lợi hơn để Việt Nam đi tắt đón đầu. Kinh tế số hoạt động trên nền tảng công nghệ số chính là một hình thức cụ thể của kinh tế tri thức mà đất nước ta đang xây dựng… Đây cũng là cơ hội cực lớn đối với Việt Nam để đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển đất nước. 

Tất nhiên, thực hiện được mục tiêu ấy là không dễ dàng. Bởi đó là một bài toán tổng hợp của nhiều biến số, trong đó, có những yếu tố rất bất lợi đối với một quốc gia đi sau, nguồn lực hạn hẹp như nước ta. Thế nhưng, với việc dựa vào đổi mới và sáng tạo như một lợi thế cạnh tranh để thúc đẩy tốc độ và chất lượng tăng trưởng, với sự đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên nhân tố khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao “hướng tới nền kinh tế tri thức”, sẽ giúp Việt Nam giảm thiểu sự bất lợi ấy.

Không chỉ Việt Nam, tất cả quốc gia trên thế giới đều không muốn lỡ cơ hội của cuộc cách mạng 4.0 đang diễn ra, không muốn bị bỏ lại phía sau. Đặc biệt là những quốc gia đang ở phía sau như nước ta, nếu một lần nữa bị bỏ lại phía sau như các cuộc cách mạng công nghiệp trước đó, khoảng cách với các nước phát triển sẽ càng mênh mông hơn, khó san lấp hơn.

Chuyển đổi số liên quan, ảnh hưởng, tác động tới cả xã hội về nhiều mặt, từ việc làm, tổ chức công việc, cách thức làm việc, đời sống toàn cầu... Sự thiếu hiểu biết, thiếu chuẩn bị, thiếu sẵn sàng với bất kỳ ai, bất kỳ tổ chức nào, cũng sẽ là trở ngại cho chuyển đổi số, phát triển kinh tế số. Chính vì thế, việc chuyển đổi nhận thức, nâng cao nhận thức, hiểu biết về công nghệ số, chuyển đổi số đã và đang là vấn đề rất cấp bách hiện nay ở nước ta.