Thời luận 05:15, 06/01/2022 GMT+7

Đơn cử, ngày 26-7-2021, Bộ Y tế ký văn bản thu hồi Công văn số 5944 về việc tăng cường phòng, chống dịch Covid-19 bằng thuốc cổ truyền và sản phẩm từ dược liệu được ban hành 2 ngày trước đó. Theo lý giải của bộ này, việc thu hồi là do Công văn 5944 “có một số nội dung chưa phù hợp”. Được biết, sau khi công văn có nội dung tăng cường phòng, chống dịch Covid-19 bằng thuốc y học cổ truyền và sản phẩm từ dược liệu của bộ ban hành đã gặp phải sự phản ứng quyết liệt của dư luận trên truyền thông và mạng xã hội. Thực tế, việc các cơ quan nhà nước ra văn bản sau đó lại rút lại vì các lý do khác nhau đã xảy ra nhiều trong thời gian qua, cá biệt có những văn bản sáng ban hành, chiều thu hồi. Thậm chí có những quy định rất hài hước, dở khóc, dở cười khác, như: ngực lép, thấp bé không được lái xe; xử phạt ôtô không có bình cứu hỏa; đi xe theo ngày… chẵn, lẻ; chó, mèo phải “chính chủ”…

Nguyên nhân chủ yếu là do phần lớn các quy định được xây dựng, ban hành theo ý chí chủ quan của cơ quan soạn thảo và ban hành, bỏ qua việc đánh giá tình hình, thực trạng trên thực tế. Thậm chí việc lấy ý kiến của người dân, chuyên gia trong lĩnh vực liên quan cũng gần như không được quan tâm. Không ít cơ quan soạn thảo sử dụng các quy định tham khảo từ các quốc gia khác một cách thiếu chọn lọc dẫn đến quy định không phù hợp với thực tiễn. Hậu quả là quy định vừa ban hành đã khiến dư luận phản ứng, phải hủy bỏ hoặc thay thế, bổ sung, sửa đổi bằng một quy định khác. Vấn nạn này không chỉ thể hiện sự tắc trách, vô trách nhiệm mà còn kéo theo sự lãng phí rất lớn khi xã hội liên tục phải thay đổi trong một thời gian ngắn theo các quy định đó.

Từ thực trạng nêu trên đòi hỏi, các cơ quan ban hành văn bản phải có sự thống nhất từ trong nội bộ; phải làm rõ ràng, cụ thể, tính toán chi li vấn đề mới được ban hành. Bởi, những quy định mới khi đi vào cuộc sống không phải là chuyện bình thường mà nó ảnh hưởng rất lớn đến đời sống xã hội nói chung và cuộc sống của người dân nói riêng. Do đó, cần phải kiểm điểm, xử lý trách nhiệm nghiêm để ngăn chặn việc cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm ban hành văn bản rồi rút lại hoặc ban hành những văn bản không đúng quy định.

Quyết định hành chính là một trong những hình thức để truyền tải và thực hiện mục tiêu quản lý nhà nước quan trọng, góp phần tổ chức và quản lý toàn diện các mặt của đời sống xã hội theo quy định pháp luật. Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước, ưu tiên hàng đầu là phải hạn chế tình trạng văn bản vừa ban hành đã phải thu hồi, đính chính. Do đó, bên cạnh việc xem xét trách nhiệm một cách nghiêm túc, rất cần các cơ quan nhà nước xem xét đầy đủ, toàn diện về trình tự, thủ tục soạn thảo… để đảm bảo tính hợp lý, khả thi trước khi ban hành.