Thời luận 04:13, 05/01/2022 GMT+7

Ví như ngành giáo dục, ảnh hưởng bởi dịch hay bất cập khi thực hiện phương án ứng phó với dịch - cũng xuất phát từ nguyên nhân khách quan là dịch. Thế nhưng, ngoài nguyên nhân xuất phát từ dịch, các thầy cô giáo còn phải vật lộn với không ít khổ sở do chính ngành GD&ĐT  tạo ra.

Trong ngày 2-2-2021, Bộ GD&ĐT ban hành chùm Thông tư số 01, 02, 03, 04 quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bổ nhiệm, xếp lương viên chức giảng dạy trong nhà trường từ mầm non đến THPT công lập, có hiệu lực từ ngày 20-3-2021. Ngay khi ra đời, chùm thông tư này đã khiến hơn 1 triệu giáo viên trong cả nước không ngừng tranh luận, nhiều người “mất ăn, mất ngủ”. 

Nhiều người đang là giáo viên hạng II, hạng I theo quy định cũ, đã phải xuống hạng III, hạng II mới, vì có nhiều tiêu chuẩn mới khó thể đáp ứng được. Như giáo viên hạng I phải có bằng thạc sĩ, hay “có bằng cử nhân phù hợp”, trong khi nhiều người đang là hiệu trưởng, hiệu phó các trường tiểu học, THCS có bằng cao đẳng sư phạm và chỉ có bằng cử nhân quản lý giáo dục - không được xem là “bằng cử nhân phù hợp”. Nhiều người đã có chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp hạng I, hạng II cũ, nhưng theo hướng dẫn mới phải xuống hạng, phải đi học thêm các chứng chỉ khác… 

Vì những quy định mới này, các trường đại học sư phạm trên cả nước đã tranh thủ mở lớp bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp bằng nhiều hình thức đào tạo khác nhau. Phổ biến nhất giữa đại dịch là hình thức trực tuyến, cả cơ sở đào tạo và người học cùng có lợi. Thế nhưng, một con số rất đáng suy ngẫm: Học phí tham gia bồi dưỡng để lấy chứng chỉ theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp từ 2-2,5 triệu đồng. Giả sử cả nước có 1 triệu giáo viên phải lấy chứng chỉ để được tiếp tục đứng trên bục giảng, tổng số tiền đầu tư cho chứng chỉ này đã là 2.000-2.500 tỷ đồng. Chưa biết việc học lấy chứng chỉ này nâng cao chất lượng giảng dạy cho các giáo viên đến đâu. Song, nếu có số tiền này đầu tư cho giáo dục vùng khó khăn, sẽ có giá trị cực lớn.

Chưa hết, năm học này, chương trình sách giáo khoa mới 2018 triển khai đến lớp 6, có một số môn học được ghép lại từ nhiều môn học, như Lịch sử ghép với Địa lý trong môn Khoa học xã hội hay Vật lý, Hóa học, Sinh học ghép trong môn Khoa học tự nhiên… Điều này khiến hàng trăm ngàn giáo viên phải bỏ tiền ra tham gia các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ lấy chứng chỉ để đủ điều kiện được đứng lớp, khi đây là điều kiện tối thiểu để dạy chương trình mới… 

Đó chỉ là một số ví dụ điển hình. Thực tế còn không ít những điển hình như thế. Xếp hạng mới, lương mới chưa thấy đâu, nhưng suốt năm 2021, dù phần lớn thời gian phải ở nhà phòng, chống dịch, nhưng hầu hết thầy cô giáo trong cả nước đã phải lao vào các cuộc đua về chứng chỉ, mà nhiều người cảm thấy còn mệt mỏi hơn đứng trên bục giảng hằng ngày.

Tất cả chính sách, quy định đều do con người tạo ra. Có nhiều chính sách làm cho cuộc sống được hoàn thiện hơn. Thế nhưng, cũng có không ít chính sách, quy định làm cho cuộc sống, công việc trở nên tối tăm đi. Không chỉ ngành giáo dục, nhiều ngành nghề, lĩnh vực, địa phương, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp… cũng có tình trạng đó. Hy vọng rằng, năm mới, nếu nơi nào đó xảy ra như thế, sẽ được quan tâm khắc phục triệt để.