Thời luận 05:00, 17/12/2021 GMT+7

Trước năm 1986, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với nhiều nước ngoài hệ thống xã hội chủ nghĩa; gia nhập Liên hợp quốc và một số tổ chức kinh tế, xã hội khác. Tuy nhiên, giai đoạn này an ninh, chính trị thế giới xảy ra nhiều biến động, các nước xã hội chủ nghĩa rơi vào khủng hoảng chính trị, kinh tế, xã hội. Trong nước, thiên tai liên tục xảy ra, hai đầu biên giới xảy ra chiến tranh, lại bị các nước thù địch bao vây, cấm vận. Trước tình hình này, tại Đại hội VI (tháng 12-1986), Đảng ta đã khởi xướng và lãnh đạo nhân dân thực hiện công cuộc đổi mới. Trong đó, Đảng đã đánh giá lại cục diện thế giới để xác định đường lối, chính sách đối ngoại trong hoàn cảnh mới. 

Thực hiện sứ mệnh được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, ngành ngoại giao đã phát huy truyền thống đối ngoại quý báu của dân tộc để vượt khó khăn, thử thách. Nhìn lại chặng đường 35 năm qua, ngoại giao Việt Nam đã tạo dựng nên những kỳ tích mới, phá thế bao vây, cấm vận của chủ nghĩa đế quốc. Việt Nam đã trở thành bạn, là đối tác tin cậy của các nước trên thế giới; là tấm gương sáng cho các dân tộc đang bị áp bức, đói nghèo trên thế giới vươn lên. Đặc biệt, Việt Nam đã trở thành điểm đến lý tưởng của các doanh nghiệp, tập đoàn đa quốc gia đến hợp tác đầu tư. Những kỳ tích này được tóm lược trong 3 giai đoạn: Giai đoạn 10 năm đầu của sự nghiệp đổi mới là phá được thế bao vây, cấm vận, đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng. 10 năm tiếp theo là mở rộng quan hệ và hội nhập kinh tế quốc tế. Từ năm 2011 đến nay, chủ động đưa quan hệ đi vào chiều sâu và hội nhập quốc tế toàn diện. Đảng ta đã luôn chủ động ban hành các chỉ thị, nghị quyết để nâng tầm hoạt động ngoại giao, từ “tham dự” sang “chủ động tham gia”; “chủ động và tích cực hội nhập quốc tế” một cách toàn diện; phát huy vai trò “nòng cốt”, dẫn dắt của Việt Nam...

Đến nay, Việt Nam đã có quan hệ đối tác chiến lược và đối tác toàn diện với 30 quốc gia, trong đó có 5 nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Việt Nam chủ động tham gia nhiều hiệp định thương mại, trong đó có 2 hiệp định thương mại tự do (FTA) thế thệ mới là Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu - Việt Nam (EVFTA). Việt Nam đã tích cực tham gia quá trình xây dựng cộng đồng ASEAN, thực hiện sứ mệnh gìn giữ hòa bình (PKO); đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN 2020 và Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc 2020-2021... Đặc biệt, nhờ hiệu quả từ ngoại giao vắc xin, Việt Nam đã tiêm phòng gần 136 triệu liều cho người dân, đưa đất nước trở lại trạng thái bình thường mới. 

Những thành tựu nêu trên cho thấy, hoạt động đối ngoại đã góp phần thay đổi vị thế, uy tín của đất nước và làm rạng danh Việt Nam trên trường quốc tế. Vì vậy, phát biểu tại hội nghị Đối ngoại toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng vừa được tổ chức, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh đến việc xây dựng trường phái ngoại giao “cây tre Việt Nam”. Theo Tổng Bí thư, bản sắc "cây tre Việt Nam" là: Mềm mại, khôn khéo nhưng rất kiên cường, quyết liệt; linh hoạt, sáng tạo nhưng rất bản lĩnh, kiên định, can trường trước mọi thử thách, khó khăn vì độc lập dân tộc, vì tự do, hạnh phúc của nhân dân.