Thời luận 05:00, 15/12/2021 GMT+7

Công văn số 5766/BGDĐT-GDTT hướng dẫn: Đối với các lớp 3, 4, 5, bài kiểm tra định kỳ cuối học kỳ 1 và cuối năm học được tổ chức linh hoạt bằng các hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến theo tình hình phòng dịch Covid-19 tại địa phương. Đối với lớp 1, 2, việc tổ chức bài kiểm tra định kỳ được tổ chức bằng hình thức trực tiếp. 

Đến thời điểm này, hầu hết các địa phương phía Nam, học sinh đã nghỉ học khoảng 7 tháng và năm học 2021-2022 phải học trực tuyến, đến nay cơ bản vẫn học trực tuyến, riêng Bình Phước tất cả các bậc học đều vẫn đang học trực tuyến. Việc học trực tuyến, đối với người trưởng thành, chất lượng dạy - học vẫn còn bỏ ngỏ. Với sinh viên hay học sinh phổ thông cũng tương tự như vậy. Còn đối với bậc tiểu học, qua thực tế cho thấy, có quá nhiều khó khăn với các em. Lứa tuổi hiếu động, hồn nhiên, cha mẹ không ở bên giám sát, chỉ riêng việc làm sao để các em tập trung ngồi học một mình đã là cực khó. Còn kết quả học như thế nào, ai có con đang đi học biết rõ hơn cả, hiệu quả rất thấp.

Với học sinh lớp 1, chưa một lần đến trường, chưa giao tiếp trực tiếp với thầy cô, bạn bè; chưa biết ai là ai; chưa tiếp xúc với bàn ghế, bục giảng... giờ phải làm bài kiểm tra trực tiếp, không khác gì bảo các em sang đường giữa thành phố đông đúc và là lần đầu tiên, lại không có người lớn đi cùng. Yêu cầu đặt ra của kiểm tra là phải “chính xác, công bằng, khách quan, trung thực” để hướng tới chất lượng thật, với thực tế dạy và các em học trực tuyến thời gian qua, điều này liệu có thể thực hiện được? 

Năm 2014, đông đảo thầy, cô giáo cùng bậc phụ huynh trong cả nước và những ai quan tâm tới giáo dục từng rất bất ngờ và có nhiều ý kiến khác nhau khi Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT về đánh giá học sinh tiểu học. Thông tư này đột phá khi quy định giáo viên đánh giá, nhận xét bằng lời nói trực tiếp với học sinh hoặc viết nhận xét vào phiếu, vở của học sinh tiểu học về kết quả làm được hoặc chưa làm được, động viên, khích lệ, giúp học sinh tự tin vươn lên... và chỉ đánh giá bằng điểm số với bài kiểm tra cuối kỳ học. Kết quả học tập chủ yếu dựa vào tổng hợp đánh giá của giáo viên, điểm số chỉ giữ vai trò phụ… 

Không khó để nhận thấy sự xộc xệch trong cách giải quyết vấn đề đặt ra trong câu chuyện này. Thời điểm có nhiều lựa chọn, ngành GD&ĐT chọn điểm số và kiểm tra chỉ là phụ, đánh giá của giáo viên mới quyết định. Còn bây giờ, khi kiểm tra và điểm số là điều xa xỉ với thực tiễn và quá khó khăn với các em và cả giáo viên, thì ngành GD&ĐT không chọn đánh giá của giáo viên, mà lại chọn kiểm tra, điểm số và còn yêu cầu phải chính xác, công bằng, khách quan, trung thực.

Trong các ngõ ngách của cuộc sống, đặc biệt là trong hệ thống cơ quan hành chính, một trong những vấn đề được quan tâm, nói tới rất nhiều là sự máy móc và hình thức trong giải quyết vấn đề đặt ra. Đó cũng là mầm mống của việc bỏ qua thực tiễn, thậm chí lợi dụng “quy định hiện hành” để bất chính, lấp liếm, đánh võng, trục lợi chính sách. Máy móc, hình thức, còn có thể có cơ hội khắc phục, nhưng nếu suy thoái rồi thì chắc chắn là không.