Thời luận 05:10, 23/11/2021 GMT+7

Theo đó, một trong những sửa đổi, bổ sung đáng chú ý trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự là quy định công an xã, phường, thị trấn, đồn công an có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu, đồ vật có liên quan cho cơ quan điều tra có thẩm quyền.

Điểm mới thứ hai cũng liên quan đến lực lượng này là, trong trường hợp công an xã, phường, thị trấn, đồn công an phát hiện, bắt giữ, tiếp nhận người phạm tội quả tang, người đang bị truy nã thì phải tiến hành thu giữ, tạm giữ vũ khí, hung khí và bảo quản tài liệu, đồ vật có liên quan, lập biên bản bắt người, lấy lời khai ban đầu, bảo vệ hiện trường theo quy định của pháp luật; giải ngay người bị bắt lên cơ quan công an cấp trên trực tiếp hoặc báo ngay cho cơ quan điều tra có thẩm quyền…

Những quy định mới trên đây là sự thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng tại Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 15-3-2018 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy Bộ Công an tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Hơn nữa, việc sửa đổi, bổ sung những nội dung nêu trên là để phù hợp với tình hình thực tế của đất nước cũng như của ngành công an trong giai đoạn mới. Và hiện nay, lực lượng công an xã đã và đang được tổ chức chính quy về chức danh, cơ cấu lực lượng, năng lực, trách nhiệm… Trong khi đó, giữa công an xã với công an phường, thị trấn và đồn công an tuy là ngang cấp, nhưng trách nhiệm lại không ngang nhau.

Cụ thể là tại khoản 3, Điều 146 của Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành có quy định: Công an phường, thị trấn, đồn công an có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu, đồ vật có liên quan cho cơ quan điều tra có thẩm quyền. Công an xã có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, lấy lời khai ban đầu và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu, đồ vật có liên quan cho cơ quan điều tra có thẩm quyền.

Như vậy, tuy ngang cấp nhưng công an phường thì được tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ vụ việc, còn công an xã lại không. Trong khi đó, đây là lực lượng nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm cũng như vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội… ở địa bàn xã. Đặc biệt, trong bối cảnh dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp như hiện nay, công an xã càng đóng vai trò quan trọng trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm cần thiết phải xử lý ngay vụ việc tại địa bàn cơ sở. Từ đó, việc tiến hành các hoạt động tố tụng trong giai đoạn truy tố của các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng bị trì hoãn, kéo dài…

Do đó, việc bổ sung quy định về trách nhiệm kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm đối với công an xã - tương đương với trách nhiệm của công an phường, thị trấn, đồn công an, trong Bộ luật Tố tụng hình sự là rất cần thiết. Vì với những trách nhiệm được bổ sung, sẽ tăng cường vai trò của công an xã và giảm tải khối lượng công việc đang rất lớn cho cơ quan điều tra công an cấp huyện.