Thời luận 05:00, 08/10/2021 GMT+7

Sau gần 11 năm triển khai thực hiện Quyết định số 176/QĐ-TTg ngày 29-1-2010 của Thủ tướng Chính phủ, hiện cả nước có 12 vùng được chứng nhận nông nghiệp công nghệ cao. Trong năm 2020, mặc dù bị tác động mạnh bởi đại dịch Covid-19 nhưng kim ngạch thương mại nông, lâm, thủy sản Việt Nam - EU đã đạt 4,57 tỷ USD. Trong 8 tháng qua, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam sang thị trường này đạt 2,38 tỷ USD, tăng 8,11% so cùng kỳ năm trước. Theo đánh giá, ngành nông nghiệp trong hơn 10 năm qua đã tăng gấp đôi về giá trị, nhưng tỷ trọng nông nghiệp trong GDP đã giảm trung bình hằng năm 0,3%. Vì vậy, việc phát triển chuỗi sản xuất nông nghiệp công nghệ cao đang là vấn đề đặt ra ngày càng cấp bách trong cuộc cách mạng 4.0.

Hiện EU là thị trường nhập khẩu nông, lâm, thủy sản lớn thứ 3 của nước ta, với các mặt hàng như: cà phê, hạt điều, thủy sản, gỗ và sản phẩm gỗ. Việt Nam nhập khẩu từ EU chủ yếu vật tư, thiết bị nông nghiệp, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi... Tuy vậy, hiện vẫn còn một số mặt hàng chủ lực của nước ta vẫn chưa vào được thị trường EU như: gạo, rau, quả, các sản phẩm nông nghiệp đã chế biến… Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp của EU chưa mặn mà đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nhất là nông nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam. Trong khi đó, các doanh nghiệp của EU rất mạnh về vốn, khoa học - kỹ thuật, công nghệ, trình độ quản lý, kinh nghiệm… và thị trường tiêu thụ.

Để thu hút các doanh nghiệp từ EU, chúng ta phải nhanh chóng rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch sản xuất nông nghiệp trên cơ sở phát huy lợi thế sản phẩm và vùng, miền. Đồng thời, cần kiểm soát chặt chẽ quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp, đất sản xuất các mặt hàng nông sản chiến lược, mặt hàng xuất khẩu chủ lực, cho chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và cơ cấu lại ngành nông nghiệp, gắn sản xuất với chế biến, thị trường tiêu thụ. Đối với thị trường xuất khẩu, cần duy trì thị trường truyền thống, phát triển thị trường mới, chú trọng xây dựng thương hiệu sản phẩm, nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm giá thành để tăng sức cạnh tranh. Phát triển sản xuất các loại hàng hóa xuất khẩu có lợi thế, nông sản thay thế nhập khẩu với quy mô hợp lý. Tăng cường tái cơ cấu thị trường nội địa, phát triển hệ thống bán buôn, bán lẻ; chú trọng hơn nữa vào phát triển thị trường vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo hướng khuyến khích phát triển doanh nghiệp xã hội, bảo đảm lợi ích người sản xuất trực tiếp.

Bên cạnh đó, việc nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học, công nghệ cần được chú trọng nhằm nâng cao chất lượng giống cây trồng, vật nuôi để tăng năng suất, hiệu quả kinh tế và sức cạnh tranh của nông sản. Đặc biệt, Nhà nước có chính sách huy động vốn, hỗ trợ tài chính thích hợp và chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, chính sách thu hút các nhà khoa học vào lĩnh vực công nghệ cao để đưa nông nghiệp Việt Nam tiến ra biển lớn.