Thời luận 05:00, 05/10/2021 GMT+7

BPO - Các quy định, chế tài của luật pháp được đặt ra là nhằm mục đích giáo dục, răn đe để bảo đảm mọi người “không thể”, “không dám” và “không muốn” vi phạm. Tuy nhiên, thực tế cuộc sống cho thấy, có những chế tài vì không đủ sức răn đe dẫn đến ý thức chấp hành luật giao thông của một bộ phận người dân rất thấp và gây nguy hiểm cho xã hội.

Theo số liệu thống kê của Bộ Công an, 6 tháng đầu năm 2021, toàn quốc xảy ra 6.340 vụ tai nạn giao thông, làm chết 3.192 người, bị thương 4.475 người. Trong đó, có 11 vụ đặc biệt nghiêm trọng, làm chết 34 người, bị thương 17 người. Nguyên nhân xảy ra tai nạn giao thông chủ yếu là do lỗi chủ quan của người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông, như: chạy quá tốc độ quy định, tránh vượt sai quy định, không đi đúng phần đường, làn đường… Đây cũng là nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn giao thông ở nước ta trong nhiều năm qua. Nói tóm lại, nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông ở nước ta là do ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ quá kém của một bộ phận người dân.

Vì vậy, Bộ Giao thông vận tải vừa công bố dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng hải; giao thông đường bộ, đường sắt… Theo đó, dự thảo quy định 3 mức xử phạt đối với hành vi chở quá tải từ 10-20%, 20-50% và trên 50% thay vì 5 mức như hiện nay. Cụ thể, nếu vi phạm chở quá tải từ trên 10-20%, mức phạt 2-3 triệu đồng sẽ tăng lên 4-6 triệu đồng. Chở quá tải từ trên 20-50%, phạt 13-15 triệu đồng, hiện mức phạt 3-5 triệu đồng. Chở quá tải trên 50% phạt 40-50 triệu đồng. Hiện nay, chở quá tải từ trên 100-150% phạt 7-8 triệu đồng; trên 150% phạt 8-12 triệu đồng.

Đối với hành vi không đội mũ bảo hiểm hoặc đội nhưng không cài quai đúng quy cách với người đi môtô, xe máy, dự thảo đề xuất nâng mức phạt từ 200-400 ngàn đồng lên 400-600 ngàn đồng. Mức phạt này với người đi xe đạp máy, xe đạp điện cũng đề xuất tăng từ 100-200 ngàn đồng lên 400-600 ngàn đồng. Hành vi dừng, đỗ xe trên đường cao tốc không đúng nơi quy định, quay đầu xe trên đường cao tốc mức phạt đề xuất nâng từ 6-8 triệu đồng lên 10-12 triệu đồng. Hiện nay, trong Nghị định số 100/2019/NĐ-CP chỉ quy định phạt người để giấy phép lái ôtô quá hạn 6 tháng với mức phạt từ 4-6 triệu đồng. Dự thảo đề xuất chia thành 2 mức: bằng lái quá hạn dưới 3 tháng phạt 5-7 triệu đồng; để quá hạn từ 3 tháng trở lên phạt 10-12 triệu đồng. Tài xế không có bằng lái, hoặc bằng lái không do cơ quan có thẩm quyền cấp cũng bị phạt mức này.

Dự thảo cũng tăng mức xử phạt từ 800 ngàn đến 1,2 triệu đồng lên 1-2 triệu đồng đối với người điều khiển môtô 2 bánh có dung tích xilanh dưới 175cm3 không có bằng lái xe hoặc sử dụng giấy phép không do cơ quan có thẩm quyền cấp, bằng lái bị tẩy xóa. Đồng thời, tăng mức phạt lên 4-5 triệu đồng đối với người điều khiển xe máy có dung tích xilanh trên 175cm3, không có bằng lái xe hoặc sử dụng bằng lái hết hạn. Đối với người có hành vi đua môtô, xe gắn máy, xe máy điện trái phép là mức phạt 7-8 triệu đồng lên 10-15 triệu đồng.

Những quy định này chắc chắn sẽ có tác động mạnh, nói cách khác là có đủ sức răn đe để làm thay đổi ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông. Vì mức phạt tăng cao như vậy thì ngay cả người giàu cũng sẽ “không muốn”, “không thể” và “không dám” vi phạm.