Thời luận 08:44, 16/03/2021 GMT+7

Có một điều nghịch lý là hiện nay, sản lượng điều trong nước không đủ nhu cầu chế biến của các doanh nghiệp, buộc phải nhập khẩu. Điều này đồng nghĩa người trồng điều không phải lo về đầu ra. Nhưng diện tích cây trồng này lại không tăng mạnh như kỳ vọng để đáp ứng phần nguyên liệu thiếu hụt. Vì nông dân không còn mặn mà với cây điều, còn doanh nghiệp cũng không chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu trong nước?

Và thực tế hiện nay cho thấy, người trồng điều chỉ chuyên canh diện tích từ 3 ha và năng suất từ 2 tấn trở lên. Nếu diện tích nhỏ thì người trồng điều sẽ nghĩ về những cây trồng khác. Vì vậy, nếu những hộ có diện tích điều không lớn được tập hợp lại trong một hợp tác xã, tuân thủ theo quy trình sản xuất nhất định. Họ sẽ giảm được rất nhiều chi phí trung gian, hiệu quả đầu tư sẽ tăng lên. Cách làm của Hợp tác xã nông nghiệp Bù Gia Mập, huyện Bù Gia Mập là một ví dụ rất rõ. Các thành viên đều sản xuất điều theo hướng hữu cơ. Hợp tác xã là đầu mối ký kết hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp chế biến nên các thành viên đều được hưởng lợi, giá bán cao hơn so với giá thị trường. Đó là chưa kể còn được hợp tác xã trợ giá.

Vì vậy, để mối quan hệ giữa nhà nông và doanh nghiệp bền chặt, rất cần có người cầm trịch và hợp lý nhất vẫn là doanh nghiệp chế biến thông qua việc ký kết xây dựng vùng nguyên liệu. Tuy nhiên, hiện vẫn không có mấy doanh nghiệp làm điều này. Họ vẫn ưu tiên nhập khẩu hạt điều, dù giải pháp này đầy rẫy rủi ro.

Khi hạt điều nhập khẩu và hạt điều Việt Nam không có ranh giới, may mắn là vẫn có những doanh nghiệp đau đáu với cây điều Bình Phước. Họ vẫn luôn trăn trở về loại nông sản này của quê hương và chỉ chọn nguyên liệu trồng trên chính mảnh đất quê nhà để sản xuất bằng việc chủ động ký kết bao tiêu với các hộ trồng điều. Những đóng góp âm thầm của các doanh nghiệp này vào hành trình xây dựng thương hiệu điều Bình Phước là hành trình vất vả và đích đến còn rất xa. Nhưng đó là điều đáng quý, đáng trân trọng.

Ông Đặng Kim Sơn, nguyên Viện trưởng Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) từng nhận định: Trong chuỗi giá trị, vùng nguyên liệu là điểm khởi đầu và là nền tảng. Việc xây dựng được vùng nguyên liệu sẽ là khâu đột phá, giải quyết được các khâu tiếp theo trong chuỗi giá trị.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XI cũng đã xác định một trong 3 nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển nông nghiệp nhiệm kỳ 2020-2025 là tạo vùng nguyên liệu. Tỉnh sẽ quy hoạch điều chỉnh lại vùng trồng cây chuyên canh. Trong đó, trọng tâm là cây điều, cao su, cây ăn trái, cây lấy gỗ trên cơ sở điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, nhu cầu nguyên liệu của các cơ sở chế biến để xác định quy mô cho từng loại cây trồng.

Khi tầm quan trọng đặc biệt của vùng nguyên liệu được nhìn nhận thấu đáo từ chính ngành chức năng và cả doanh nghiệp mới mong thương hiệu “Hạt điều Bình Phước” thật sự cất cánh.