Thời luận 09:51, 27/01/2021 GMT+7

Từ trước tới nay, mỗi quy trình nghiên cứu và phát triển một vắc-xin phải mất thời gian khoảng 7-12 năm. Nhưng trong trường hợp đại dịch Covid-19 đang hoành hành trên toàn cầu hiện nay, với sự chỉ đạo trực tiếp, quyết liệt của Chính phủ, quy trình nghiên cứu vắc-xin phòng bệnh Covid-19 ở nước ta được xem xét rút gọn một số công đoạn hành chính. Tuy nhiên, những nội dung về chuyên môn, khoa học, kỹ thuật vẫn phải bảo đảm theo quy định. Cục Khoa học công nghệ và đào tạo, Bộ Y tế cho biết, lần thử nghiệm vắc-xin NanoCovax này dự kiến giai đoạn 1 sẽ thực hiện trong khoảng 4 tháng, giai đoạn 2 cũng khoảng 4 tháng và giai đoạn 3 khoảng 6 tháng. Như vậy, dự kiến năm 2021, Việt Nam sẽ có những dữ liệu lâm sàng về vắc-xin NanoCovax.

Mặc dù quá trình thử nghiệm trên người mới bắt đầu và phía trước còn nhiều thách thức, song cuộc thử nghiệm vắc-xin đầu tiên vừa qua ở nước ta đã chứng minh tính khoa học, tính trách nhiệm, nhân đạo, sự nhanh nhạy, chạy đua với thời gian và sự tự tin, tự lực, tự cường của Việt Nam trong bảo vệ người dân trước đại dịch lịch sử của loài người. Và như vậy, Việt Nam là một trong 40 quốc gia đã thử nghiệm vắc-xin ngừa Covid-19 trên người. Là đơn vị tiến hành thử nghiệm vắc-xin Covid-19, Trung tướng, giáo sư Đỗ Quyết, Giám đốc Học viện Quân y cho hay: Điểm mạnh của vắc-xin Việt Nam là bảo quản được trong nhiệt độ tủ lạnh bình thường (2-8 độ), trong khi vắc-xin của một số hãng đang sản xuất phải bảo quản đến nhiệt độ âm 75 độ, khó khăn trong việc vận chuyển.

Trước đó, vào ngày 4-3-2020, test kit xét nghiệm vi-rút SARS-CoV-2 do Việt Nam sản xuất đã được phép lưu hành. Đến nay, đã có 20 quốc gia đặt hàng sản phẩm này, trong đó có nhiều nước châu Âu như Thụy Điển, Phần Lan, Ba Lan, Đức, Ý... Đơn đặt hàng cao nhất là 150.000 test, tương đương 5.000 bộ test kit, đủ để xét nghiệm cho 150.000 người. So với hàng nhập khẩu, thời gian cho kết quả của test kit do Công ty Việt Á sản xuất là tương đương, tuy nhiên giá thành của sản phẩm nội địa rẻ hơn khoảng 1/2. Hiện nay, Hàn Quốc là nước sản xuất 2 loại test, gồm: loại có kết quả sau 3 giờ (tính cả thời gian chuẩn bị mẫu) và loại có thời gian cho kết quả sau 40 phút, gần như nhanh nhất thế giới hiện nay. Trong đó, loại cho kết quả nhanh có độ nhạy kém hơn, tỷ lệ âm tính giả cao hơn so với test do Việt Nam sản xuất.

Nói về vấn đề này, Trung tướng, giáo sư Đỗ Quyết khẳng định: Với việc sản xuất test thử Covid-19 từ rất sớm và chất lượng, giờ đến việc thử nghiệm vắc-xin ngừa Covid-19, đã đến lúc Việt Nam có quyền nói với thế giới rằng, chúng ta đã làm được việc mà nhiều quốc gia tiên tiến chưa làm được và chúng ta đang chứng minh điều đó. Hiện nay, chúng ta đã, đang ngồi ngang hàng, ngồi bàn tròn với quốc tế ở lĩnh vực nghiên cứu y sinh.

Vẫn biết rằng vắc-xin là công cụ quan trọng và hiệu quả góp phần chấm dứt dịch bệnh. Tuy nhiên, vắc-xin không phải là công cụ duy nhất, vì vậy người dân không nên chủ quan, lơ là các biện pháp phòng chống dịch. Có như vậy, cuộc chiến phòng, chống dịch Covid-19 ở nước ta mới thực sự hiệu quả.