Thời luận 10:09, 30/12/2020 GMT+7

Không phải cho đến bây giờ, mà đã từ nhiều năm nay, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, quy định về việc tặng quà vào dịp tết Dương lịch, tết Nguyên đán. Mục đích của những quy định nêu trên nhằm phòng ngừa tình trạng tham nhũng, tiêu cực. Tuy nhiên, đây là việc không hề đơn giản và cũng không thể giải quyết một lúc, một lần là xong. Có nhiều ý kiến cho rằng, để ngăn chặn tham nhũng, trước hết phải giải quyết được cái gốc thì cái ngọn mới tốt. Cái gốc ở đây chính là cán bộ. Cán bộ cấp trên không nhận quà tết thì cán bộ cấp dưới đành phải “mang đến rồi lại mang về”. Cán bộ năm nay tốt thì những năm tiếp theo sẽ có đội ngũ cán bộ tốt.

Hơn nữa, cơ chế thị trường hiện nay tác động mạnh mẽ đến đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là những người có chức, có quyền. Thực tế cho thấy có người tìm mọi cách để tham nhũng thông qua việc nhận quà, như có thể qua những người thân ở nhà, hoặc có thể qua cấp dưới để nhận quà. Vì thế, chỉ thị về việc nghiêm cấm tặng quà tết lãnh đạo năm nào Trung ương cũng có văn bản chỉ đạo nhưng xem ra hiệu quả chưa cao. Do đó, vấn đề đặt ra ở đây là việc thực hiện sự chỉ đạo, quy định về “nghiêm cấm tặng quà” như thế nào và quan trọng hơn là công tác giám sát việc này ra sao?

Cũng có không ít ý kiến cho rằng, công tác phòng, chống tham nhũng được đẩy mạnh và “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ”…, sẽ thúc đẩy việc thực hiện chỉ thị “cấm quà tết” có hiệu quả hơn. Vì vậy, muốn thực hiện có hiệu quả quy định “cấm tặng quà tết lãnh đạo” thì phải huy động sức mạnh của toàn dân. Mặt trận có trách nhiệm vận động nhân dân, trước hết là ở địa bàn khu dân cư giám sát việc thực hiện chỉ thị của Ban Bí thư, phải dùng “tai mắt” của dân để giám sát mới mang lại hiệu quả. Bởi vì người dân ở địa bàn thì ai đến nhà ai là người ta biết ngay. Hoặc như có trường hợp né không đến nhà quan chức nhưng họ lại đến nhà con hay em của vị lãnh đạo nào đó, thì chỉ có người dân ở xung quanh đó mới biết được. Vì vậy, cần phát huy vai trò giám sát của người dân, nhất là người có uy tín trong cộng đồng trong việc thực hiện chỉ thị của Ban Bí thư, thực hiện nghiêm túc các quy định trong dịp tết Nguyên đán. Và đây được xem là kênh hết sức quan trọng để phòng ngừa những chuyện tiêu cực qua quà cáp có thể xảy ra.

Tuy nhiên, có giám sát kỹ đến đâu, kiểm soát chặt đến mấy nhưng nếu không tự giác thì cũng không làm được và hiệu quả cũng không cao. Chính vì vậy, để thực hiện nghiêm yêu cầu mà Chỉ thị số 48-CT/TW của Ban Bí thư đặt ra, trước hết là mỗi cán bộ, đảng viên, đặc biệt những người có chức, có quyền phải nêu cao tinh thần tự giác và chấp hành nghiêm. Vâng, cán bộ đi trước thì ắt làng nước sẽ theo sau.