Văn hóa 10:32, 15/08/2016 GMT+7

>> [Video] Liên hoan Đờn ca tài tử Bình Phước lần thứ III năm 2016 

>> Khai mạc liên hoan Đờn ca tài tử tỉnh Bình Phước năm 2016

“cây nhà lá vườn” lên sân khấu

Liên hoan có sự tham gia của 10 đoàn đến từ trung tâm văn hóa các huyện, thị xã và 30 cá nhân với 90 tiết mục. Nội dung chương trình gồm các bài bản trong 20 bài bản tổ như: Nam xuân, nam ai, đạo ngũ cung, ngũ đối thượng, bản bắc, 4 điệu oán, ca vọng cổ. 90 tiết mục biểu diễn là bức tranh thu nhỏ, sống động về mảnh đất Bình Phước hiền hòa, trù phú đang từng ngày thay da đổi thịt; là sự tiếp nối, kế thừa truyền thống từ quá khứ đấu tranh anh hùng đến hiện tại kiến thiết quê hương.

Liên hoan xuất hiện nhiều giọng ca hay, mượt mà, duyên dáng, đậm chất Nam bộ. Có những tiết mục lấy nước mắt người xem khi đan xen giữa hát với minh họa về phong trào đấu tranh cách mạng của công nhân đồn điền cao su của đoàn đờn ca tài tử huyện Phú Riềng. Các đội đã tái hiện một không gian tài tử vừa đậm chất “cây nhà lá vườn” vừa giàu tính hình tượng, nghệ thuật. Điểm nổi bật của liên hoan là sự góp mặt của những nghệ nhân đờn cao tuổi, nghệ nhân khiếm thị hay những tài tử “nhí”. Điều đó cho thấy tính đại chúng, bình dân từ loại hình nghệ thuật độc đáo vừa được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Phát biểu tại liên hoan, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó chủ tịch UBND tỉnh cho rằng: Thông qua đề án bảo tồn và phát triển nghệ thuật đờn ca tài tử trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2015-2020, Bình Phước đã tổ chức nhiều hoạt động nhằm bảo tồn,  phát huy giá trị loại hình di sản văn hóa phi vật thể độc đáo này. Các phong trào nghệ thuật quần chúng ngày càng phát triển mạnh mẽ và đi vào chiều sâu. Toàn tỉnh hiện có 22 câu lạc bộ với 750 nghệ sĩ, nghệ nhân, tài tử đờn, tài tử ca và hàng ngàn người yêu thích bộ môn nghệ thuật đờn ca tài tử, góp phần vào sự lớn mạnh của đờn ca tài tử Nam bộ. Liên hoan còn là hoạt động thiết thực phục vụ nhiệm vụ chính trị, đặc biệt hướng đến kỷ niệm 20 năm Ngày tái lập tỉnh Bình Phước.

Đờn ca tài tử Bình Phước đang hòa vào “biển lớn”

Nếu nhã nhạc cung đình Huế thường được dùng để biểu diễn trong các lễ nghi cúng tế, triều chính, ngày quốc lễ do triều đình tổ chức và sinh hoạt vui chơi giải trí của vua, hoàng tộc xưa, thì đờn ca tài tử được sinh ra từ chất liệu “bác học” của nhã nhạc cung đình Huế, kết tinh thêm chất phóng khoáng dân dã của cư dân phía Nam. Đờn ca tài tử phản ánh những sinh hoạt văn hóa gắn kết cộng đồng, tâm tư, tình cảm, phù hợp với lối sống cần cù, phóng khoáng, cởi mở và can trường của người dân Nam bộ. Đờn ca tài tử đặc biệt ở chỗ, thường được biểu diễn ngẫu hứng, dựa trên bản nhạc gốc truyền thống, người hát cải biên theo cách riêng của mình.

Cùng với đờn ca tài tử các tỉnh khu vực phía Nam, đờn ca tài tử Bình Phước đã dần góp mặt ở nhiều liên hoan lớn trong khu vực như: Liên hoan đờn ca tài tử khu vực Đông Nam bộ, khu vực Nam bộ và thường xuyên giao lưu với nhiều câu lạc bộ đờn ca tài tử các tỉnh miền Tây.

Theo đánh giá của ban tổ chức, tại liên hoan đờn ca tài tử Bình Phước lần này, các đội đầu tư khá công phu về nội dung lẫn hình thức, cấu trúc bài bản tương đối chặt chẽ, hài hòa giữa các thể điệu trong 20 bài bản tổ. 90 tiết mục biểu diễn tại liên hoan mang tính chuyên nghiệp cao, đáp ứng chất lượng nghệ thuật của bộ môn đờn ca tài tử. Liên hoan cũng xuất hiện nhiều bài bản soạn lời mới với nội dung ca ngợi sự đổi mới của quê hương, xây dựng nông thôn mới. Nhiều đội đã có sự tiến bộ rõ rệt như đờn ca tài tử huyện Chơn Thành có nhiều thành viên trẻ và chuyên môn tốt. 

Kết thúc liên hoan, ban tổ chức đã trao 20 giải A, 36 giải B cho từng thể loại. Thể loại đơn ca gồm 10 giải A và 22 giải B; thể loại song - tam ca 5 giải A và 4 giải B; thể loại nhạc cụ 3 giải A và 5 giải B. Về chương trình có 2 giải A và 5 giải B. Giải nhất toàn đoàn thuộc về đoàn đờn ca tài tử huyện Chơn Thành; 2 giải nhì trao cho  huyện Bù Đốp và Phú Riềng. Ban tổ chức còn trao 2 giải đặc biệt: Tài tử lớn tuổi xuất sắc nhất thuộc về tài tử Nguyễn Văn Tá, huyện Đồng Phú; giải tài tử có nhiều tác phẩm đạt chất lượng nhất thuộc về tài tử Liên Hoàng Quân, huyện Chơn Thành.

Liên hoan đờn ca tài tử Bình Phước lần thứ III đã khép lại nhưng dư vị ngọt ngào vẫn lắng sâu trong tâm khảm của người dân Bình Phước và du khách gần xa. Mỗi đội đã mang lại những dấu ấn đẹp cho người xem, góp phần tạo dựng sân chơi cho những người yêu thích nghệ thuật đờn ca tài tử. Liên hoan là dịp giao lưu để các nghệ nhân học hỏi, trao đổi kinh nghiệm trong quá trình sáng tạo nghệ thuật; là ngày hội tôn vinh những tập thể, cá nhân có công bảo tồn, gìn giữ và phát triển nghệ thuật đờn ca tài tử. 

Ngân Hà