Văn hóa 06:44, 06/02/2016 GMT+7

Học ngành xây dựng và đi làm công trình được một thời gian, năm 1997, anh Thuật khăn gói từ Thái Bình vào Bình Phước bắt đầu cuộc sống mới. Không có vốn, ai thuê gì anh cũng làm, từ cuốc đất, làm cỏ, phụ hồ... để dành dụm tiền mua mỗi lần ít bao xi măng, cát, sắt rồi tự tay làm chậu trồng mai. Anh Thuật cho biết, trước đây nông dân trồng mai xuống đất, gần tết mới đào cả cây hoặc chặt cành nhiều nụ đem chưng, bán. Với cách trồng này không đáp ứng thị hiếu của người chơi mai trong ngày tết. Vì vậy, anh đi tìm hiểu các nhà vườn, học các nghệ nhân ở khắp nơi và tìm mua vài giống mai, cứ thế nhân dần số lượng. Năm 2004, anh trồng 300 cây mai rồng (dáng long thăng) và mai bon sai trong chậu trên 2 sào đất của gia đình. Những cây mai con được anh tạo dáng như rồng cuốn theo hướng tiến lên, tán tứ diện đều hình tháp. Thời gian trong ngày, anh dành hết cho mai từ chăm sóc, tạo dáng, tưới nước, bón phân đến tự tay làm chậu để bảo đảm chất lượng. Ban đêm, anh rọi đèn pin bắt sâu, ốc sên, tìm cho được loài sâu nào ăn lá trên những cây đánh dấu sẵn để sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phù hợp. Hiện tại, anh thuê 6 người làm chậu, chăm sóc mai và ai cũng làm việc nhiệt tâm, bởi anh Thuật không cho phép có sản phẩm phạm lỗi kỹ thuật.

Dẫn chúng tôi tham quan quanh vườn, anh Thuật cho biết: “Mai 1 thân 1 cốt phải tự trồng và uốn nắn từ nhỏ mới tạo được vẻ đẹp ưng ý. Chăm sóc 3 năm, cây mai cao khoảng 1m có thể bán giá 1,5 triệu đồng. Mai chăm sóc trên 10 năm, cao khoảng 3,5m, giá dao động từ 5-15 triệu đồng. Mấy năm trở lại đây, khách hàng phần lớn chuyển sang thuê mai chưng tết, giá bằng 50% giá mua cây. Giá thuê cao vì mai chưng trong nhà nhiều ngày bị thiếu ánh sáng, lá có màu xanh lợt, có khi người chưng quên không tưới nước lại đổ bia, nước ngọt vào gốc khiến cây kiệt sức, nhất là sau giai đoạn cây đã trổ hoa”. Theo anh Thuật, giai đoạn “hồi sức” cho mai sau tết rất kỳ công, phải đặt chậu nơi có bóng mát và thoáng (để cây dưới nắng sẽ bị cháy lá), cắt cả hoa đã nở và hoa chưa nở để nhựa tập trung nuôi cây thay vì nuôi đài hoa tạo hạt. Pha phân urê thật loãng tưới từ ngọn xuống đất cho ướt cả cây, hoặc có thể dùng thuốc kích thích chồi, lá phun đều trên cây, chỉ thực hiện vào buổi chiều thật mát, mỗi tuần tưới một lần. Có những khách hàng năm nào cũng đến thuê đúng cây đã chọn, vì họ quan niệm cây đó mang lộc đến giúp gia đình an khang, thịnh vượng, không muốn thay cây khác. Vì thế, nếu xảy ra rủi ro với cây sẽ mất luôn khách hàng và giảm uy tín.

Rời bục giảng, chị Nguyễn Thị Thu Hương (vợ anh Thuật) lại tranh thủ giúp chồng sơn, vẽ tranh thủy mặc trên chậu mai. Chị cho biết, phải chọn nguyên liệu tốt, sơn bền màu, kháng kiềm ngoài trời; 3 màu đen, xanh, đỏ tạo thành biểu đồ hình tháp, trung tâm là màu trắng, từ đó sẽ tạo ra các màu khác nhau. Lúc đầu, dù được anh chỉ dẫn tỷ lệ pha màu gần với tự nhiên nhất nhưng sản phẩm chưa ưng ý là chị Hương trăn trở không ngủ được. Chị Hương nói: “Ai trồng cây cảnh rồi mới hiểu, thương nó lắm không dứt ra được, chỉ mong rảnh thời gian là chăm chút cho cây. Khi những nét vẽ có hồn, xứng với chậu mai, tôi thấy thật vui và nhập tâm vào công việc của mình”.

Những năm gần đây, biến đổi khí hậu, thời tiết thất thường khiến nhiều nơi mai nở không đúng tết, có năm nở quá sớm, năm nở quá muộn, nhà vườn thất thu. Ở vườn mai An Thịnh Phát lại khác. Trời lạnh, anh Thuật nấu nước sôi cả đêm, pha âm ấm rồi tưới cho từng gốc mai. Nhờ khắc phục được thời tiết nên gần như năm nào gia đình anh cũng trúng đậm vụ mai tết. Tuy nhiên, có năm chỉ còn vài ngày là tới tết, đem mai ra hội Hoa xuân thị xã Đồng Xoài nhưng chỉ 1 trận mưa không kịp trở tay, qua hôm sau mai nở vàng ruộm. Tết năm đó, gia đình anh phải mang toàn bộ mai về chăm sóc lại, công chăm sóc cả năm trôi theo cơn mưa.

Tuyết Ly