Văn hóa 07:06, 12/12/2015 GMT+7

Tinh thần tập thể đoàn kết

Nghi lễ và trò chơi kéo co được phổ biến rộng rãi trong văn hóa trồng lúa ở nhiều nước Đông Á và Đông Nam Á với ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, vạn vật sinh sôi nảy nở hay những tiên đoán liên quan đến sự thành công, thất bại trong trồng cấy. Trên địa bàn tỉnh, trò chơi kéo co được thực hiện ở nhiều dân tộc khác nhau. Dân tộc Kinh thường tổ chức tại nhà văn hóa cộng đồng, liên hoan văn hóa các dân tộc thiểu số, đại hội thể dục - thể thao cấp xã, hội trại ra quân, cắm trại hè thiếu nhi, Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc. Đồng bào dân tộc Khơme thường tổ chức kéo co vào các dịp lễ, tết như Chôl Chnăm Thmây, lễ hội Sene Dolta (lễ cúng ông bà); lễ cúng trăng Ok om bok vào tháng 11 âm lịch. Đồng bào dân tộc S’tiêng tổ chức vào các lễ cúng như mừng lúa mới (tháng 12 âm lịch), tương tự với đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Giao, Thái, Mường thường tổ chức tại nhà văn hóa cộng đồng, nhà sàn văn hóa...

Trò chơi kéo co được tổ chức ở nhiều cấp độ, kết hợp nhiều người với nhau, không phân biệt nam, nữ; chia thành 2 cách chơi kéo co tay, kéo co dây. Người chơi chia làm hai đội, mỗi đội khoảng 10-15 người dưới sự điều khiển của trọng tài, theo thể thức bốc thăm chia bảng. Đấu vòng tròn hoặc loại trực tiếp, hai đội kéo với nhau bằng sợi dây thừng dài, mỗi đội cầm một bên, ở giữa buộc một mảnh vải đỏ chia sợi dây ra hai phần bằng nhau. Trên sân vạch một đường giới hạn để phân cách thắng thua. Đội nào kéo được đối phương qua vạch giới hạn thì đội đó sẽ giành phần thắng. Theo quy định, một trận phân thắng bại sẽ kéo thành 3 lượt, đội nào thắng 2 trận thì sẽ thắng cuộc.

Ngoài ra, kéo co còn được chơi dưới hình thức lấy tay người, sức người trực tiếp kéo. Vạch một đường thẳng để làm ranh giới, 2 người đứng 2 bên đường thẳng, đưa tay phải ra và nắm lấy nhau. Sau khi có hiệu lệnh, hai bên ra sức kéo. Bên nào kéo được đối phương sang khỏi đường vạch sẽ thắng.     

Giá trị trò chơi kéo co

Kéo co không chỉ là trò chơi dân gian rèn luyện sức khỏe mà còn đem lại niềm vui, tinh thần tập thể, đoàn kết, sự thoải mái cho người chơi. Kéo co là trò chơi dân gian ra đời gắn liền với đời sống sinh hoạt của cư dân nông nghiệp làng xã, thể hiện cách ứng xử giữa con người với nhau trong xã hội qua hình thức biểu diễn và quy trình thực hành. Trò chơi được duy trì và phát triển từ thế hệ này sang thế hệ khác với quy mô khác nhau, rèn luyện sức khỏe, đoàn kết cộng đồng, góp phần hình thành nên sự kiên cường, dẻo dai và ý thức vươn lên giành chiến thắng trong trò chơi cũng như trong cuộc sống.

Kéo co còn giúp con người phát triển toàn diện về trí, đức, thẩm mỹ, do đó luôn thu hút mọi đối tượng tham gia. Để góp phần quảng bá, phát huy giá trị của trò chơi kéo co truyền thống cần duy trì và phổ biến rộng rãi trong lễ hội dân gian, nâng cao tuyên truyền trong các tầng lớp nhân dân, tích cực truyền dạy cho thế hệ trẻ... trên địa bàn tỉnh để trò chơi này ngày càng khẳng định vị thế trong đời sống xã hội, góp phần tôn vinh nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.

Đình Tâm