2015 GMT+7

Bán rẻ lòng tự trọng

Thứ 7, 31/10/2015 | 14:48:00

BP - Tuần qua, thông tin “nóng” được dư luận bàn đến với tần suất dày đặc là vụ Phan Huyền Thư bị tố “đạo” bài thơ Buổi sáng của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan. Chuyện sẽ không có gì “to tát” nếu đây là lần đầu Phan Huyền Thư “sơ sẩy”. Tuy nhiên, cách đây 8 năm, nữ thi sĩ 43 tuổi này cũng đã từng phải viết thư xin lỗi vì vụ việc tương tự. Ai cũng có cảm nhận, vì quá ham nổi tiếng, sự hào nhoáng vay mượn mà cô sẵn sàng đánh mất mình, bán rẻ lòng tự trọng.

Tác giả Phan Huyền Thư và tập thơ Sẹo độc lập - Ảnh internet

Năm 2007, Phan Huyền Thư từng bị tố “đạo” văn của hai tác giả Đặng Tiến và Bùi Bảo Trúc trong bài giới thiệu về cố nhà thơ Thanh Tâm Tuyền trong Ngày thơ Việt Nam lần thứ 5, tổ chức tại Văn miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội). Vụ việc này bị tác giả Hoàng Ngọc Tuấn, một người sống ở nước ngoài phát hiện và viết bài “Vài suy nghĩ về cây thơ Thanh Tâm Tuyền trên sân Văn Miếu”, đăng trên internet ngày 11-3-2007. Ngay sau đó, Phan Huyền Thư đã phải xin lỗi công khai 3 tác giả Đặng Tiến, Bùi Bảo Trúc và Hoàng Ngọc Tuấn. Huyền Thư viết trong thư: “Việc làm của tôi thật đáng xấu hổ, qua đó quý vị có thể thấy rằng, nó đã làm tổn hại đến tư cách đạo đức của một nhà thơ (lẽ ra phải tự biết cách bảo vệ hình ảnh của mình trước đám đông) như tôi... và tôi xin chân thành nhận lấy những điều hổ thẹn ấy về mình”. Và đáng lẽ, Phan Huyền Thư phải lấy đó làm bài học để “cạch đến già” thì 8 năm sau, cô lại tự ý lấy một bài thơ của người khác chỉnh sửa vài từ rồi gửi đi dự thi và vênh vang lên bục nhận giải thưởng Văn học năm 2015(?!). Ngay trong sáng 20-10, Phan Huyền Thư đã gửi thư lên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Hà Nội xin trả lại giải thưởng được trao cho tập thơ Sẹo độc lập. Lý do đưa ra là để không làm ảnh hưởng tới uy tín của hội, của hội đồng xét giải và uy tín của giải thưởng. Đáp lại sự việc này, ngay chiều hôm đó, Ban Chấp hành Hội Nhà văn Hà Nội đã họp khẩn cấp và quyết định thu hồi giải thưởng đã trao cho tập thơ Sẹo độc lập của tác giả Phan Huyền Thư.

Việc Phan Huyền Thư “đạo” thơ để dự thi cho thấy cô không tự tin vào khả năng thực của mình nhưng lại muốn nổi tiếng nên làm liều. Hiểu theo lẽ thường, “đạo văn”, “đạo thơ” là ăn cắp (trí tuệ, công sức... của người khác). Nhưng ăn cắp thông thường thì tìm mọi cách che giấu, lén lút còn với người ăn cắp tài năng, trí tuệ, sự sáng tạo của người khác như văn, thơ, công trình khoa học... thì ăn cắp xong lại bành trướng trước bàn dân thiên hạ. Đó chính là sự trơ trẽn của một trí thức hay chí ít của người được xem là có học nhưng đánh mất lòng tự trọng, không dễ được dư luận tha thứ.

Hiện Phan Huyền Thư đã thông qua phương tiện thông tin đại chúng để công khai xin lỗi nhà thơ Thường Đoan và khẳng định sẽ tiêu hủy Bạch lộ: “Kính gửi nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan, hôm nay tôi chính thức gửi lời xin lỗi tới cá nhân chị. Tôi sẽ coi đây là một bài học lớn trong đời mình, một bài học sâu sắc nhất về thái độ sống và viết. Tôi cũng xin chính thức tiêu hủy bài thơ “Bạch lộ” trong các lần ấn bản, tái bản sau này”.

Tuy nhiên, trong tập thơ “Sẹo độc lập”, nhiều người còn chỉ ra Phan Huyền Thư không chỉ “ăn cắp” nội dung bài Buổi sáng mà trong bài Có lẽ đã chết thì tốt hơn cũng bị nghi ngờ là đạo ý thơ trong bài Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển của nhà thơ Du Tử Lê. Về nghi án này, tác giả Phan Huyền Thư cho rằng, bài thơ của mình chỉ có một câu gần giống với thơ của ông Du Tử Lê mà thôi(!?).

Nhiều người cho rằng, đây chính là hệ quả giáo dục “đọc - chép” trong nhà trường. Từ đó hình thành lối tư duy sao chép, biến của người khác thành của mình một cách thành thục và rồi mặc nhiên coi như là của mình. Điều này đã từng minh chứng vào năm 2006, một thí sinh dự thi đại học được điểm 10 văn chỉ vì chép y nguyên một bài văn mẫu. Trong khi, nhiều bài văn không giống với bài giảng của thầy thì dù có tính phát hiện, sáng tạo, góc nhìn riêng cũng sẽ được điểm thấp hơn. Về bản chất, dạy học như vậy chính là dạy đạo văn và việc chấm bài kiểu đó cũng là đề cao, cổ súy cho... trình độ đạo văn.

Để xoa dịu dư luận và cũng tự an ủi mình, khi công khai xin lỗi, Phan Huyền Thư cũng đã chia sẻ: “... Chị có thể không chấp nhận lời xin lỗi này nhưng tôi thấy cần thiết phải làm việc đó cho lương tâm mình được thanh thản và mong rằng cả hai chị em ta sẽ cùng vượt qua được những thời khắc tồi tệ này để lại có những tác phẩm hay đến với bạn đọc”.

Đó là việc Huyền Thư nên làm, thậm chí phải làm. Tuy nhiên, sự việc bị phát hiện đúng Ngày phụ nữ Việt Nam nên nhiều người đã mỉa mai, “nhà thơ” Phan Huyền Thư có kỷ niệm 20-10 thật đáng nhớ. Quả đúng, làm sao cô có thể quên một ngày ấn tượng như thế(!?).

Ngọc Tú