Văn hóa 07:57, 20/10/2015 GMT+7

VÀI NÉT VỀ LỊCH SỬ

Theo sử sách, Cam Ranh là khu vực trọng yếu nên dưới thời Tây Sơn, Nguyễn Huệ đã giao cho Trần Quang Diệu trấn giữ hải cảng quan trọng này. Làng đảo Bình Ba nằm yên ả ở phía nam, dưới chân ba ngọn núi Ma Du, Hòn Cò và Mũi Nam chụm lại. Đây là những dãy núi che chắn phong ba, bão táp cho vịnh Cam Ranh. Năm 1851, nhân dân Bình Ba cùng với lăng ông Nam Hải được vua Tự Đức sắc phong “Nam Hải cự tộc tướng quân”. Từ đó nhân dân lập đình thờ chư vị tiền hiền, người có công lập làng đầu tiên là cụ Nguyễn Phụng cùng hậu hiền là cụ Phan Bạc. Đình làng Bình Ba vẫn giữ nguyên cho đến ngày nay và đã trải qua nhiều lần trùng tu. Lăng Nam Hải nay đã được trùng tu khang trang, năm 2006, được công nhận là Di tích văn hóa cấp tỉnh. 

Đảo Bình Ba hiện vẫn còn nhiều công trình kiến trúc được xếp vào loại hình di tích nghệ thuật, nhất là lăng Nam Hải Bình Ba và đình Bình Ba. Đây là những di tích có lối kiến trúc mang đậm nét văn hóa thuần Việt, có những họa tiết hoa văn sinh động. Lễ hội cầu ngư được diễn ra tại Bình Ba với các nghi lễ: hò bá trạo, cúng mở cửa lăng, cúng Ông nhỏ, cúng Cô nhập... Lễ hội tổ chức trong không khí trang nghiêm, đậm đà bản sắc văn hóa miền biển. Ở Bình Ba, cứ 3 năm lại có lễ hát bội một lần để phục vụ bà con nhân dân thưởng thức sau những ngày lao động vất vả. Đây cũng là dịp để dân làng gặp gỡ những người con xa quê trở về tụ họp, chung vui trong ngày hội làng và để mọi người thắp nén nhang tỏ lòng thành kính đối với thần Nam Hải, Thành hoàng, Tiền hiền và Hậu hiền - những vị thần và người có công bảo vệ dân làng, phù hộ ngư dân làm ăn, vươn khơi bám biển.

ĐẢO BÌNH BA NGÀY NAY

Đến với Bình Ba, điều đầu tiên ai cũng cảm nhận được chính là vẻ đẹp của một vùng biển đảo. Nước biển trong xanh tận đáy với bãi cát trắng trải dài, núi non trùng điệp bao quanh. Tại Bình Ba có rất nhiều bãi biển đẹp nhưng nổi tiếng nhất có lẽ là Bãi Nồm, Bãi Chướng, Bãi Nhà Cũ, mỗi nơi có một đặc điểm và vẻ đẹp riêng. Vùng biển ở đây còn khá hoang sơ, biển trong xanh với rất nhiều san hô; có hai dòng nước nóng, lạnh, vì thế sinh vật biển rất phong phú cư dân Bình Ba sống hoàn toàn nhờ vào việc nuôi trồng và đánh bắt hải sản. Những bè cá được mọc lên xung quanh đảo. Nguồn lợi về nuôi trồng làm cho đời sống người dân rất sung túc. Tôm hùm Bình Ba là một loại hải sản có tiếng, với loại tôm hùm rất lớn. Có con to bằng bắp chân, hai cọng râu dài cả mét. Thịt tôm hùm chắc và rất giàu chất đạm. Lượng tôm thịt bán ra bình quân hằng năm ở Bình Ba đạt trên 150 tấn, trị giá sản xuất đạt hàng trăm tỷ đồng. Ngoài ra, người ta còn phơi vỏ tôm để tạo ra đồ trang trí, đó là nhờ vỏ cứng và trên vỏ có vân rất đẹp.

Đảo Bình Ba thực sự phát triển từ sau ngày giải phóng và ngày càng có nhiều hộ dân đến đây định cư. Thu nhập của người dân nơi đây chủ yếu từ 2 nguồn chính là đi biển và nuôi tôm hùm lồng. Hiện nay, với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển biển đảo đã giúp Bình Ba khai thác thế mạnh của mình, bà con đã mạnh dạn đầu tư vốn, mua ghe thuyền vươn ra biển khơi. Sản lượng đánh bắt hằng năm của ngư dân nơi đây đạt từ 4.500-5.000 tấn hải sản các loại. Kinh tế phát triển, mạng lưới điện quốc gia đã về với đảo. Chương trình phát triển kinh tế biển đảo, phục vụ công tác quốc phòng cùng với chương trình xây dựng nông thôn mới, trường học, trạm y tế ngày càng được hiện đại và mở rộng đã làm cho xã đảo Cam Bình ngày càng thêm khởi sắc, tạo nên một diện mạo mới trên quê hương giàu truyền thống lịch sử.  

Đức Hồng