Văn hóa 06:42, 11/07/2015 GMT+7

BP- Khi Mark Zuckerberg sáng lập trang mạng xã hội Facebook, anh không thể nghĩ đến phát minh của mình lại nhanh chóng làm thay đổi thế giới như vậy. Mục đích ban đầu của Mark là dùng Facebook để trao đổi thông tin, tài liệu học tập. Facebook tỏ ra ưu việt hơn hẳn Yahoo và Gmail vì khả năng liên kết bạn bè, đăng tải hình ảnh và thực sự đã tạo ra một “thế giới” để mọi người có thể chia sẻ thông tin, thể hiện quan điểm, tình cảm của cá nhân.

Sự phát triển Facebook “nóng” đến độ chỉ hơn 1 thập kỷ ra đời đã có hơn 1,5 tỉ người trên thế giới sử dụng. Song song với những tiện ích tích cực ít có trang mạng xã hội nào sánh kịp, Facebook đang dần mất kiểm soát về những thông tin đăng tải. Dạo qua một vòng trên Facebook, ta sẽ thấy nhan nhản những trang quảng cáo, thương hiệu hay những trang, tên (chính danh, nặc danh) có khi quen mà có khi nghe lạ hoắc đăng tải những thông tin nhảm nhí, xuyên tạc, giật gân kiểu như người này, người kia, nơi này, nơi kia làm chuyện “rúng động, không thể tin được, không ngờ, sốc, sex...” và vô vàn những hình ảnh lệch chuẩn bạo lực, phản cảm, khiêu dâm... Những điều này đang gây nguy hại không nhỏ cho xã hội, đặc biệt đa số người dùng facebook là giới trẻ. Ngăn chặn những thông tin, hình ảnh nguy hại trên facebook là điều rất khó khăn. Chung quy có 3 nguyên nhân chính dẫn đến facebook đang “xấu đi” trong mắt nhiều người. Thậm chí, không ít người đã từ bỏ facebook vì lòng tự trọng và sự an toàn của bản thân.

Thứ nhất: Người sử dụng facebook quá dễ dàng. Chỉ cần có một địa chỉ email là có thể tạo được trang facebook, mà để tạo được email thì kỹ thuật và thông tin vô cùng đơn giản. Mạng internet có ở mọi nơi. Chính sự dễ dàng sử dụng và phí sử dụng rẻ nên “người người có thể lướt facebook”.

Thứ hai: Nhiều người dùng facebook đã dễ dãi đăng tải các Status (trạng thái) mà thiếu cân nhắc. Liệu thông tin, hình ảnh mình đưa lên cho “bàn dân thiên hạ xem” có ảnh hưởng đến ai không? Tag (gắn) tên người khác có làm ảnh hưởng đến danh dự, quyền riêng tư của người đó không? Vì thiếu cân nhắc nên sau khi đăng tải đã có nhiều “bình loạn”, lạ có, quen có, chân thành có, kích bác có. Dẫn đến xúc phạm nhau bằng những từ ngữ thô lỗ, tục tĩu thậm chí là thù địch nhau. Thế là từ vài dòng chữ, vài hình ảnh trên facebook ảo có khi dẫn đến án mạng thật.

Thứ ba: Những kẻ lợi dụng facebook để lừa đảo, kích động, tống tiền và bôi nhọ, hạ bệ nhau. Có thể nói đây là nguy hiểm nhất. Có nhiều người bán hàng qua mạng đã bị lừa tiền trên facebook. Một thiếu nữ ở Đồng Nai vừa tự tử vì bị gã bạn trai tung clip nhạy cảm lên facebook cách đây chưa lâu. Các công ty, những người nổi tiếng bị kẻ xấu lợi dụng facebook để đăng truyền thông tin thất thiệt như vụ việc “con ruồi trong chai nước ngọt”, chuyện tình cảm gia đình của ca sĩ Hồ Ngọc Hà...

Facebook cũng cần phải có quy tắc ứng xử. Nhà quản lý công nghệ thông tin, quản lý văn hóa cần phải tìm ra cách hữu hiệu để kiểm soát. Quan trọng nhất là người dùng facebook phải có văn hóa, tôn trọng bạn bè, cộng đồng mạng cũng là tôn trọng chính mình, để facebook thực sự là “ngôi nhà” lành mạnh ai cũng muốn vào.

Vũ Văn Tuấn