BP - K50 là Quân y viện thuộc Cục Hậu cần, Quân giải phóng miền Nam (sau này gọi là Cục Quân dân y miền Đông Nam bộ, hay còn gọi là Miền B2) được thành lập ngày 26-3-1967. Suốt những năm chống Mỹ, đơn vị đóng quân trên những cánh rừng Đông Bắc Campuchia. Tháng 4-1974, K50 chuyển về Phước Long, bên bờ sông Bé trực tiếp phục vụ mặt trận Phước Long.
“Chẳng kém gì mặt trận”
Thương binh 2/4 Hoàng Trung Lộc (ảnh, 1947) ngụ phường Tân Đồng (Đồng Xoài) công tác tại K50 từ khi thành lập đến năm 1974, từng phụ trách phòng pha chế, sau đó là trợ lý y vụ của Quân y viện. Ông Lộc nhớ lại: “Sau chiến dịch Mậu Thân năm 1968, tôi và hàng triệu thanh niên trong cả nước chỉ muốn ra trận trực tiếp chiến đấu, góp phần giải phóng quê hương, đất nước. Thế nhưng, thời gian phục vụ ở K50 đã giúp tôi nhận ra vai trò quan trọng của những người làm công tác hậu cần. Thông qua việc chăm sóc, cứu sống chiến sĩ, tôi càng thấy rõ trách nhiệm nặng nề và quyết tâm cống hiến, giữ vững ý chí, không nao núng trước khó khăn. Anh em suốt đêm ngày tất bật với nhiệm vụ đưa đón, chăm sóc thương, bệnh binh. Những khi diễn ra chiến dịch càng sôi động vì thương, bệnh binh vào nhiều, 1 ngày có đến hơn ngàn ca. Nhiều đêm người lính hậu cần phải vượt hàng trăm cây số đón thương binh, khiêng cáng đưa về tới viện thì trời cũng sáng. Ở hậu cứ mà suốt ngày sục sôi, căng thẳng chẳng kém gì mặt trận”.

Nhiệm vụ hàng đầu, quan trọng của K50 là phục vụ thương, bệnh binh. Do đó, để thực hiện tốt phong trào thi đua “Tất cả vì thương, bệnh binh, tất cả vì mặt trận”, K50 đề ra cho các bếp nuôi quân phong trào “3 ngon”, tức là: ngon mắt, ngon mũi, ngon miệng. Lúc nào nhà bếp cũng phấn đấu làm sao cho thương, bệnh binh ăn hết tiêu chuẩn, nhanh khỏe để trở về đơn vị tiếp tục chiến đấu. Ngoài ra, K50 còn chú trọng phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ. Mỗi ban, khoa đều có đội văn nghệ, diễn viên là những y tá, hộ lý, anh nuôi. Do có nhiều thành tích xuất sắc trong công tác phục vụ thương, bệnh binh, phục vụ chiến trường nên K50 đã 2 lần nhận danh hiệu lá cờ đầu ngành Quân dân y giải phóng miền Đông Nam bộ.
Vượt khó phục vụ thương, bệnh binh
Những năm tháng chiến tranh, thuốc men tại K50 vô cùng thiếu thốn. Không đủ dịch truyền, có những chiến sĩ bị mất cân bằng điện giải nên hôn mê, co giật, bệnh nhân sốt rét... phải điều trị dài ngày mới hồi phục sức khỏe. Tình hình chiến sự căng thẳng nên thời gian đó, K50 được Bệnh viện 108 (Hà Nội) cử dược sĩ Tư Triệu và Nguyễn Văn Điện vào hỗ trợ. Ròng rã gần 2 tháng liền, ông Hoàng Trung Lộc trực tiếp giúp việc cho 2 dược sĩ nghiên cứu thủy phân thành công đường ăn thành đường gluco, sau đó nghiên cứu ký ninh C (để điều trị sốt rét) phục vụ chăm sóc, điều trị thương, bệnh binh. Tháng 4-1972, quân ta mở Chiến dịch Nguyễn Huệ (mặt trận Phước Long, Bình Long), K50 thành lập Đội phẫu tiền phương xuống đường, bám sát mặt trận để sơ cứu cho thương binh rồi chuyển về phía sau. Rất nhiều y, bác sĩ xung phong đi, trong đó có ông Hoàng Trung Lộc. Trong Chiến dịch Nguyễn Huệ, ông Lộc trực tiếp áp tải một ca bị đứt động mạch đùi, chảy máu thứ phát lần thứ 18 từ Phước Long về tới bệnh viện và được cứu sống.
Ông Lộc cho biết: Trong phong trào “Tất cả vì thương, bệnh binh”, K50 có nhiều y, bác sĩ tay dao, tay kéo đứng suốt đêm bên bàn mổ, liên tục đến 4-5 ca đại phẫu, trung phẫu. Có y tá (nam) phục vụ bệnh nhân nữ bị tiêu chảy đến không còn quần áo để thay nữa. Y tá đó không chỉ chăm sóc chu đáo mà còn dành cả quần áo của mình cho bệnh nhân nữ. Có nhiều hộ lý bị thương binh nặng cáu gắt hắt cả cơm canh vào người vẫn vui vẻ phục vụ. Có chị ngồi thức suốt đêm cho thương binh nặng (đau không nằm được) tựa lưng ngủ... Chính vì thế, nhiều thương, bệnh binh ra viện rất lâu vẫn luôn nhớ về K50.
Miền Đông Nam bộ là một trong những chiến trường ác liệt nhất trong cuộc chiến tranh chống Mỹ. Chưa có một tổng kết nào về số người thiệt mạng trên toàn chiến trường nhưng chắc chắn con số rất lớn. Kết thúc chiến tranh, vẫn còn hàng ngàn hài cốt cán bộ, chiến sĩ nằm rải rác, khuất lấp nơi núi rừng. Những năm qua, lãnh đạo chỉ huy Tổng cục Hậu cần và các đơn vị liên quan đã xây dựng Nhà tưởng niệm và Đền thờ liệt sĩ tại Di tích lịch sử quốc gia Hồ Cầu Trắng ở ấp Hiệp Hoàn, xã Lộc Hiệp, huyện Lộc Ninh. Trong một lần về thăm lại hậu cứ Lộc Ninh, đứng trước nhà bia ghi tên đồng đội, cựu chiến binh Vũ Hòa đã xúc động viết nên những vần thơ: “Đây rồi căn cứ Lộc Ninh/ Nhớ đêm đang chuyển thương binh gặp càn/... Bao người có tuổi, có tên/ Mà khi ngã xuống chẳng tìm được chi...
Với sự cống hiến bằng cả xương máu, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ hậu cần Miền B2 không ngại gian khổ, hy sinh, lập được thành tích đặc biệt xuất sắc và được Đảng, Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; nhiều đơn vị, cơ quan thuộc Cục Hậu cần và ngành hậu cần B2 cùng hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ được phong, truy tặng danh hiệu anh hùng, huân, huy chương các loại.
Phương Dung (Lược ghi)

Câu lạc bộ thơ tỉnh Bình Phước phấn đấu có 5 tác phẩm phổ nhạc
Chủ tịch nước Lương Cường: Với bộ máy hành chính mới, Hà Nội cần tiên phong đổi mới tư duy quản lý
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm với nhân dân TPHCM và thông điệp gửi nhân dân cả nước
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Lễ công bố các nghị quyết, quyết định sáp nhập đơn vị hành chính
Sổ bảo hiểm xã hội điện tử được cấp chậm nhất là ngày 1-1-2026