Chính trị 10:11, 14/03/2018 GMT+7

Bình Phước hướng tới vùng điều theo tiêu chuẩn VietGAP

Theo số liệu thống kê từ sở NN&PTNT các tỉnh, diện tích điều của Việt Nam giảm liên tục trong 8 năm, từ 440.000 ha năm 2007 còn 290.000 ha năm 2015. Diện tích điều cả nước từng bước phục hồi, đến năm 2017 đạt 297.498 ha, trong đó 283.216 ha (chiếm 96,2%) đang cho thu hoạch. Hiện có 23 tỉnh trồng điều, riêng Bình Phước chiếm 45,8% tổng diện tích. Từ năm 2014, các tỉnh tập trung thâm canh, đưa năng suất điều lên trên 12 tạ/ha (trước đó bình quân dưới 10 tạ/ha). Tuy nhiên, năm 2016, do ảnh hưởng hạn hán và năm 2017 sâu, bệnh gây hại nặng kéo năng suất điều xuống còn 7,4 tạ/ha. Sau 29 năm tham gia xuất khẩu (1988-2017), ngành điều Việt Nam không ngừng chiếm lĩnh thị trường thế giới. Từ năm 2006, Việt Nam vươn lên trở thành quốc gia xuất khẩu nhân điều lớn nhất thế giới. Khối lượng xuất khẩu hạt điều năm 2017 đạt 353 ngàn tấn, trị giá 3,52 tỷ USD, tăng 1,9% về lượng và tăng 23,8% về giá trị so với năm 2016. Khối lượng hạt điều xuất khẩu 2 tháng đầu năm 2018 ước đạt 50 ngàn tấn với tổng trị giá 509 triệu USD, tăng 58,9% về lượng và tăng 78,7% về giá trị so với cùng kỳ năm 2017.

Đại diện huyện Bù Đăng (Bình Phước) đề xuất hỗ trợ người trồng điều ở vùng sâu, xa

Tại hội nghị, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bình Phước Huỳnh Thị Hằng cho biết: Thế mạnh của tỉnh là cây công nghiệp (điều, cao su, hồ tiêu, ca cao...) với tổng diện tích 415.000 ha vào năm 2017, trong đó điều, cao su, hồ tiêu vẫn đóng vai trò là “thủ phủ” của cả nước. Vựa cây công nghiệp và hàng nông sản đã và đang là thế mạnh “hút” các nhà đầu tư đến tỉnh. Đến hết năm 2017, toàn tỉnh có 173.920 ha điều, chiếm 32,7% trong tổng diện tích cây lâu năm của tỉnh. Bình Phước đang tập trung rà soát, điều chỉnh quy hoạch ngành điều với quy mô diện tích 200.000 ha vào năm 2020; xây dựng vùng điều theo tiêu chuẩn VietGAP (thực hành sản xuất nông nghiệp tốt) tại huyện Bù Gia Mập; tạo điều kiện cho Công ty cổ phần Tập đoàn PAN (tập đoàn hàng đầu khu vực trong lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm) liên kết sản xuất trong thời gian tới.

Ngành hồ tiêu cần tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết

Những năm qua, diện tích hồ tiêu ở nước ta tăng mạnh. Năm 2010, cả nước có 51.500 ha hồ tiêu, đến hết năm 2017 nâng lên 152.668 ha, vượt quy hoạch trên 100 ngàn ha. Bình Phước hiện có 16.452 ha hồ tiêu, chiếm 10,77% diện tích hồ tiêu cả nước. Năng suất hồ tiêu thời gian gần đây tăng không đáng kể do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, năm 2017 đạt trung bình 25,9 tạ/ha. 3 tỉnh có năng suất cao là: Gia Lai 40,4 tạ/ha, Đắk Lắk 29,7 tạ/ha và Bình Phước 28,6 tạ/ha. Từ năm 2000 đến nay, Việt Nam sản xuất và xuất khẩu hồ tiêu hàng đầu thế giới, chiếm 50% sản lượng xuất khẩu của thế giới. Tuy nhiên, nước ta chủ yếu xuất khẩu sản phẩm thô (tiêu đen), chưa chuyển sang các sản phẩm được chế biến với chất lượng cao. Khoảng trống trong tái cơ cấu ngành hồ tiêu là kế hoạch đầu tư chế biến sâu trong thời gian tới. Vì vậy, phải rà soát lại quy hoạch và tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, xây dựng cánh đồng lớn nhằm ổn định khối lượng hàng hóa, kiểm soát tốt chất lượng đầu vào.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Quốc Doanh: Cần khuyến cáo nông dân không trồng mới cây hồ tiêu

Các đại biểu dự hội nghị cũng nêu ra những thực trạng, khó khăn và thách thức của ngành hồ tiêu Việt Nam, như: Trước đây, giá hồ tiêu cao nên hấp dẫn nông dân hơn so với nhiều loại cây trồng khác dẫn đến diện tích tăng vượt xa quy hoạch được Bộ NN&PTNT phê duyệt. Các tỉnh chưa có giải pháp đồng bộ trong phòng trừ dịch hại trên cây tiêu. Khó hình thành vùng trồng hồ tiêu tập trung lớn như cà phê, cao su nên Nhà nước không thể đầu tư hệ thống giao thông, thủy lợi, điện, dẫn đến nông dân tốn phí cao trong đầu tư trồng mới và chăm sóc. Việc chọn giống hồ tiêu dễ dãi, trong khi giống tiêu mới bước đầu được nghiên cứu...

Nâng cao năng lực bảo quản chất lượng sau thu hoạch

Hội nghị cũng nêu ra định hướng phát triển cây ăn quả thời gian tới là tiếp tục mở rộng diện tích một số loại cây chủ lực có giá trị xuất khẩu cao, gồm: chuối, xoài, cam, thơm, nhãn... phục vụ tốt nhu cầu nội địa, giảm nhập khẩu và gia tăng xuất khẩu. Năm 2017, tổng diện tích cây ăn quả cả nước ước đạt 923,9 ngàn ha, tăng gấp 2,4 lần so với năm 1996. Đồng bằng sông Cửu Long là vùng cây ăn quả chủ lực, chiếm 38% tổng diện tích cả nước. Giá trị xuất khẩu hàng rau quả năm 2017 ước đạt 3,52 tỷ USD, tăng 40,5% so với cùng kỳ năm 2016. Trung Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Hàn Quốc là 4 thị trường nhập khẩu hàng đầu của rau quả Việt Nam. Kim ngạch nhập khẩu rau quả nước ta liên tục tăng trong thời gian gần đây và vượt mốc 1,5 tỷ USD vào năm 2017. Đáng chú ý là nhiều loại quả nhập khẩu chủ yếu, như: sầu riêng, măng cụt, bòn bon, me, táo, cam, quýt và một số sản phẩm đã qua chế biến nước ta hoàn toàn có thể sản xuất được với chất lượng cao. Việc đầu tư phát triển cây ăn quả xứng tầm nhằm phục vụ tiêu thụ nội địa, hạn chế nhập khẩu là khâu chủ yếu trong tái cơ cấu ngành cây ăn quả.

Các đại biểu dự hội nghị đề xuất, Nhà nước tiếp tục đầu tư cho các vùng sản xuất cây ăn quả tập trung về hệ thống giao thông, phương tiện vận chuyển chuyên dùng, kho bảo quản; cải thiện công nghệ bảo quản, xử lý sau thu hoạch để giảm tỷ lệ thất thoát cả về số lượng và chất lượng sản phẩm. Bởi thiếu công nghệ và nhà máy chế biến sâu dẫn đến cơ cấu sản phẩm chế biến hiện mới chiếm hơn 10% giá trị xuất khẩu rau quả. Các tỉnh cũng mong muốn, các bộ, ngành xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, chứng nhận bảo hộ độc quyền thương hiệu hàng tại Việt Nam cho một số loại trái cây đặc sản.

Gỡ khó để tái cơ cấu 3 ngành hàng

Phát biểu tại hội nghị, Phó chủ tịch UBND tỉnh Huỳnh Thị Hằng nhấn mạnh: Bình Phước cũng như các tỉnh khác mong muốn, với sự chỉ đạo, hỗ trợ tạo điều kiện của Chính phủ, Bộ NN&PTNT, Ngân hàng Thế giới, ngành nông nghiệp sẽ có nguồn vốn phù hợp để đầu tư, phát triển sản xuất, hoàn thành mục tiêu tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh nói riêng và cả nước nói chung. Những nội dung thảo luận, thống nhất của các tỉnh, cục, vụ, viện là cơ sở đề nghị Chính phủ, Bộ NN&PTNT, Ngân hàng Thế giới bố trí nguồn vốn phù hợp trong dự án ODA đang dự thảo xây dựng, giúp việc đầu tư, hỗ trợ, hợp tác trong phát triển sản xuất nông nghiệp, thương mại để hoàn thành mục tiêu tái cơ cấu ngành nông nghiệp cả nước.

Trước bài toán tái cơ cấu, chuyển đổi bền vững 3 ngành hàng điều, hồ tiêu và cây ăn trái, Thứ trưởng Lê Quốc Doanh nêu rõ: Bộ xác định 3 vấn đề lớn cần quan tâm đầu tư: Thứ nhất, hạ tầng bảo quản sản phẩm để nâng cao cả về số lượng và chất lượng sau thu hoạch. Thứ hai, kỹ thuật chung về tái canh, thâm canh vườn điều; nghiên cứu chọn giống tiêu nhằm phát triển bền vững. Thứ ba, đầu tư liên kết sản xuất, tăng sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị các ngành hàng điều, hồ tiêu, cây ăn trái. Trên cơ sở đó, bộ sẽ khẩn trương tổng hợp nhu cầu thực tế cần đầu tư của các tỉnh, hoàn thành ý tưởng dự án đầu tư và hỗ trợ phát triển ngành hàng điều, hồ tiêu và cây ăn trái.

Mai Ly