Chính trị 08:34, 07/10/2017 GMT+7

Hợp tác kinh tế khu vực mở 

Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) là cơ chế hợp tác kinh tế hàng đầu ở khu vực, với mục tiêu chủ yếu là góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và thịnh vượng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Ý tưởng về APEC lần đầu tiên đề cập công khai trong diễn văn của Thủ tướng Australia Bob Hawke tại Seoul, Hàn Quốc vào ngày 31-1-1989. 10 tháng sau đó, 12 nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương đã nhóm họp ở cấp bộ trưởng tại Canberra, Australia để hình thành APEC. Các thành viên sáng lập gồm: Australia, Nhật Bản, Brunei, Canada, Indonesia, Hàn Quốc, Malaysia, New Zealand, Philippines, Singapore, Thái Lan và Hoa Kỳ. Tháng 11-1991, Trung Quốc, Hồng Kông - Trung Quốc và Đài Bắc - Trung Hoa tham gia APEC. Tháng 11-1993 có thêm Mexico và Papua New Guinea tham gia. Chile gia nhập APEC tháng 11-1994. Đến tháng 11-1998, Peru, Nga và Việt Nam tham gia, đưa tổng số thành viên của diễn đàn lên 21.

Trung tâm Hội nghị  - ảnh internet

Từ năm 1989-1992, APEC tổ chức các cuộc đối thoại không chính thức ở cấp các quan chức cao cấp và cấp bộ trưởng. Năm 1993, theo sáng kiến của nguyên Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton, APEC đã thống nhất tổ chức hội nghị đầu tiên của các nhà lãnh đạo kinh tế hằng năm nhằm xác lập tầm nhìn và định hướng chiến lược cho hợp tác khu vực.

APEC là diễn đàn mở, hoạt động theo các nguyên tắc cùng có lợi, đồng thuận và tự nguyện. APEC nhấn mạnh các quan tâm, lợi ích chung của các thành viên, coi trọng hợp tác và phát triển. Các thỏa thuận của APEC được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, phù hợp với lợi ích và trình độ phát triển của các nền kinh tế thành viên.

Tuy hình thức là một diễn đàn hợp tác kinh tế khu vực mở, nhưng APEC có một cơ chế tổ chức và hoạt động khá chặt chẽ. APEC có trụ sở ban thư ký, có giám đốc điều hành ban thư ký, cùng các ủy ban, tiểu ban và các nhóm công tác chuyên môn được thành lập trong từng lĩnh vực hoạt động cụ thể.

Đóng góp 57% GDP thế giới

Trong gần 30 năm hình thành và phát triển, APEC đã đạt nhiều thành tựu đáng kể, góp phần quan trọng thúc đẩy xu thế hòa bình, hợp tác, phát triển tại khu vực cũng như đưa châu Á - Thái Bình Dương trở thành động lực của tăng trưởng, liên kết kinh tế toàn cầu, đại diện 39% số dân, 57% GDP và 49% thương mại thế giới. APEC góp phần tích cực nâng cao năng lực hội nhập, liên kết của các nền kinh tế thành viên đang phát triển, đồng thời góp phần vào sự phát triển và liên kết kinh tế của châu Á - Thái Bình Dương. APEC luôn tiên phong trong việc đẩy mạnh tăng trưởng bền vững, bao trùm và sáng tạo, cải cách cơ cấu, hợp tác trong các vấn đề thương mại, đầu tư thế hệ mới, kết nối, liên kết các chuỗi cung ứng, thương mại điện tử, thương mại dịch vụ, góp phần hình thành và điều phối các thỏa thuận, các khu vực thương mại tự do như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), Cộng đồng ASEAN, Liên minh Thái Bình Dương..., hướng tới hình thành khu vực thương mại tự do toàn châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP)...

Việt Nam với Diễn đàn APEC

Sau khi trở thành thành viên chính thức của Diễn đàn APEC, gần 20 năm qua, APEC có ý nghĩa rất quan trọng đối với công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam. APEC hội tụ hầu hết các đối tác hàng đầu của Việt Nam về chiến lược, kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch, công nghệ, viện trợ phát triển và đào tạo nguồn nhân lực.

17 thành viên APEC là các đối tác FTA (Hiệp định Thương mại tự do) của Việt Nam, gồm: Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia, Singapore, Philippines, Thái Lan, Australia, New Zealand, Chile... Bảy trong 10 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam là các nền kinh tế thành viên APEC, gồm: Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông - Trung Quốc, Malaysia, Singapore.

Việt Nam luôn là một trong những thành viên tích cực và có trách nhiệm của Diễn đàn APEC. Năm 2006, Việt Nam lần đầu tiên đảm nhận trọng trách chủ nhà APEC đã tổ chức thành công hàng trăm hoạt động mà trọng tâm là Tuần lễ cấp cao APEC lần thứ 14 và đảm nhận vai trò Giám đốc điều hành Ban Thư ký APEC.

Tại Hội nghị cấp cao APEC lần thứ 21 họp ngày 5 đến 7-10-2013 ở Bali, Indonesia, các nền kinh tế thành viên đã nhất trí ủng hộ Việt Nam tổ chức Năm APEC 2017. Điều này thể hiện sự tin cậy và tín nhiệm cao của các nền kinh tế thành viên đối với nước ta. Việc một lần nữa đăng cai Năm APEC là đóng góp quan trọng của Việt Nam đối với diễn đàn nhằm thúc đẩy quan tâm chung trong bối cảnh mới. Năm APEC 2017 còn có ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 20 năm Việt Nam trở thành thành viên của diễn đàn (1998-2018). Đăng cai Năm APEC 2017 còn giúp Việt Nam có thêm những cơ hội mới để tranh thủ nhiều hơn sự ủng hộ và hỗ trợ của APEC phục vụ việc hoàn tất các mục tiêu trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2020 của đất nước.

“Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung”

Đó là chủ đề của Năm APEC Việt Nam 2017. Để cụ thể hóa chủ đề này, Việt Nam đề xuất 4 hướng ưu tiên lớn: Thúc đẩy tăng trưởng bền vững, sáng tạo và bao trùm. Đẩy mạnh liên kết kinh tế khu vực sâu rộng. Nâng cao năng lực cạnh tranh, sáng tạo của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) trong kỷ nguyên số. Tăng cường an ninh lương thực và nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Là chủ nhà, Việt Nam dự kiến sẽ đón hàng chục ngàn đại biểu và tổ chức khoảng 200 sự kiện lớn nhỏ của APEC trên khắp cả nước trong năm 2017, đồng thời chủ trì hoạt động của nhiều ủy ban, nhóm công tác từ năm 2016 đến năm 2018. Đến nay, hàng loạt các sự kiện của Năm APEC Việt Nam 2017 đã diễn ra tại nước ta. Điển hình như hội nghị các quan chức cao cấp lần thứ nhất (SOM 1), lần thứ hai (SOM 2) và lần thứ ba (SOM 3); đối thoại chính sách cao cấp về đào tạo nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số; hội nghị các bộ trưởng phụ trách thương mại (MRT); đối thoại chính sách cao cấp về an ninh lương thực và nông nghiệp bền vững, ứng phó biến đổi khí hậu; đối thoại chính sách cao cấp về phụ nữ và kinh tế...

Đặc biệt, Tuần lễ cấp cao APEC lần thứ 25 tại thành phố Đà Nẵng dự kiến sẽ diễn ra từ ngày 6 đến 11-11-2017. Khoảng trên 10 ngàn đại biểu quốc tế, trong đó có lãnh đạo 21 nền kinh tế thành viên, hàng ngàn doanh nghiệp hàng đầu khu vực và trên thế giới cũng như đại diện các cơ quan truyền thông lớn của quốc tế sẽ đến dự. Các hoạt động phong phú của APEC sẽ diễn ra trên khắp cả nước và trong suốt năm 2017 là những cơ hội lớn để các địa phương, doanh nghiệp đẩy mạnh kinh doanh, kết nối, hoạt động du lịch, quảng bá hình ảnh, giới thiệu các sản phẩm vùng miền với các đối tác then chốt và các tập đoàn hàng đầu thế giới.

B.T (Nguồn Ban Tuyên giáo Trung ương)