Chính trị 09:51, 19/09/2017 GMT+7

Còn theo từ điển mở Wiktionary thì quy trình là chương trình đã được quy định. Ví dụ: Làm việc trái quy trình là phạm kỷ luật. Quy trình còn có nghĩa là thứ tự các bước tiến hành trong một quá trình sản xuất. Ví dụ: Quy trình công nghệ phù hợp với điều kiện kinh tế và kĩ thuật hiện nay. Quy trình còn được hiểu là phương thức để nhằm đạt được những mục tiêu cụ thể trong hoạt động đa dạng của xã hội loài người. Còn theo tổ chức ISO thì quy trình được định nghĩa là “cách thức cụ thể để tiến hành một hoạt động hoặc quá trình”.

Và theo diendan.xaydungkientruc.vn thì quy trình là cách thức cụ thể để tiến hành một hoạt động hay một quá trình. Quy trình xác định đầu vào, đầu ra của quá trình và cách thức để biến đầu vào thành đầu ra bao gồm việc gì cần phải làm, ai làm, làm lúc nào, ở đâu và như thế nào. Quy trình có thể được lập thành văn bản hoặc không. Nói tóm lại, quy trình được đại diện bởi ba yếu tố: Hiệu quả: Mối quan hệ giữa việc dùng tài nguyên và kết quả được hoàn thành. Thời gian chu kì: "Tốc độ" của quy trình, tức là, thời gian cần để hoàn thành một quy trình. Và Chất lượng: Chất lượng của quy trình như được xác định bởi người dùng như đáp ứng yêu cầu, không có lỗi… Tổ hợp của ba yếu tố này xác định ra năng lực của tổ hay tổ chức. Cải tiến liên tục là việc thay đổi hay nâng cấp từ năng lực mức thấp hơn lên năng lực mức cao hơn.

Vâng, đó là khái niệm và cũng là bản chất đích thực của cụm từ “quy trình”. Thế nhưng thời gian gần đây, có lẽ chưa bao giờ giới truyền thông lại phải tốn quá nhiều công sức, giấy mực để nói về cụm từ “quy trình” và “đúng quy trình”, như thời gian vừa qua. Nếu gõ vào Google cụm từ “đúng quy trình” thì chỉ cần 0,50 giây sẽ có ra khoảng 1.710.000 kết quả có liên quan. Hình như ở lĩnh nào người ta cũng nhắc đến cụm từ này. Vì thế, cụm từ này đang trở nên vô cùng ấn tượng và ngày càng có nhiều người muốn gắn bản thân với cụm từ “đúng quy trình” để trở nên nổi tiếng. Dưới đây, xin cùng bạn đọc điểm lại những sự kiện được gắn kèm ba chữ “đúng quy trình” đã và đang được dư luận cả nước quan tâm.

Ngày 13-7-2016, báo chí đưa tin một em bé 11 tháng tuổi tử vong do không được cấp cứu kịp thời ở Bệnh viện Đa khoa Tịnh Biên (An Giang). Các bác sĩ ở bệnh viện đã buộc người nhà bệnh nhân phải đóng đủ tiền, làm đủ thủ tục nhập viện rồi mới cho cấp cứu. Và đến lúc báo chí lên tiếng thì vụ việc mới được đưa ra xem xét lỗi tại ai? Nhưng cuối cùng chẳng ai có lỗi gì cả, vì người ta đã giải thích là việc xử lý đã “đúng quy trình”. Hay như việc cấp phép cho Công ty Formosa Hà Tĩnh, ông Võ Kim Cự, cũng giải thích là mọi việc đều thực hiện theo “đúng quy trình”. Việc tiếp tục để nhà thầu Trung Quốc trúng thầu cung cấp đường ống cho dự án cấp nước sạch Sông Đà giai đoạn 2 cũng được giải thích như trên. Rồi đến việc bà Trần Thị Hà, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ tịch Hội đồng thi đua khen thưởng Trung ương đã trả lời báo chí: Việc xét tặng danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới cho Tổng công ty Xây dựng dầu khí (PVC - doanh nghiệp mà ông Trịnh Xuân Thanh làm Chủ tịch thời kỳ 2011-2013) là rất thỏa đáng và đầy đủ. Nói cách khác là việc này cũng được thực hiện “đúng quy trình”.

Về vụ bố trí ông Vũ Quang Hải, con trai của cựu Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng làm thành viên Hội đồng quản trị kiêm Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Cổ phần Rượu bia và nước giải khát Sài Gòn (Sabeco), lãnh đạo Tổng công ty cũng đã giải thích là “đúng quy trình”. Và cũng vì làm “đúng quy trình” mà doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường (gian dối trong kê khai quốc tịch), doanh nhân Phạm Thị Châu Nga (lừa đảo, chiếm đoạt tiền của người dân góp tiền mua nhà), ông Trịnh Xuân Thanh, ông Võ Kim Cự... đã dễ dàng được bầu làm đại biểu Quốc hội với tỷ lệ phiếu bầu cao. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, tại buổi họp báo gần đây cũng thừa nhận, có người được bầu làm Đại biểu Quốc hội “đúng quy trình nhưng sai tiêu chuẩn”, là thế.

Chưa hết, theo báo Vietnamnet ngày 17-10-2016, từ năm 2010 đến nay hầu như năm nào việc xả lũ của nhà máy thủy điện Hố Hô (Hà Tĩnh) cũng gây thiệt hại không nhỏ cho người dân Hương Khê. Oái ăm thay, lần nào, nó cũng được chủ đầu tư khẳng định là “xả đúng quy trình”. Và năm 2016 cũng vậy, ông chủ của nhà máy thủy điện này vẫn khăng khăng là mình đã làm “đúng quy trình”. Bởi “nếu không xả, nó sẽ đầy rồi tràn ra” và khi đó nếu tai họa xảy ra thì sẽ không thể nào lường hết hậu quả. Còn việc thông báo xả lũ vào lúc nào, vào ban đêm hay ban ngày, rồi mức xả và thời gian xả là bao nhiêu là “quyền” của chủ đầu tư nhà máy. Và cuối cùng là người dân thiệt hại bao nhiêu họ không cần thấy mà chỉ cần biết có thông báo xả lũ “đúng quy trình” là được.

Vâng, tất cả những vụ việc “đúng quy trình” trên đây được dư luận trong cả nước đánh giá đúng là một thứ “đúng quy trình” nhưng vô trách nhiệm và sai mục đích, sai hiệu quả và cuối cùng là để lại hậu quả nặng nề. Ai cũng biết bản chất của quy trình được con người đặt ra là nhằm để hướng tới, đạt được những kết quả tốt đẹp, làm tăng hiệu quả công việc. Còn thứ quy trình đặt ra, nhất nhất làm theo đó nhưng lại dẫn đến những kết quả tệ hại đó là thứ quy trình sai lệch, là cái cớ để cố ý lấp liếm, bao che cho cấp dưới, chạy tội cho mình, đổ lỗi cho người khác... hoặc cho cơ chế.

Từ thực tế cho thấy, luật pháp hay điều lệ, nguyên tắc, quy định, quy trình..., cũng đều là sản phẩm của con người làm ra, xây dựng nên và nó luôn luôn đi sau cuộc sống.  Vì thế, dù là luật nhưng một khi nó không còn phù hợp với thực tiễn thì phải sửa đổi, bổ sung. Song, nếu quy trình vẫn đúng nhưng do con người cố ý vận dụng sai, gây ra hậu quả tồi tệ cho xã hội, cho đất nước thì cái “đúng quy trình” đó cần được sớm loại bỏ.

NV