Chính trị 07:52, 30/07/2017 GMT+7

Thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, những năm qua, cấp ủy các cấp trong đảng bộ tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện cải cách tư pháp và đã đạt được những thành quả quan trọng. Nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của cải cách tư pháp đã được nâng lên một bước. Đặc biệt, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, của nhân dân đối với công tác này đã có bước chuyển biến, tạo sự chuyển biến đồng bộ, mạnh mẽ trong cả hệ thống chính trị đối với công cuộc cải cách tư pháp trong giai đoạn hiện nay. Từ đó chất lượng của công tác tư pháp có những chuyển biến tích cực.

Năm 2016, tổ chức bộ máy và cơ chế hoạt động của các cơ quan tư pháp tiếp tục được củng cố, kiện toàn; lực lượng điều tra đã thụ lý 1.085 vụ, chuyển viện kiểm sát truy tố 1.034 vụ với 1.781 bị can. Công tác xét xử, giải quyết các loại án của tòa án đạt 93,77% với 6.954/7.416 vụ, việc đã thụ lý... Chất lượng điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án có chuyển biến theo hướng tôn trọng quyền dân chủ, quyền con người và bảo đảm đúng quy định pháp luật. Sự lãnh đạo của Đảng, giám sát của các cơ quan dân cử đối với cơ quan tư pháp, hoạt động tư pháp tiếp tục được đổi mới cả về nội dung và phương thức.   

Tuy nhiên, trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện còn một số hạn chế, khiếm khuyết như: Nội dung, phương thức lãnh đạo của cấp ủy đối với công tác cải cách tư pháp ở địa phương còn gặp nhiều khó khăn; công tác kiểm tra, giám sát của các cấp ủy đảng về hoạt động cải cách tư pháp chưa được nhiều, hiệu quả giám sát chất lượng chưa cao. Đội ngũ cán bộ tư pháp, nhất là cán bộ có chức danh tư pháp còn thiếu, chất lượng hạn chế; vẫn còn cán bộ, đảng viên thiếu trách nhiệm với công việc, một số ít cán bộ sa sút phẩm chất, vi phạm đạo đức nghề nghiệp... Từ những vấn đề nêu trên, đòi hỏi các cấp ủy đảng tăng cường kiểm tra, giám sát để hoạt động cải cách tư pháp được thực hiện đúng yêu cầu, nhiệm vụ theo lộ trình đã đề ra, cụ thể như sau:

đổi mới phương thức lãnh đạo

Để đảm bảo nguyên tắc độc lập, khách quan, chỉ tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp, các cấp ủy đảng cần xác định rõ tính chất, phạm vi thẩm quyền của mình trong việc lãnh đạo, chỉ đạo về lĩnh vực tư pháp nhằm hoàn thiện hơn nữa phương thức lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước nói chung và đối với hoạt động tư pháp nói riêng, tránh nguy cơ chủ quan, duy ý chí và quan liêu trong xây dựng chủ trương, chính sách;... Từ đó, việc lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng mới có hiệu lực, hiệu quả, hoạt động cải cách tư pháp mới đạt được theo đúng yêu cầu, nhiệm vụ đề ra. Do vậy, cần chú ý một số vấn đề sau:

Tính chất lãnh đạo của các cấp ủy đảng trong lĩnh vực tư pháp là trên cơ sở chủ trương, chính sách, nghị quyết, chỉ thị của cấp trên và cấp ủy cấp mình định hướng chính trị, xác định quan điểm, phương hướng, nhiệm vụ và tổ chức thực hiện sao cho hoạt động tư pháp được thực hiện một cách đồng bộ, đúng yêu cầu đặt ra, xây dựng ngành tư pháp ở địa phương ngày một dân chủ, vững mạnh, bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân.

​​​​​​​Một phiên tòa xét xử lưu động ở thị xã Đồng Xoài - Ảnh: B.L

Phạm vi, thẩm quyền lãnh đạo của các cấp ủy đảng trong lĩnh vực tư pháp cần được cụ thể hóa trong nghị quyết, quy chế làm việc của cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy. Đồng thời, ban cán sự đảng tòa án nhân dân (TAND), viện kiểm sát nhân dân (VKSND) xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của ban cán sự với ngành của mình và với cấp ủy trực thuộc, mối quan hệ với các ngành, cơ quan khác. Quy định quan hệ lãnh đạo, chỉ đạo của ban chấp hành, ban thường vụ cấp ủy đối với ban cán sự đảng TAND, VKSND; quy định quan hệ công tác giữa Ban cán sự TAND tỉnh, Ban cán sự VKSND tỉnh với Ban cán sự đảng UBND tỉnh, Đảng Đoàn HĐND tỉnh, tổ chức đảng ở các cơ quan, ban, ngành của tỉnh và cấp ủy địa phương; các cấp ủy trực thuộc trên cơ sở đó cũng thực hiện những công việc nêu trên. Ban thường vụ cấp ủy chỉ đạo về quan điểm, chủ trương xử lý đối với một số vụ án đặc biệt nghiêm trọng, có liên quan đến an ninh chính trị, công tác đối ngoại, những vụ án có ảnh hưởng lớn tới dư luận trong và ngoài địa phương và liên quan đến cán bộ, đảng viên thuộc diện cấp ủy cấp mình quản lý...

Trách nhiệm của các cấp ủy đảng trong lĩnh vực tư pháp là thực hiện trách nhiệm đúng đắn, đầy đủ, kịp thời của cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy trong hoạt động tư pháp, đảm bảo việc cụ thể hóa các quy định của Đảng về lĩnh vực tư pháp một cách kịp thời, đầy đủ, khả thi. Điều này cũng có nghĩa là sự lãnh đạo của Đảng ở tỉnh Bình Phước đối với lĩnh vực tư pháp phải đảm bảo cho hoạt động tư pháp thực hiện đúng nguyên tắc theo luật định, các cơ quan tư pháp thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình và ngược lại, các hoạt động tư pháp phải phù hợp với chủ trương, chính sách, các quy định của Đảng. Đồng thời, trách nhiệm của các cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy đối với lĩnh vực này là trách nhiệm thực hiện thẩm quyền đã được xác định trong phạm vi lãnh đạo; mặt khác, phải chịu trách nhiệm về những hạn chế, thiếu sót trong lĩnh vực này.

tăng cường kiểm tra, giám sát của Đảng

Trong hoạt động tư pháp, công tác kiểm tra, giám sát giúp các cấp ủy đảng có cái nhìn toàn diện, cụ thể về quá trình thực hiện cải cách tư pháp đã và đang diễn ra, kịp thời phát hiện những ưu, khuyết điểm, hạn chế; đồng thời tìm ra nguyên nhân của những ưu, khuyết điểm, hạn chế đó để có biện pháp lãnh đạo khắc phục. Bên cạnh đó, qua công tác kiểm tra, giám sát giúp các cấp ủy đảng kiểm chứng tính đúng đắn của những chủ trương, nghị quyết của Đảng trong thực tiễn và kịp thời điều chỉnh khiếm khuyết của những chủ trương, nghị quyết cho phù hợp với thực tiễn. Kịp thời phát hiện, xử lý những vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên trong quá trình lãnh đạo, tổ chức thực hiện. Với ý nghĩa đó, tăng cường kiểm tra, giám sát với các nội dung cụ thể sau:

Cấp ủy các cấp thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát hoạt động cải cách tư pháp đối với tổ chức đảng và đảng viên trong các cơ quan tư pháp và bổ trợ tư pháp nhằm nâng cao sức chiến đấu của tổ chức đảng và đảng viên trong các cơ quan này, ngăn ngừa suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ, đảng viên.

Đưa nội dung kiểm tra, giám sát hoạt động cải cách tư pháp đối với tổ chức đảng và đảng viên trong các cơ quan tư pháp và bổ trợ tư pháp vào chương trình kiểm tra, giám sát hằng năm của cấp ủy để những công việc này trở thành hoạt động thường xuyên. Xử lý nghiêm minh những tổ chức đảng vi phạm nghị quyết, chủ trương của Đảng trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và những cán bộ, đảng viên có hành vi vi phạm pháp luật, đạo đức nghề nghiệp. Giám sát chặt chẽ việc chấp hành nghị quyết, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về cải cách tư pháp, kịp thời phát hiện và uốn nắn những hạn chế, thiếu sót trong hoạt động tư pháp, nhất là trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

Chú trọng kiểm tra, giám sát trách nhiệm người đứng đầu tổ chức đảng và lãnh đạo các cơ quan tư pháp. Đồng thời nâng cao nhận thức, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng đối với tổ chức đảng, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy, lãnh đạo các cơ quan tư pháp. Qua kiểm tra, giám sát, các cấp ủy đảng phải tập trung giải quyết, khắc phục những hạn chế, yếu kém đã được chỉ ra. Tập trung giải quyết những vấn đề nổi cộm, gây bức xúc trong nhân dân; giải quyết kịp thời đơn, thư tố cáo tổ chức đảng và đảng viên vi phạm nguyên tắc lãnh đạo, chỉ đạo, phẩm chất, đạo đức, lối sống, vi phạm pháp luật trong quá trình thực hiện nhiệm vụ ở các cơ quan tư pháp.

Tăng cường kiểm tra tổ chức đảng, đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm trong việc thực hiện nhiệm vụ của tổ chức đảng và đảng viên ở các cơ quan tư pháp và các đơn vị liên quan, nhất là những lĩnh vực, địa bàn nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực, góp phần quan trọng làm trong sạch bộ máy các cơ quan tư pháp và bổ trợ tư pháp.

Sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với hoạt động cải cách tư pháp nhằm thực hiện đúng định hướng, ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, góp phần ổn định và tạo động lực kinh tế ở địa phương. Mặt khác, đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đảm bảo cho các cơ quan tư pháp và các cơ quan liên quan hoạt động đúng chức năng, nhiệm vụ của mình và đảm bảo cho hoạt động tư pháp độc lập, chỉ tuân theo pháp luật; hướng tới xây dựng một nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Vũ Lương
(Phó chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy)