Chính trị 07:04, 07/05/2017 GMT+7

BP - Theo tổng hợp của Hội Cựu chiến binh tỉnh, Bình Phước có khoảng gần 500 người đã từng tham gia chiến dịch giải phóng Điện Biên Phủ và hiện 70 người còn sống. Cứ mỗi năm đi qua, số cựu chiến binh Điện Biên Phủ cả nước nói chung và ở Bình Phước nói riêng lại “vơi đi” một ít. Với những người còn sống, khi tiếp xúc với các cụ thì ký ức của ngày tháng hào hùng lại trở về sống động trong những con người đã làm nên chiến công “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Nhiều người còn nhớ rất rõ những tác phẩm thơ, ca về chiến thắng Điện Biên năm xưa.

Năm 1954, chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đã khiến cả thế giới hướng về mảnh đất phía địa đầu Tây Bắc của đất nước Việt Nam với ánh nhìn cảm phục, ngưỡng mộ. Nơi đây, một đội quân nhỏ bé nhưng vô cùng dũng cảm đã đánh bại một trong những đội quân hùng mạnh nhất thế giới bằng sức mạnh đoàn kết, lòng quả cảm và tinh thần yêu nước nồng nàn. Tính cả trước và trong chiến dịch, ngoài các đơn vị bộ đội còn có 62.000 dân công, thanh niên xung phong làm và sửa chữa hàng trăm kilômét đường, nhiều bến cầu; vận chuyển hơn 25.000 tấn lương thực, thực phẩm, hàng ngàn tấn vũ khí trang bị, đạn dược tới mặt trận...

Những cựu chiến binh Điện Biên của tỉnh Bình Phước trong một lần về thăm lại chiến trường xưa

Đặc biệt, theo chân những người lính ra trận Điện Biên Phủ có không ít nhạc sĩ, ca sĩ, nhà thơ. Họ chứng kiến tận mắt những khó khăn, nguy hiểm và hy sinh mất mát trong chiến tranh, vì vậy rất nhiều bài thơ, bài hát đã ra đời trong những giờ khắc lịch sử của chiến dịch và sau này trở thành ca khúc bất hủ của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam. Giữa trận địa ngổn ngang xác pháo, mùi khói súng vẫn còn khét lẹt, nhạc sĩ Đỗ Nhuận đã sáng tác ca khúc Trên đồi Him Lam và ông cũng chính là tác giả của bài hát Giải phóng Điện Biên nổi tiếng sau này. Bài hát đã tạo một không khí rộn ràng chào mừng chiến thắng và tháng 7-1954, bài Giải phóng Điện Biên đã được chọn làm nhạc hiệu mở đầu mỗi ngày mới của Đài Tiếng nói Việt Nam. Nói về Điện Biên, một ca khúc không thể không nhắc tới, đó là bài Qua miền Tây Bắc của nhạc sĩ Nguyễn Thành, ra đời khi nhạc sĩ cùng đồng đội hành quân và dừng chân trên đèo Khâu Vác, nơi cửa ngõ vào Điện Biên. Đặc biệt là tác phẩm Hò kéo pháo của nhạc sĩ Hoàng Vân. Giai điệu hùng hồn của bài hát vang vọng theo nhịp hò dô của chiến sĩ pháo binh trên con đường kéo pháo vào trận địa trên núi cao...

Bài thơ ra đời sớm nhất và cũng nổi tiếng nhất viết về Điện Biên Phủ là Hoan hô chiến sĩ Điện Biên của nhà thơ Tố Hữu. Khi tin vui thắng trận truyền về, trong niềm hân hoan vui mừng, nhà thơ Tố Hữu đã viết những vần thơ ngợi ca chiến thắng: “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên/Chiến sĩ anh hùng/Đầu nung lửa sắt/Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi/Ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt...”. Chiến thắng Điện Biên Phủ được làm nên bởi những người nông dân mặc áo lính, mà tiêu biểu là Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót, Tô Vĩnh Diện... Trong bài thơ này, Tố Hữu không nêu tên các anh hùng mà viết chung là “Những đồng chí...”.

Nhà thơ Xuân Diệu khi qua mộ anh hùng Bế Văn Đàn đã làm bài thơ Mộ Bế Văn Đàn: “Nơi đây mộ Bế Văn Đàn/Thân làm giá súng, thân làm cành xuân”. Cũng vẫn với cảm hứng về Điện Biên Phủ, nhà thơ Chế Lan Viên có bài thơ Thóc mới Điện Biên viết sau khi đi thăm nghĩa trang Điện Biên: “Năm trăm mộ anh hùng ngời chói thóc/Dưới đồi xa/Pháo thù gục mặt/Lúa đã chín/Chỗ tầm câu đại bác/Lúa chín thơm/Đầy một sắc trưa vàng”. Khi đến Điện Biên, nhà thơ Anh Ngọc xúc động viết bài thơ Trở lại Điện Biên với khổ thơ kết: “Trái tim anh đập một lời giản dị/Ngọn cỏ đời đời xanh suốt tháng năm/Ngọn cờ mọc lên chỉ có một lần/Nhưng có điều này: Cả hai đều bất diệt”.

Sau chiến thắng, Điện Biên tiếp tục là nguồn cảm hứng cho các nhà thơ, nhạc sĩ đến với mảnh đất này. Đặc biệt khi đến Nghĩa trang liệt sĩ Điện Biên, nhiều người đã không cầm được nước mắt khi đứng trước những nấm mộ vô danh. Đó là những người lính đã hiến dâng tất cả cho Tổ quốc; thân xác, tâm hồn, tên tuổi đều hòa tan vào đất trời, cỏ cây. Bài thơ Mộ chiến sĩ vô danh của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu với những câu đầy xúc động: “Tấm bia trắng không dòng tên họ/Không năm sinh, không để dấu thôn làng/Như tất cả cuộn thành tiếng nổ/Ném vào hầm ngầm, ụ súng, xe tăng/Như tất cả, anh gửi vào cho đất...”.

Tháng 5 lại về, mỗi khi nhắc đến chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, các nhà nghiên cứu, giới sử gia cũng như tướng lĩnh quân đội trong và ngoài nước đều nhấn mạnh đến đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng, sự đồng lòng chiến đấu của cả dân tộc và nghệ thuật quân sự tài tình của tướng lĩnh Việt Nam. Sáu mươi ba mùa hoa ban đã đi qua kể từ ngày 7-5-1954, chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ là mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam mà còn là một kỳ tích trong lịch sử nhân loại ở thế kỷ XX. Còn mãi và sáng mãi một chiến thắng Điện Biên vĩ đại trong những vần thơ, bài hát là những khúc tráng ca lưu truyền qua các thế hệ người Việt Nam.

Hà Thanh