Chính trị 14:02, 29/04/2017 GMT+7

61% vụ việc được hòa giải thành

Ngay sau khi Luật Hòa giải ở cơ sở có hiệu lực, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Tư pháp phối hợp với Ủy ban MTTQVN tỉnh và UBND các huyện, thị xã chỉ đạo, hướng dẫn UBND các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh tổ chức xây dựng, củng cố và kiện toàn các tổ hòa giải ở cơ sở. Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã thành lập được 878 tổ hòa giải, cơ bản đáp ứng được nhu cầu giải quyết những xích mích, mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ xảy ra trong cộng đồng dân cư. Hiện nay, toàn tỉnh có 6.197 hòa giải viên, mỗi tổ hòa giải có ít nhất từ 3-9 hòa giải viên, với thành phần là bí thư chi bộ hoặc trưởng ấp và đoàn viên, hội viên của các tổ chức đoàn thể ở cấp xã, như: hội nông dân, hội cựu chiến binh, đoàn thanh niên, hội người cao tuổi... Bên cạnh đó, tổ hòa giải còn có sự tham gia của các hòa giải viên là nữ, với 1.550 người. Ở một số khu dân cư đặc thù có đông đồng bào dân tộc thiểu số, hoặc có nhiều tín đồ tôn giáo đều mời một số người có uy tín trong cộng đồng dân cư là người dân tộc thiểu số và một số chức sắc tôn giáo tham gia thành viên tổ hòa giải.

Công nhân Công ty TNHH Freewell (Khu công nghiệp Bắc Đồng Phú, huyện Đồng Phú) tham gia tập huấn pháp luật bảo vệ lợi ích công đoàn viên và sự phát triển của doanh nghiệp - Ảnh: S.H

Cùng với sự hỗ trợ tích cực của chính quyền các cấp, thời gian qua, các tổ hòa giải của thôn, ấp, khu phố, cụm dân cư trên địa bàn tỉnh đã thường xuyên được củng cố, kiện toàn và tích cực tham gia hòa giải các tranh chấp nhỏ tại cộng đồng dân cư và đạt được nhiều kết quả tích cực. Cụ thể, hơn 3 năm qua, các tổ hòa giải trong tỉnh đã tiếp nhận và giải quyết 8.103 vụ việc, trong đó hòa giải thành 4.944 vụ việc (đạt 61%); hòa giải không thành 3.071 vụ việc (chiếm 37,9%); còn lại 88 vụ việc (chiếm 1,1%) chưa giải quyết xong và đang xác minh, hòa giải. Các lĩnh vực hòa giải không thành chủ yếu liên quan đến vụ việc tranh chấp dân sự, như: đất đai, môi trường,... Đối với những vụ việc này, các tổ hòa giải đã kịp thời hướng dẫn đương sự đề nghị tổ hòa giải tiến hành hòa giải hoặc hướng dẫn gửi đơn đề nghị các cơ quan chức năng giải quyết theo thẩm quyền. Còn lại một số ít vụ việc do các bên chưa thống nhất tự nguyện hòa giải với nhau nên tổ hòa giải đang thuyết phục, vận động các bên đạt được thỏa thuận.

Phát huy vai trò của chính quyền và Ủy ban MTTQVN

Để công tác hòa giải ở cơ sở đạt kết quả cao, ngày 12-6-2015, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 15/2015/QĐ-UBND quy định mức chi, quản lý và sử dụng kinh phí bảo đảm cho công tác hòa giải ở cơ sở. Trong những năm qua, việc hỗ trợ kinh phí cho công tác hòa giải ở cơ sở đã được các huyện, thị xã triển khai thực hiện theo đúng quy định. Cụ thể, chi thù lao cho hòa giải viên trực tiếp tham gia hòa giải: 200.000 đồng/vụ hòa giải thành, 150.000 đồng/vụ, việc hòa giải không thành; chi hỗ trợ hoạt động của tổ hòa giải (mua văn phòng phẩm, sao chụp tài liệu, nước uống...) 100.000 đồng/tổ hòa giải/tháng...

Hằng năm, Ủy ban MTTQVN và nhiều tổ chức thành viên của mặt trận các cấp đã tích cực tham gia tuyên truyền pháp luật, giới thiệu lựa chọn người tham gia tổ hòa giải; đồng thời phối hợp với các cơ quan tư pháp tham gia thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở. Bên cạnh đó, ủy ban MTTQVN các cấp còn tích cực tham gia kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật hòa giải ở cơ sở của chính quyền và các ngành chức năng. Cụ thể là ở mỗi tổ hòa giải đều có sự tham gia của MTTQ và các tổ chức đoàn thể cấp xã và những người có uy tín ở địa phương, nhằm góp phần thực hiện tốt việc vận động nhân dân trong xây dựng, củng cố tổ hòa giải ở cơ sở gắn với các phong trào quần chúng ở địa phương, như: Phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc; trật tự an toàn xã hội; phong trào xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa; phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa. Thông qua mạng lưới tổ chức của mình, MTTQ và các tổ chức thành viên đã giới thiệu, bổ sung nhiều hòa giải viên có trình độ am hiểu pháp luật và có kinh nghiệm thực tiễn trong cuộc sống, góp phần gắn hoạt đồng hòa giải ở cơ sở với việc xây dựng và thực hiện phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa.

Những tồn tại, hạn chế

Bên cạnh những kết quả đáng khích lệ nêu trên, công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh hiện nay vẫn còn không ít hạn chế, tồn tại. Đó là việc quản lý nhà nước về công tác hòa giải ở cơ sở tại một số huyện, thị xã còn chưa chặt chẽ; một số ít cấp ủy đảng, chính quyền còn chưa quan tâm chỉ đạo sâu sát, chưa thường xuyên hướng dẫn, kiểm tra đôn đốc, đầu tư kinh phí nên chất lượng và hoạt động của công tác hòa giải còn nhiều hạn chế.

Ở một số nơi, công chức tư pháp cấp xã chưa chủ động, kịp thời tham mưu UBND cùng cấp hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ. Bên cạnh đó, việc hỗ trợ kinh phí không được thực hiện thường xuyên đã ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của tổ hòa giải và hòa giải viên. Tài liệu phục vụ việc tham khảo ở một số xã về công tác hòa giải chưa được hỗ trợ đầy đủ và cấp phát kịp thời. Tiếp theo đó là đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở còn hạn chế về kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải. Thậm chí có nơi nhiều tổ viên tổ hòa giải đã lớn tuổi nên làm việc chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, trong khi đó, phạm vi hòa giải ngày một rộng, nhiều vụ việc liên quan đến các lĩnh vực nhạy cảm như quan hệ gia đình, đất đai, tài sản,... dẫn đến hòa giải viên thường ngại va chạm nên mục đích hòa giải chưa đạt được hiệu quả cao.

Tồn tại khó khắc phục nhất hiện nay là các thành viên của tổ hòa giải thường xuyên thay đổi, thời gian dành cho công tác hòa giải không nhiều. Trong khi đó, sự phối hợp giữa ngành tư pháp với mặt trận và các đoàn thể trong công tác hòa giải ở một số nơi chưa chặt chẽ, chưa huy động được sự tham gia đông đảo của các thành viên. Để Luật Hòa giải ở cơ sở thực sự đi vào cuộc sống và đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng, phát triển của đất nước, trước hết những tồn tại, khó khăn nêu trên cần sớm được các cấp ủy đảng, chính quyền đề ra giải pháp khắc phục có hiệu quả.

N.N