Chính trị 08:08, 11/03/2017 GMT+7

Đối với bộ máy đảng, nhằm tăng cường dân chủ và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, ngày 12-5-2008, Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 158-QĐ/TW về ban hành quy chế chất vấn trong Đảng. Mục đích của chất vấn và trả lời chất vấn, trong quy chế xác định rõ: Phát huy dân chủ, nâng cao trách nhiệm và năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng và đảng viên; góp phần ngăn chặn, phòng ngừa vi phạm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao và giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống của đảng viên, đồng thời tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng. Để Quyết định số 158-QĐ/TW nhanh chóng đi vào thực tiễn, Ủy ban Kiểm tra Trung ương ban hành Hướng dẫn số 15-HD/UBKTTW ngày 14-7-2008 về quy chế chất vấn trong Đảng, Bộ Chính trị ban hành Hướng dẫn số 02-HD/TW ngày 8-6-2012 thực hiện chất vấn trong Đảng tại các kỳ họp Ban Chấp hành Trung ương...

Theo đó, chất vấn được tiến hành trong hội nghị cấp ủy, ban thường vụ bằng hình thức hỏi trực tiếp hoặc bằng văn bản. Chủ thể chất vấn là đảng viên, cấp ủy viên, còn đối tượng chất vấn là cấp ủy, ban thường vụ, đảng viên, cấp ủy viên. Nội dung chất vấn là những nhiệm vụ thuộc phạm vi quyền hạn, trách nhiệm được giao. Qua 8 năm thực hiện, cùng với việc đổi mới nội dung sinh hoạt chi bộ theo Chỉ thị số 10-CT/TW và Hướng dẫn số 09-HD/TW, nhiều chi, đảng bộ đã tổ chức tốt các cuộc họp ban chấp hành, ban thường vụ và họp chi bộ của mình, xác định việc sẵn sàng trả lời các ý kiến chất vấn là một trong những nội dung cơ bản của cuộc họp. Trước khi thảo luận, ban tổ chức hội nghị hoặc người chủ trì luôn nhấn mạnh quyền dân chủ, trí tuệ của tập thể và từng cán bộ, đảng viên qua việc mời các đại biểu phát huy tinh thần trách nhiệm, đóng góp ý kiến, đặc biệt là tập trung vào các ý kiến phát hiện và đề ra giải pháp khắc phục những hạn chế, thiếu sót trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tập thể ban thường vụ và của cá nhân đảng viên phụ trách lĩnh vực đó. Từ đó, đảng viên, cấp ủy viên tích cực tham gia đóng góp ý kiến, những hạn chế thiếu sót của cấp ủy, ban thường vụ và của cá nhân đảng viên được chỉ ra và nhìn nhận, đánh giá nghiêm túc, thẳng thắn, khách quan trên tinh thần phê bình và tự phê bình. Tình trạng giấu giếm khuyết điểm, ngại đấu tranh với những quan điểm và việc làm chưa đúng quy định của cấp ủy, cấp ủy viên được khắc phục, quy chế dân chủ trong Đảng có bước chuyển mạnh. Từ đó góp phần trực tiếp nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi, đảng bộ, của đảng viên.

Song bên cạnh đó, ở một số nơi, kết quả triển khai thực hiện còn hạn chế bởi chưa nhận thức được tầm quan trọng của chất vấn trong Đảng, việc triển khai thực hiện còn hình thức. Khi đảng viên thực hiện quyền chất vấn thì người được chất vấn không có tinh thần cầu thị, cho rằng người đó có tật soi mói; thời gian dành cho chất vấn ở một số chi, đảng bộ không nhiều. Bên cạnh đó, có nơi do người chủ trì điều khiển cuộc họp chưa tốt nên các ý kiến chất vấn còn lan man, dàn trải, chưa đi vào trọng tâm, nội dung trả lời có lúc chưa thỏa đáng của người có trách nhiệm, bộc lộ sự hạn chế về năng lực công tác.

Một vấn đề đáng quan tâm là phần lớn ý kiến chất vấn là của đảng viên lớn tuổi, còn đảng viên trẻ thì đứng ngoài cuộc, bởi tâm lý e ngại vì thiếu kinh nghiệm trong công tác và kinh nghiệm sống, sợ bị đánh giá là dám qua mặt những đảng viên lớn tuổi theo kiểu “ngựa non háu đá”. Bên cạnh đó, trong tư tưởng của một bộ phận đảng viên trẻ có quan điểm đặt lợi ích cá nhân lên trên, sợ bị trù dập khi đưa ra những ý kiến trái với lãnh đạo…

Những hạn chế nêu trên chỉ là nhất thời, sẽ sớm được khắc phục nếu như các chi, đảng bộ, trực tiếp là bí thư và cấp ủy quan tâm đẩy mạnh thực hiện chất vấn trong Đảng, ghi nhận và có hình thức biểu dương những ý kiến chất vấn có tính chất xây dựng, nhờ đó phát hiện hạn chế kịp thời. Hoạt động chất vấn cần được xem là một trong những nội dung thường kỳ và là một trong những trọng trách của đảng viên, cấp ủy viên. Trong Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII tiếp tục xác định tăng cường chất vấn trong Đảng là một trong những giải pháp góp phần xây dựng đảng trong sạch, vững mạnh.

Nhật Hạ