Chính trị 15:27, 10/12/2016 GMT+7

Bộ luật Lao động hiện hành đã được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 18-6-2012. Bộ luật có 17 chương, 242 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 1-5-2013. So với những bộ luật được ban hành trước đây, trong bộ luật này có nhiều điểm mới được sửa đổi, bổ sung và điểm mới nổi bật nhất là những quy định liên quan đến hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Tuy nhiên, đã hơn 3 năm được áp dụng vào thực tiễn, nhưng dư luận xã hội cho rằng quy định mới nêu trên vẫn còn đang đứng ngoài cuộc sống.

Cụ thể, trong Bộ luật Lao động năm 2012 có 4 điều đề cập đến quấy rối tình dục, bao gồm: Tại khoản 2, điều 8 có quy định về hành vi bị nghiêm cấm như sau: Ngược đãi người lao động, quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Tại điểm c, khoản 1, điều 37 quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động có nội dung như sau: Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động. Tại khoản 4, điều 182 quy định về nghĩa vụ của lao động là người giúp việc gia đình có ghi: Tố cáo với cơ quan có thẩm quyền nếu người sử dụng lao động có hành vi ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động hoặc có những hành vi khác vi phạm pháp luật. Và tại khoản 1, điều 183 quy định về những hành vi bị nghiêm cấm đối với người sử dụng lao động có nội dung như sau: Ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động, dùng vũ lực đối với lao động là người giúp việc gia đình.

Mặc dù có 4 lần nhắc tới vấn đề quấy rối tình dục trong 4 khoản của 4 điều khác nhau nhưng Bộ luật Lao động năm 2012 lại không hề có một điều hay khoản nào định nghĩa thế nào là hành vi quấy rối tình dục, mà tại điều 8 chỉ quy định quấy rối tình dục nơi làm việc là hành vi bị nghiêm cấm. Tiếp đó, trong quy định tại các điều 37, 182 và 183 Bộ luật Lao động năm 2012 lại chỉ dùng cụm từ “quấy rối tình dục” chứ không còn là hành vi.

Từ phân tích trên đây cho thấy, trong Bộ luật Lao động hiện hành mới chỉ đưa ra việc quấy rối tình dục là hành vi bị nghiêm cấm nhưng lại chưa quy định cụ thể về khái niệm thế nào là hành vi quấy rối tình dục, biểu hiện của hành vi này như thế nào và các chế tài cụ thể để áp dụng khi phát hiện có hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc? Chính vì vậy mà quy định của luật về vấn đề này vẫn chưa phát huy tác dụng. Để có thể áp dụng các quy định của Bộ luật Lao động về hành vi quấy rối tình dục nơi làm việc thì trước hết các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nên sớm đưa ra những hướng dẫn chi tiết, cụ thể. Bởi vấn đề quấy rối tình dục trong lao động đã và đang xảy ra hằng ngày nhưng việc giải quyết vấn đề này thì lại đang mắc phải khá nhiều khó khăn.

Ngày nay, ở hầu hết nước phương Tây và các nước phát triển trên thế giới, hành vi quấy rối tình dục được coi là trái pháp luật và có chế tài cụ thể xử lý tương ứng với từng mức độ của hành vi. Tuy nhiên, tại Việt Nam, hành vi quấy rối tình dục lại thường bị bỏ qua nếu nó chưa thực sự gây ra những hậu quả nghiêm trọng, hơn nữa, hậu quả của hành vi này rất khó để chứng minh. Thực tế nhiều năm qua cho thấy, chỉ có những vụ án hiếp dâm, cưỡng dâm bị tố cáo và có tang chứng, vật chứng thì mới được đưa ra xét xử hình sự. Còn chế tài xử phạt hành chính đối với hành vi này mặc dù đã có nhưng đến nay rất ít người bị xử lý, mà chủ yếu chỉ là các cơ sở có hoạt động mại dâm. Cụ thể là tại Nghị định số 167/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình, có quy định rất rõ vấn đề này. Tại khoản 3, điều 22 của nghị định này có quy định như sau: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi lôi kéo hoặc ép buộc người khác cùng mua dâm. Tại khoản 3, điều 52 trong nghị định này có quy định mức phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: Cưỡng ép thành viên gia đình thực hiện các hành động khiêu dâm, sử dụng các loại thuốc kích dục; Có hành vi kích động tình dục hoặc lạm dụng thân thể đối với thành viên gia đình mà thành viên đó không phải là vợ, chồng.

Như vậy, mặc dù nội dung của Nghị định số 167/2013/NĐ-CP có chế tài điều chỉnh đối với hành vi quấy rối tình dục  nhưng không phải là quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Chính vì vậy một số quy định trong Bộ luật Lao động hiện hành vẫn còn đứng ngoài cuộc sống.

N.V