Chính trị 09:44, 13/10/2016 GMT+7

BP - Theo dự thảo luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi vừa được Thanh tra Chính phủ công bố để lấy ý kiến nhân dân thì, một trong những điểm mới của dự luật này là đã quy định rõ ràng về trách nhiệm của người đứng đầu trong phòng, chống tham nhũng. Nội dung này được quy định trong 4 điều, từ Điều 99 đến Điều 103. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật... Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị bị xử lý trách nhiệm nếu... để xảy ra tham nhũng trong cơ quan, tổ chức, đơn vị do mình quản lý, phụ trách.

Theo quy định trong Luật Phòng, chống tham nhũng hiện hành, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị được quy định trong Chương II về phòng ngừa tham nhũng, nhưng chưa cụ thể, thiếu minh bạch nên việc thực thi kém hiệu quả. Thực tế là qua 10 năm thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng cho thấy, các quy định về trách nhiệm của người đứng đầu còn nhiều bất cập. Điều này đã được Chỉ thị số 50/CT-TW ngày 7-12-2015 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng nêu rõ: Người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, nhà nước, đoàn thể, cơ quan, đơn vị phải gương mẫu thực hiện và có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo công tác phòng, chống tham nhũng; chủ động tự phát hiện vụ việc có dấu hiệu tham nhũng trong tổ chức, cơ quan, đơn vị, địa phương mình. Kết quả công tác phòng, chống tham nhũng là thước đo đánh giá phẩm chất, năng lực, trách nhiệm và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu. Xử lý kịp thời, nghiêm minh người đứng đầu để xảy ra tham nhũng trong cơ quan, tổ chức, đơn vị do mình trực tiếp lãnh đạo, quản lý nhưng không chủ động phát hiện, xử lý, nhất là đối với trường hợp bao che, ngăn cản việc phát hiện, xử lý tham nhũng”.

Nhằm khắc phục những bất cập được phát hiện qua thực tiễn 10 năm thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng và kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, trong dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi lần này đã tách nội dung trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong công tác phòng, chống tham nhũng thành một chương riêng. Đồng thời, nội dung của dự thảo luật cũng đã sửa đổi, bổ sung những quy định rõ ràng, cụ thể về trách nhiệm không chỉ của người đứng đầu, mà còn cả cấp phó của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị. Theo đó, những người được gọi là “người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị”, gồm: Trưởng các ban của Trung ương Đảng, tỉnh ủy, huyện ủy; bí thư cấp ủy các đảng bộ; Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, Thủ trưởng cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện; Chánh án Tòa án các cấp, Viện trưởng Viện kiểm sát các cấp, Tổng Kiểm toán nhà nước, Kiểm toán trưởng khu vực và Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước; Người đứng đầu tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập; Chủ tịch, Tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp mà Nhà nước giữ phần vốn góp hoặc cổ phần chi phối.

Và không chỉ quy định cụ thể, rõ ràng về trách nhiệm của người đứng đầu, mà dự thảo luật còn quy định cả trách nhiệm của cấp phó của người đứng đầu. Theo đó, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị của Nhà nước... phải chịu trách nhiệm như người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong lĩnh vực được phân công lãnh đạo, quản lý, điều hành bằng văn bản ủy quyền hoặc bằng quyết định phân công phụ trách lĩnh vực của người có thẩm quyền. Như vậy, với quy định nêu trên, dự thảo luật đã xác định rõ nội dung trách nhiệm của người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị để làm căn cứ xác định trách nhiệm khi người đứng đầu hay cấp phó của người đứng đầu không thực hiện hoặc thực hiện không đúng trách nhiệm của mình, để xảy ra hành vi tham nhũng. Nói tóm lại, với quy định trên thì việc để xảy ra tham nhũng sẽ có người chịu trách nhiệm cụ thể và người này sẽ bị xử lý theo quy định của luật.

Một điểm mới nổi bật nữa trong dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi là đã dành riêng 1 điều quy định rõ về trách nhiệm áp dụng các biện pháp việc tạm đình chỉ công tác, tạm thời chuyển sang vị trí công tác khác đối với cán bộ, công chức, viên chức có dấu hiệu tham nhũng. Theo đó, khi có căn cứ cho rằng cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến tham nhũng, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị theo thẩm quyền hoặc yêu cầu, đề nghị người có thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức, viên chức tạm đình chỉ công tác hoặc tạm thời chuyển sang vị trí công tác khác đối với người có hành vi vi phạm để xác minh, làm rõ hành vi tham nhũng nếu xét thấy người đó tiếp tục làm việc có thể gây khó khăn cho việc xem xét, xử lý. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc người có thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức, viên chức phải tạm đình chỉ công tác hoặc tạm thời chuyển sang vị trí công tác khác đối với cán bộ, công chức, viên chức khi nhận được yêu cầu từ cơ quan kiểm tra của Đảng, cơ quan thanh tra nhà nước, Kiểm toán nhà nước, cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án nếu trong quá trình kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử có căn cứ cho rằng người đó có hành vi tham nhũng. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc người có thẩm quyền quản lý, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức phải hủy bỏ quyết định và thông báo công khai về việc hủy bỏ quyết định tạm đình chỉ công tác hoặc tạm thời chuyển sang vị trí công tác khác và khôi phục lại quyền, lợi ích hợp pháp của cán bộ, công chức, viên chức sau khi cơ quan có thẩm quyền kết luận người đó không có hành vi tham nhũng.

Đồng thời, dự thảo luật còn quy định trách nhiệm của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khi để xảy ra hành vi tham nhũng trong cơ quan, tổ chức, đơn vị do mình quản lý, phụ trách. Cụ thể là: Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp về việc để xảy ra tham nhũng của người do mình trực tiếp quản lý, giao nhiệm vụ. Cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp về việc để xảy ra tham nhũng trong lĩnh vực công tác và đơn vị do mình trực tiếp phụ trách. Trong trường hợp này, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị phải chịu trách nhiệm liên đới về việc để xảy ra tham nhũng trong lĩnh vực công tác và trong đơn vị do cấp phó của mình trực tiếp phụ trách. Người đứng đầu đơn vị trực thuộc cơ quan, tổ chức phải chịu trách nhiệm trực tiếp về việc để xảy ra tham nhũng trong đơn vị do mình quản lý (Điều 102).

Đặc biệt, trong dự thảo luật đã bổ sung quy định hoàn toàn mới nhằm đề cao trách nhiệm chính trị của cá nhân người đứng đầu, giúp hình thành “văn hóa từ chức” khi để xảy ra vi phạm trong cơ quan, tổ chức, đơn vị. Theo đó, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp về việc để xảy ra tham nhũng của người do mình trực tiếp quản lý, giao nhiệm vụ..., mà chủ động từ chức trước khi xem xét trách nhiệm thì không bị xử lý kỷ luật.

N.D