Chính trị 14:15, 23/09/2016 GMT+7

Trước đây, đồng bào DTTS ở Bình Phước chủ yếu là người Khơme, S’tiêng, Mơnông, là những cư dân tại chỗ, sống rải rác ở các thôn, ấp vùng sâu, vùng xa nên đời sống gặp rất nhiều khó khăn.

Chăm lo cho đồng bào DTTS - chủ trương xuyên suốt của tỉnh

Cùng với xu hướng giao lưu, hội nhập quốc tế thì làn sóng di cư của đồng bào các DTTS phía Bắc như Tày, Nùng, Thái, Mường ồ ạt đến Bình Phước trong những năm mới tái lập tỉnh, mang theo những giá trị văn hóa truyền thống đến nơi ở mới đã tạo nên bức tranh nhiều màu sắc trong đời sống văn hóa của đồng bào các DTTS trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, việc di cư ồ ạt đến tỉnh cũng đã tạo gánh nặng cho Bình Phước, bởi hầu hết người di cư đều là hộ nghèo, đông con, trình độ dân trí thấp và còn nhiều hủ tục, các tệ nạn xã hội như nghiện hút, mê tín dị đoan... làm ảnh hưởng đến sự phát triển chung của tỉnh. Trên địa bàn tỉnh lại có 8 tôn giáo đang hoạt động như Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Cao Đài, Hồi giáo, Hòa Hảo... với 211.583 tín đồ, 220 cơ sở thờ tự, 212 chức sắc, 48 tu sĩ, nhà tu hành. Đa phần đồng bào DTTS có đạo và các chức sắc, chức việc sống lương thiện, chăm lo việc đạo, việc đời nhưng cũng có một bộ phận thiếu hiểu biết pháp luật và hoạt động tôn giáo mang tính cực đoan, là những phần tử dễ bị các thế lực thù địch dụ dỗ, lôi kéo, kích động tham gia vào các hoạt động chống phá chính quyền, làm rối loạn xã hội.

Từ đặc thù đó, ngay từ những năm đầu tái lập tỉnh, Tỉnh ủy đã ban hành Chương trình hành động số 20-CTr/TU về công tác dân tộc và chủ trương xây dựng chính sách phù hợp tinh thần nội dung Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7, khóa IX của Đảng về công tác dân tộc trong thời kỳ mới. Từ đó đến nay, rất nhiều chương trình, nghị quyết, chính sách hỗ trợ đồng bào DTTS đã được tỉnh ban hành và nỗ lực thực hiện. Năm 2014, HĐND tỉnh khóa VIII ban hành Nghị quyết chuyên đề số 17 về thực hiện Đề án đẩy mạnh giảm nghèo bền vững cho đồng bào DTTS tỉnh Bình Phước, giai đoạn 2014-2015 và định hướng đến năm 2020. Sau một năm thực hiện đề án, toàn tỉnh đã giảm được 996 hộ nghèo là đồng bào DTTS.

Rất nhiều chính sách hỗ trợ

Các chính sách hỗ trợ đồng bào DTTS khá toàn diện, trên nhiều lĩnh vực và phủ kín địa bàn. Giai đoạn 2011-2015, Chính phủ đã ban hành 154 chính sách dân tộc. Hiện có khoảng 94 chính sách đặc thù hỗ trợ vùng DTTS và vùng đặc biệt khó khăn được thể chế qua 3 nghị định, 1 nghị quyết của Chính phủ và 90 quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Riêng đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh cũng được hỗ trợ rất nhiều chính sách. Chỉ cần vào Google gõ mấy từ “hỗ trợ đồng bào DTTS” sẽ cho ra hàng ngàn kết quả, từ hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, cây - con giống, phát triển rừng, chi phí học tập, y tế, hỗ trợ lãi suất cho vay, cấp phát báo, tạp chí, hỗ trợ pháp lý đến hỗ trợ già làng, trưởng thôn, ấp... Đầu năm 2016, Chính phủ ban hành Đề án chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2016-2020. Đây được xem là một trong những chính sách quan trọng trong chiến lược công tác dân tộc giai đoạn mới. Theo đó, sẽ tiếp tục thực hiện 9 chính sách với tổng kinh phí dự kiến hơn 49.000 tỷ đồng. Hiện nay, chương trình mục tiêu quốc gia chỉ còn 2 chương trình là nông thôn mới và giảm nghèo. Điều đó thể hiện sự ưu ái của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào các DTTS, trong đó có đồng bào tỉnh Bình Phước.

Tại Bình Phước, những năm qua, các huyện có đông đồng bào DTTS đã chú trọng đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, quản lý hành chính nhà nước, lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã làm công tác dân tộc và cán bộ người DTTS tại chỗ. Đội ngũ cán bộ DTTS ngày càng phát triển cả về số lượng và chất lượng. Tỉnh đã xây dựng 20 công trình đường giao thông nông thôn, 7 công trình điện hạ thế, hỗ trợ đất sản xuất cho 292 hộ, nước sinh hoạt cho 1.197 hộ theo Quyết định số 33/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và hỗ trợ đất sản xuất cho 592 hộ, hỗ trợ vay vốn phát triển sản xuất cho 1.197 hộ theo Quyết định số 32/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Qua đó tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào các DTTS trong tỉnh.

Hỗ trợ giáo dục là hỗ trợ căn bản nhất

Để từng bước hỗ trợ đồng bào DTTS cải thiện cuộc sống một cách căn bản, những năm qua, bên cạnh việc triển khai hiệu quả các chương trình, dự án của Trung ương, tỉnh đã xây dựng và nỗ lực thực hiện các chính sách riêng biệt của địa phương đối với đồng bào, trước hết là chính sách hỗ trợ giáo dục. Dù ngân sách còn hạn hẹp, hằng năm tỉnh đã đầu tư xây dựng hệ thống trường, lớp ưu tiên vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS. Mạng lưới trường lớp đã phủ đến tận thôn, sóc. Tỷ lệ học sinh DTTS đến lớp ngày càng tăng. Năm học 2016-2017, tổng số học sinh DTTS đang học tại các trường phổ thông, mầm non là 35.923 em. Toàn tỉnh có 6 trường dân tộc nội trú với 1.051 học sinh, chất lượng dạy, học và sinh hoạt ngày càng được nâng cao.

Với chủ trương nâng cao trình độ dân trí, tạo cơ hội để có nhiều người DTTS tham gia vào bộ máy của Đảng, chính quyền các cấp, từ khi có chính sách cử tuyển đến nay, tỉnh đã cử tuyển hơn 600 học sinh vào các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp; 182 em vào các trường dự bị đại học. Hiện toàn tỉnh có trên 600 sinh viên DTTS đang theo học các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, trong đó có hơn 400 sinh viên tự thi được tỉnh hỗ trợ kinh phí sinh hoạt hằng năm. Qua đó khuyến khích, động viên học sinh, sinh viên người DTTS học tập, rèn luyện để khi kết thúc đào tạo trở về phục vụ đồng bào.

Để thực hiện hiệu quả chính sách hỗ trợ đào tạo nghề của Chính phủ đối với đồng bào DTTS, các sở, ngành được giao nhiệm vụ đã tổ chức dạy nghề ngay tại thôn, xã, trung tâm dạy nghề cấp huyện. Đến nay đã giải quyết việc làm cho 31.381 lao động người DTTS; tạo điều kiện cho 2.356 lao động DTTS vay vốn giải quyết việc làm, trung bình mỗi lao động được vay 13-17 triệu đồng.

Từ sự hỗ trợ tổng lực của rất nhiều chính sách, chương trình, dự án của Trung ương và của tỉnh, chất lượng cuộc sống của đồng bào đã được cải thiện rõ rệt. Năm 1998, toàn tỉnh có gần 23.000 hộ nghèo là đồng bào DTTS thì đến cuối năm 2015 chỉ còn 3.497 hộ. Tuy nhiên, con số này lại chiếm đến 48,16% tổng số hộ nghèo toàn tỉnh. Đây là thách thức không nhỏ đối với cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh và rất cần sự quan tâm của cả hệ thống chính trị để rút ngắn dần khoảng cách giữa đồng bào DTTS với đồng bào Kinh trên địa bàn tỉnh. 

T.Nguyên