Chính trị 06:34, 30/05/2016 GMT+7

TĂNG DO GIÁ DẦU VÀ...  HẠN HÁN

Giữa tháng 5, những trận mưa đầu mùa xuất hiện cũng là thời điểm vào mùa thu hoạch mủ cao su. Giá mủ nước nhiều khu vực trên địa bàn tỉnh khá ổn định, tăng cao so với cuối năm 2015. Cụ thể, khu vực Đồng Phú khoảng 8.700 đồng/kg (290 đồng/độ); Hớn Quản giá 8.400 đồng/kg 280 đồng/độ). Cao hơn 90-95 đồng/độ so với quý 4/2015... 5 tháng qua, giá cao su đã tăng khá mạnh, tăng trên 40% so với quý 4/2015.

Giá cao su thành phẩm sơ chế tại Bình Phước, Bình Dương, Tây Ninh tăng nhưng không ổn định. Đơn cử, mủ SVR3L từ 32.300 đồng/kg (11-5) giảm còn 30.400 đồng/kg (16-5) và tăng lên 33.400 đồng/kg (18-5); cao su SVR10 từ 30.700 đồng/kg giảm còn 28.800 đồng/kg và tăng trở lại 29.300 đồng/kg. 

Nguyên nhân thứ nhất là giá dầu mỏ sau khi lao dốc giảm xuống dưới 28 USD/thùng vào cuối tháng 1-2016 thì từ tháng 2 đã lên hơn 30 USD/thùng, đến ngày 10-5 đạt mức 43 USD/thùng. Giá dầu mỏ tăng, cao su thiên nhiên cũng được “hưởng”. Hiện tượng El nino khốc liệt xảy ra trên diện rộng khiến hầu hết các nước trồng cao su ở Đông Nam Á bị ảnh hưởng nặng đến vườn cao su. Trước mắt là làm chậm thời điểm mở miệng cạo và về lâu dài là làm năng suất, sản lượng giảm (Thái Lan dự báo nhiều vùng có thể giảm 50% sản lượng do hạn hán).

Khi cao su ngưng cạo, lượng mủ giao dịch chủ yếu là từ vụ trước nên nguồn cung không tăng. Do giá cao su giảm sâu, sản xuất không có lời nên nhiều nông dân ở Thái Lan, Indonesia, Malaysia và Việt Nam đã ngừng cạo, thậm chí phá bỏ vườn cây. Các doanh nghiệp thì đẩy mạnh thanh lý để tái canh và không chủ trương tăng sản lượng.

Yếu tố thứ 3 nâng giá cao su là nhu cầu của các nước tiêu thụ cao su lớn trên thế giới như Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ... đang tăng. Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc 4 tháng đầu năm 2016 đạt 6,8% so với mục tiêu 6,5-7%. Ngành sản xuất săm lốp của Trung Quốc đang vào guồng trở lại, kéo theo nhu cầu cao su nguyên liệu tăng. Ấn Độ cũng đang tăng nhập khẩu cao su do ngành cao su thiên nhiên nước này bị ảnh hưởng nặng bởi hạn hán. Dự báo sản lượng cao su của nước này chỉ ở mức 563 ngàn tấn, so với mức 645 ngàn tấn năm 2015.

LỠ THỜI CƠ

Giá mủ cao su trong 5 tháng đầu năm 2016 đã cao hơn giá do Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam (VRG) xây dựng cho các công ty năm nay là bán 26 triệu đồng/tấn (lãi 1 triệu đồng/tấn). Nếu giá bán giữ được ở mức như hiện nay thì các công ty thu lãi khoảng 11-12 triệu đồng/tấn khi đã cắt giảm suất đầu tư 45%/ha cây trồng so với năm 2014.

Gia đình chị Lý Thị Lê ở khu phố Tân Xuân, phường Tân Xuân (Đồng Xoài) có 2 ha cao su và 2,5 ha điều ở xã Tân Hưng (Đồng Phú). Đến giữa tháng 5, vợ chồng chị mới thu hoạch xong mùa điều nhưng vẫn chưa tính đến việc thuê nhân công cạo mủ. Theo tính toán của chị Lê, nếu cạo mủ thì sản lượng thời điểm này cũng chỉ đủ trả tiền công. Những hộ có diện tích lớn như ông Nguyễn Văn Cư ở ấp 5, xã Thanh Hòa (Bù Đốp) với 16 ha, khai thác năm thứ 3 cũng chỉ mới trang bị, đợi mưa đều mới thu hoạch. Hộ ông Đoàn Văn Dạo có 1 ha gần nhà khai thác năm thứ 5, không thuê người cạo và cũng chưa cạo xả.

Có thể thấy, giá mủ cao su tăng so với cuối năm 2015 đã làm ấm lòng cả nông dân và doanh nghiệp ngành cao su. Tuy nhiên, do nắng hạn kéo dài khắc nghiệt và giá mủ năm 2015 giảm sâu nên không chỉ doanh nghiệp mà cả nông dân cũng cắt giảm suất đầu tư, phân bón để tránh lỗ nên năng suất, sản lượng cao su giảm. 

KHÓ DỰ BÁO

 Khi giá mủ cao su giảm sâu, các nước sản xuất và xuất khẩu cao su thiên nhiên bắt tay kìm hãm đà giảm. Cụ thể, ngày 4-2-2016, Hội đồng Cao su quốc tế ba bên (ITRC) gồm Thái Lan, Indonesia và Malaysia đã cắt giảm xuất khẩu 615.000 tấn cao su trong giai đoạn 6 tháng bắt đầu từ ngày 1-3-2016. Theo báo cáo của VRG, số dư tồn kho lũy kế của toàn tập đoàn đến cuối tháng 4 tiếp tục giảm mạnh, từ 22.807 tấn xuống còn 20.693 tấn (giảm khoảng 2.100 tấn chỉ trong vòng 1 tuần). Trong đó, lượng cao su tồn kho đã ký hợp đồng lên đến 19.945 tấn (chiếm 96,3% lượng tồn kho). Tồn kho năm 2016 thấp hơn so cùng kỳ năm 2015 là 7.727 tấn. Phân tích diễn biến thị trường cao su thiên nhiên, giá mủ thời gian tới sẽ phụ thuộc chủ yếu vào 3 yếu tố:

Về giá dầu mỏ, dự báo cho thấy các nước trong và ngoài Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ OPEC dù còn nhiều bất đồng nhưng xu hướng chung là đều tìm cách chặn đà giá dầu giảm vì quyền lợi trực tiếp của họ. Có những dự báo giá dầu sẽ tăng lên 85 USD/thùng vào cuối năm nay nhưng dự báo này xem ra khó trở thành hiện thực!

Về sự tăng trưởng kinh tế kéo theo nhu cầu tiêu thụ cao su của các nước Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản... vẫn rất khó đoán định. Phân tích và dự báo của nhiều tổ chức uy tín cho thấy, kinh tế các “ông lớn” này không có “bước nhảy lớn” mà chỉ “nhinh nhích”. Riêng kinh tế Trung Quốc dù 4 tháng đầu năm đạt mức tăng 6,8% nhưng về độ ổn định thì còn đáng ngờ.

Về sản lượng khai thác, chắc chắn sẽ tăng mạnh trở lại kể từ tháng 5, khi các nước chính thức bước vào mùa thu hoạch mủ. Khi đó cán cân cung - cầu sẽ có chênh lệch về nguồn cung, khiến giá cao su có thể bị giảm. Giải pháp cắt giảm xuất khẩu của ITRC sẽ kết thúc vào tháng 8-2016. ITRC có tiếp tục tung ra một “gói cắt giảm” nữa hay không và với số lượng bao nhiêu, sẽ tùy thuộc vào diễn biến thị trường và giá cao su nhưng chắc chắn lượng cao su cung ứng ra thị trường sẽ dồi dào hơn do lượng cao su khai thác tăng.

Trên cơ sở các yếu tố vừa nêu, dự báo trong ngắn hạn, giá cao su vẫn có thể tăng nhẹ so với hiện tại nhưng rất khó tăng cao trong triển vọng dài hạn. Và để tồn tại thì cả nông dân và doanh nghiệp đều phải duy trì phương thức cắt giảm suất đầu tư để giảm giá thành.

P.Hà