Chính trị 07:38, 08/04/2016 GMT+7

Luật Báo chí sửa đổi có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2017, với một số điểm mới đáng chú ý sau:

Không quy định việc sử dụng  mạng xã hội

Trong phiên thảo luận tại hội trường về dự thảo luật, đại biểu Hà Minh Huệ (Bình Thuận) đề nghị bổ sung quy định phóng viên, nhà báo không được sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền trái với chính sách thông tin của cơ quan báo chí. Hồi âm ý kiến này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải trình trước khi Quốc hội bấm nút thông qua: Đây là quyền tự do ngôn luận của công dân, đã được hiến định nên không thể đưa nội dung này vào dự thảo luật. Trường hợp thấy cần thiết phải quản lý, cơ quan báo chí có thể quy định nội dung này tại quy chế hoạt động của cơ quan.

Nâng cao bảo vệ nguồn tin

Để đảm bảo an toàn cho nhà báo cũng như nguồn tin báo chí, Luật Báo chí vừa được thông qua quy định giới hạn việc cơ quan báo chí, nhà báo chỉ phải tiết lộ người cung cấp thông tin khi có yêu cầu bằng văn bản của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân (VKSND), Chánh án Tòa án nhân dân (TAND) cấp tỉnh và tương đương trở lên trong trường hợp cần thiết cho việc điều tra, xét xử tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng. Đồng thời Viện trưởng VKSND, Chánh án TAND cấp tỉnh và tương đương trở lên có trách nhiệm tổ chức bảo vệ người cung cấp thông tin sau khi tên của họ được tiết lộ; các cơ quan bảo vệ pháp luật có trách nhiệm phối hợp với Viện trưởng VKSND, Chánh án TAND cấp tỉnh và tương đương bảo vệ người cung cấp thông tin. (Khoản 4, Điều 38, dự thảo luật trình Quốc hội)

Hoạt động nghiệp vụ báo chí tại phiên tòa công khai

Luật mới cũng quy định nhà báo được hoạt động nghiệp vụ báo chí tại các phiên tòa xét xử công khai, được bố trí khu vực riêng để tác nghiệp, được liên lạc trực tiếp với người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng để lấy tin, phỏng vấn theo quy định của pháp luật.

Luật cũng quy định nhà báo được đến các cơ quan, tổ chức để hoạt động nghiệp vụ báo chí. Khi đến làm việc, nhà báo chỉ cần xuất trình thẻ nhà báo. Các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm cung cấp cho nhà báo những tư liệu, tài liệu không thuộc phạm vi bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác theo quy định của pháp luật. (Điều 39, dự thảo luật trình Quốc hội)

Bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan báo chí vẫn phải có ý kiến của Bộ Thông tin và Truyền thông

Về việc bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan báo chí, luật mới bảo lưu phải có thống nhất ý kiến bằng văn bản của Bộ Thông tin và Truyền thông. Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải trình: Việc bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan báo chí thuộc trách nhiệm chính của cơ quan chủ quản. Sự thống nhất của Bộ Thông tin và Truyền thông là để bảo đảm người đứng đầu cơ quan báo chí hội đủ tiêu chuẩn. Bởi thực tế hiện nay, một số cơ quan chủ quản bổ nhiệm tổng biên tập không có nghiệp vụ báo chí, làm ảnh hưởng đến chất lượng của báo. Bộ Thông tin và Truyền thông là cơ quan quản lý nhà nước về báo chí, chịu trách nhiệm toàn diện về hoạt động báo chí cả nước, rất cần xây dựng mối quan hệ thường xuyên, mật thiết với người đứng đầu cơ quan báo chí nhằm bảo đảm đưa thông tin kịp thời, trung thực, lành mạnh đến công chúng. (Điều 15, dự thảo luật trình Quốc hội)

Có đại biểu đề nghị công nhận “doanh nghiệp kinh doanh có điều kiện” là một loại hình hoạt động của cơ quan báo chí. Ủy ban Thường vụ Quốc hội không đồng tình với lý do cơ quan báo chí không phải là doanh nghiệp, hoạt động không nhằm mục đích kinh doanh.

Trong 30 ngày phải phản hồi thông tin cơ quan báo chí chuyển đến

Luật Báo chí sửa đổi quy định khi cơ quan, tổ chức có trách nhiệm nhận được ý kiến, kiến nghị, phê bình, khiếu nại của tổ chức, công dân và tố cáo của công dân do cơ quan báo chí chuyển đến, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được văn bản, người đứng đầu cơ quan, tổ chức phải thông báo cho cơ quan báo chí biết biện pháp giải quyết. (Điều 39, dự thảo luật trình Quốc hội)

Giảm thời gian cấp thẻ nhà báo lần đầu

Với luật mới, điều kiện cấp thẻ nhà báo đã giảm thời gian công tác từ “3 năm” xuống còn “2 năm” đối với trường hợp cấp thẻ lần đầu. (Điều 27, dự thảo luật trình Quốc hội)

Luật mới cũng giữ quy định cũ 5 năm cấp lại thẻ nhà báo (Điều 27, dự thảo luật trình Quốc hội). Giải trình ý kiến đề nghị không nên quy định thời hạn 5 năm phải đổi thẻ nhà báo, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu: Thực tế hiện nay có một số trường hợp người được cấp thẻ nhà báo nhưng không còn làm công việc liên quan đến báo chí, vẫn giữ và sử dụng thẻ nhà báo không đúng mục đích.

Với những người làm báo chưa có thẻ, đã được đưa vào luật để bảo vệ: “Cấm hành vi đe doạ, uy hiếp tính mạng, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nhà báo, phóng viên; phá hủy, thu giữ phương tiện, tài liệu, cản trở nhà báo, phóng viên hoạt động nghề nghiệp đúng pháp luật”.

Làm ở đài truyền thanh được xem xét cấp thẻ nhà báo

Luật mới quy định những người thực hiện nghiệp vụ về nội dung thông tin ở các đài truyền thanh, truyền hình cấp huyện và tương đương là đối tượng được xem xét cấp thẻ nhà báo như nhiều đối tượng khác gồm phóng viên, biên tập viên, đạo diễn, quay phim ở các cơ quan báo chí, thông tấn. (Điều 27, dự thảo luật trình Quốc hội).

Hưng Nguyên