Chính trị 08:27, 03/02/2016 GMT+7

Thơ viết về biển, đảo và người lính biển làm thơ là hai mảng của một đề tài đã được thể hiện đậm nét thời gian gần đây.

THƠ VIẾT VỀ BIểN ĐẢO

Nhiều người nhận xét, chưa bao giờ thơ ca viết về người lính biển lại nở rộ như hiện nay, nhất là sau những hành động ngang ngược của Trung Quốc đem tàu chiến, giàn khoan xâm phạm vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam đầu tháng 5-2014. Tên gọi Hoàng Sa, Trường Sa lại vang lên đầy xúc động trong trái tim những người dân Việt Nam và đã được thể hiện bằng những bài thơ đầy cảm xúc. Ngoài những gương mặt quen thuộc của thi ca Việt Nam đương đại như Trần Đăng Khoa với bài “Đợi mưa trên đảo Sinh Tồn”, Nguyễn Việt Tiến với “Tổ quốc nhìn từ biển”, “Tổ quốc ở Trường Sa”; Nguyễn Thế Kỷ với bài “Thao thức Trường Sa”... còn có rất nhiều bài thơ hay khác của những tác giả trẻ. 

Nguyễn Hữu Quý khi ra Trường Sa lần đầu đã ngạc nhiên đến ngỡ ngàng qua bài thơ “Làng đảo”: “Trập trùng sóng, trập trùng mây/ Giữa bao la biển, ô hay, làng mình!/ Cũng vàng hoa mướp rung rinh/ Cũng tươi hoa muống trắng tinh cạnh nhà/ Mồng tơi ra với Trường Sa/ Lá xanh quấn quýt như là đợi em”. Nhà thơ Đỗ Thị Hoa Lý dù đang ở Ukraina nhưng vẫn cảm nhận được nỗi gian khổ của người lính nơi Trường Sa: “Trường Sa ơi bão tố bủa vây/ Tán bàng vuông nhọc nhằn che chở/ Ngọn rau xanh oằn mình diệp lục/ Từng giọt chắt chiu cơn khát Trường Sa! (“Tiếng gọi Trường Sa”). Tác giả trẻ Phạm Hồng Thái đã viết bài thơ “Tình Tổ quốc” khá xúc động. Đó không chỉ là lời động viên người lính trẻ đang ngày đêm canh giữ biển đảo, mà còn là sự gửi gắm tình yêu đối với quê hương đất nước: “Anh lính đảo nhớ nhà/ Thèm mùi thơm cơm nếp/ Sóng biển vỗ mặn mòi/ Lính đảo hiên ngang dáng hình Tổ quốc”. Đặc biệt, có một cô gái đã làm hàng trăm bài thơ về Hoàng Sa, Trường Sa. Đó là Nguyễn Thị Hồng Diệu được cư dân mạng phong danh hiệu “Nhà thơ của Hoàng Sa, Trường Sa”. Chỉ trong một năm, cô đã sáng tác hàng trăm bài thơ viết về người lính Hoàng Sa, Trường Sa. Trong số đó không ít những bài thơ đã được nhiều nhạc sĩ tên tuổi phổ nhạc. Gian khổ mà người lính biển phải trải qua là môi trường sống khắc nghiệt giữa trùng dương đã được cây bút nữ trẻ Hồng Diệu khắc họa: “Trường Sa ngày đông đang đi qua/ Lạnh thấu da thấu thịt/ Trường Sa, hạ về nắng trắng trời đến lạ/ Nóng rát thân người, buồn những dấu chân qua” (Nhật ký trên sóng cả).

THƠ CỦA NGƯỜI LÍNH BIỂN ĐẢO

Có một bài thơ khá nổi tiếng của một sĩ quan hải quân sáng tác trong chuyến đi biển dài ngày ở Trường Sa. Đó là bài “Màu áo trắng” của Đại úy Trần Ngọc Vinh. Bài thơ nói về màu áo hải quân mà anh đã gắn bó suốt 20 năm qua, với những câu kết: “... Chúng tôi là người lính hải quân.../ Lá thư tình quên gói ở trong khăn/ Lại cứ vội vàng theo những tháng năm/ Lẫn vào biển xanh, lẫn vào sóng vỗ/ Nhịp bước mọi người vẫn sáng mãi những chiến công”. Đảo xa luôn luôn là tuyến đầu Tổ quốc. Người lính nơi biển đảo hiểu rõ điều đó cho nên dẫu có lo lắng cho mẹ già, con thơ hay thương nhớ một bóng hồng, các anh vẫn vững vàng tinh thần, sẵn sàng hiến dâng cho Tổ quốc: “Nghẹn ngào chào mẹ ra đi/ Mẹ nuôi con lớn chưa gì báo ân/ Nhưng mẹ ơi, Tổ quốc cần/ Đời trai bao lớp hiến dâng thân mình” (“Tiếng gọi của biển”, Facebook linhbienVN). Bài thơ “Viết cho con” là lời của người cha đang cầm súng canh gác vùng biển của Tổ quốc gửi tới con gái nhỏ thân yêu. Vần thơ chứa đựng tình phụ tử dạt dào và tình yêu đất nước bao la: “Nếu ngày mai thức dậy không thấy ba/ Con đừng khóc/ Vì nước mắt kia không thể nào nguội tắt/ Khi Tổ quốc lâm nguy”. Những bài thơ của người lính biển thường được sáng tác rất nhanh khi tình cảm với biển đảo quê hương trào dâng. Có những bài được các anh viết ngay trên chuyến tàu từ Trường Sa trở về đất liền... Thơ của lính đảo dẫu còn “thô” nhưng mang hơi thở của cuộc sống và tình yêu đất nước quê hương. Đọc những vần thơ ấy, chúng ta cảm nhận được sự thiêng liêng từ sự hy sinh của người lính nhưng cũng rất đỗi tự hào bởi truyền thống dân tộc ta: “Chưa bao giờ khuất phục lũ xâm lăng/ Ngàn năm trước và bây giờ vẫn thế/ Lòng dân ta vẫn vẹn nguyên hào khí/ Của Đống Đa, Như Nguyệt, Bạch Đằng... (“Biển những ngày này” của Đặng Bá Tiến).

Nhắc tới Hoàng Sa, Trường Sa là nhắc tới một phần máu thịt của Tổ quốc Việt Nam, nhắc tới “vòng tròn bất tử” và những trận chiến bảo vệ chủ quyền biển đảo. Từng hòn đảo và mỗi vùng biển thiêng liêng của cha ông tự bao đời vẫn được các thế hệ con cháu ngày đêm canh giữ. Trên mặt trận văn hóa của mình, những nhà thơ và không ít những người lính đã gửi gắm tình yêu và quyết tâm gìn giữ biển đảo quê hương qua những vần thơ, con chữ. Mỗi bài thơ là một cung điệu nói lên tấm lòng của những người con đất Việt với nơi đầu sóng ngọn gió, là tuyến đầu Tổ quốc hôm nay.  

Đức Hồng