Chính trị 07:03, 15/01/2016 GMT+7

BP - Ngày 9-6-2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 56/2015/NĐ-CP quy định về việc đánh giá và phân loại cán bộ, công chức, viên chức hằng năm. Thực hiện nghị định này, cả nước hiện có gần 3 triệu cán bộ, công chức, viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước, đang làm việc tại hàng trăm ngàn cơ quan, trường học, bệnh viện, đơn vị sự nghiệp công lập. Và cuối năm 2015, từng ấy cán bộ, công chức, viên chức phải đánh giá, xếp loại và bình bầu khen thưởng. Như vậy, trên địa bàn cả nước có bao nhiêu đơn vị thuộc diện này thì chí ít cũng có từng đó cuộc họp. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra trong bài viết không phải là lượng thời gian hay chất lượng của việc đánh giá phân loại cán bộ, công chức, viên chức mà là những bất cập trong việc thực thi nội dung của nghị định trên.

2015 là năm đầu tiên áp dụng thực hiện quy định của Nghị định số 56/2015/NĐ-CP đã cho thấy có nhiều bất cập. Sau khi nghiên cứu nội dung nghị định và áp dụng vào thực tế của đơn vị, từ cán bộ lãnh đạo, quản lý đến công chức, viên chức đều rất lúng túng và thậm chí có những phản ứng trái chiều về tiêu chí phân loại công chức, viên chức ở mức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Cụ thể là quy định về tiêu chí phân loại đánh giá công chức ở mức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ theo Khoản 1, Điểm h, Điều 18 thì phải: Có ít nhất 1 công trình khoa học, đề án, đề tài hoặc sáng kiến được áp dụng có hiệu quả trong hoạt động công vụ của cơ quan, tổ chức, đơn vị được cấp có thẩm quyền công nhận... Còn tiêu chí phân loại đánh giá viên chức ở mức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ theo quy định tại Điểm đ, Khoản 1, Điều 25 thì phải: Có ít nhất 1 công trình khoa học, đề án, đề tài hoặc sáng kiến được áp dụng và mang lại hiệu quả trong việc thực hiện công tác chuyên môn, nghề nghiệp được cấp có thẩm quyền công nhận.

Trong khi đó, Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức hiện hành đều quy định rất cụ thể là hằng năm, các cơ quan, đơn vị đều phải thực hiện quy trình đánh giá, phân loại cán bộ, công chức, viên chức. Qua đó, thủ trưởng đơn vị cùng toàn thể cán bộ, công nhân viên chức nhìn nhận lại một năm công tác, rồi đánh giá về thành tích đạt được cùng những yếu kém, tồn tại cần khắc phục, sửa chữa; đồng thời bình bầu khen thưởng, kỷ luật... Và sau cùng là phê và lưu hồ sơ cá nhân. Tuy nhiên, trong Nghị định số 56, phần nội dung quy định về đánh giá và phân loại cán bộ, công chức, viên chức đã bãi bỏ quy định tại Điều 45 Nghị định số 24/2010/NĐ-CP về đánh giá cán bộ, công chức và Điều 37 về đánh giá viên chức, mà thay vào đó là những quy định trong hai chương III, IV với những điều, khoản, điểm rất chi tiết các tiêu chí đánh giá, gồm 4 loại cụ thể. Thế nhưng, để được xếp vào loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thì vô cùng gian nan, song lại cũng dễ tạo ra gian dối, giả tạo. Vì trong hội đồng thi đua cấp cơ sở (tức cơ quan, đơn vị) là những đối tượng gồm: Thủ trưởng cơ quan, đơn vị làm chủ tịch hội đồng, cấp phó làm phó chủ tịch và chủ tịch công đoàn, bí thư chi đoàn, rồi đại diện các phòng, ban và trưởng các đơn vị trực thuộc là những đối tượng có thẩm quyền xét đề tài, sáng kiến khoa học trong công tác chuyên môn và quản lý của các cá nhân trong đơn vị. Vấn đề ở chỗ các thành viên trong hội đồng nói không phải ai cũng có khả năng thẩm định được mọi đề án, đề tài, sáng kiến của công chức, viên chức. Ví dụ như đề tài về sáng kiến liên quan công nghệ thông tin thì những thành viên không am hiểu lĩnh vực này có thẩm định được chính xác hay không? Vì thế, xuất phát từ tâm lý chung là vì sự nể nang nên khó tránh khỏi việc giơ tay “đồng ý” cho xong việc. Mà để được khen cao thì đương nhiên trước hết công chức, viên chức phải đạt chiến sĩ thi đua cấp cơ sở và muốn trở thành chiến sĩ thi đua cấp cơ sở thì phải có đề tài, sáng kiến. Cứ như vậy, một năm ở nước ta có biết bao nhiêu là đề tài, sáng kiến cấp cơ sở ra đời? Và trong số đó, có bao nhiêu phần trăm được áp dụng vào thực tiễn và mang lại hiệu quả thiết thực... thì không ai thống kê hay nắm được cụ thể!

Với các thầy cô giáo đứng trên bục giảng còn có cơ hội nghĩ ra cách để thay đổi phương pháp giảng dạy, phương pháp tiếp cận kiến thức của học trò sao cho tốt nhất. Còn đối với y tá, y sĩ, điều dưỡng tại các cơ sở y tế là nhân viên giúp việc cho bác sĩ, công việc của họ là điều trị cho bệnh nhân theo phác đồ do bác sĩ đề ra và đi sớm về muộn, tận tình với bệnh nhân ngày đêm...; hoặc như các nhà báo phải lăn lộn ở cơ sở đêm ngày, bất kể nắng mưa, khó khăn, nguy hiểm... nhưng để có một đề tài, một sáng kiến khoa học vận dụng vào hoạt động thực tiễn mang tính hữu dụng, thiết thực, có tác dụng lan tỏa thì không phải là chuyện dễ dàng. Ưu tư về vấn đề này, bác sĩ Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương, TP. Hồ Chí Minh cho biết: Bệnh viện có hơn 1.100 nhân viên nhưng khi bình xét, đánh giá, phân loại viên chức năm 2015 thì chỉ hơn 10 người đạt mức hoàn thành nhiệm vụ. Thật khó tưởng tượng (Báo Tuổi trẻ số ra ngày 7-1-2016).

Một bất cập nữa là theo quy định chung thì vào tháng 12 hằng năm, cấp ủy đảng các cấp phải triệu tập họp đảng viên ở cấp chi bộ để đánh giá, phân loại đảng viên cuối năm. Theo đó, đảng viên tự nhận loại, sau đó hội nghị đánh giá, góp ý, bỏ phiếu xếp loại cho từng đảng viên. Thông thường số lượng đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong năm là không nhiều, thậm chí là hiếm, mà số đông là ở mức hoàn thành tốt nhiệm vụ. Tại Nghị định số 56 có quy định, khi họp xét, phân loại cán bộ, công chức, viên chức phải có ý kiến bằng văn bản của cấp ủy đảng cùng cấp. Thế nhưng trong thực tế liệu có bao nhiêu cơ quan, đơn vị thực hiện đúng quy trình, quy định này? Và rằng, để có thành tích chung cho cơ quan, đơn vị thì khi xét đánh giá, phân loại cán bộ, công chức, viên chức hầu như chỉ chăm chăm vào đề tài, sáng kiến khoa học rồi “so đũa chọn cột cờ” mà chọn đối tượng cho phù hợp... Vì thế, có trường hợp cán bộ, công chức, viên chức được tập thể xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nhưng cũng chính con người đó ở chi bộ chỉ được xếp ở mức đảng viên đủ tư cách, hoàn thành tốt nhiệm vụ, cán bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Để phong trào thi đua yêu nước trong cơ quan, đơn vị, địa phương phát triển sâu, rộng và đi vào thực tiễn, hiệu quả, thiết thực thì những quy định mang tính khắt khe, hình thức, bất cập và khó thực hiện tại Nghị định số 56/2015/NĐ-CP cần sớm được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp. Có như vậy mới tạo tâm lý hứng khởi cho cán bộ, công chức, viên chức nỗ lực phấn đấu, thể hiện tài năng, trí tuệ bằng cả tấm lòng để rồi cuối mỗi năm nhận được mức khen, thưởng xứng đáng với những gì họ đã cống hiến.                           

Thanh Vũ