Chính trị 13:51, 26/12/2015 GMT+7

BP - Tại kỳ họp lần thứ 10, ngày 25-11-2015, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật Phí và lệ phí và luật này có hiệu lực từ ngày 1-1-2017. Theo đó, khác với pháp lệnh hiện hành, Luật Phí và lệ phí đã thiết lập khung pháp lý đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, phù hợp với quy định pháp luật có liên quan. Đồng thời, luật cũng khắc phục hạn chế trong quản lý nguồn thu từ phí, lệ phí; đảm bảo chính sách phí, lệ phí công khai minh bạch, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Dưới đây, xin giới thiệu cùng bạn đọc những nội dung mới trong Luật Phí và lệ phí.

Điểm dễ nhận biết nhất là pháp lệnh phí và lệ phí hiện hành quy định các khoản phí, lệ phí gắn với dịch vụ công do Nhà nước và doanh nghiệp cung cấp. Cũng theo đó, mức thu, quản lý và sử dụng phí, lệ phí do Nhà nước quy định, chưa khuyến khích doanh nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ công. Còn trong Luật Phí và lệ phí đã quy định danh mục các khoản phí, lệ phí gắn với dịch vụ công do cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao cung cấp. Trường hợp dịch vụ đó do doanh nghiệp cung cấp thực hiện giá dịch vụ theo quy định của Luật Giá. Luật mới bổ sung quy định này là để đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút nguồn lực của xã hội tham gia cung cấp dịch vụ công.

Điểm đáng chú ý thứ hai là danh mục chi tiết các khoản phí, lệ phí được ban hành kèm theo luật đã quy định cụ thể thẩm quyền của 4 cơ quan, gồm: Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính và HĐND cấp tỉnh đối với từng khoản phí, lệ phí. Hiện các khoản phí trong danh mục kèm theo luật đều do cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp. Tuy nhiên, trong tương lai một số khoản phí có khả năng xã hội hóa cao, có thể chuyển giao cho doanh nghiệp cung cấp. Do đó, Luật Phí và lệ phí quy định nguyên tắc thu phí là mức thu phí được xác định cơ bản đảm bảo bù đắp chi phí, có tính đến chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ, đồng thời phải đảm bảo công bằng, minh bạch và bình đẳng về quyền và nghĩa vụ của công dân (Điều 8).

Điểm mới thứ ba là Luật Phí và lệ phí đã quy định rõ các đối tượng được miễn giảm phí và lệ phí. Cụ thể, tại Điều 10 có quy định như sau: Các trường hợp thuộc diện miễn, giảm phí, lệ phí gồm: Trẻ em; hộ nghèo; người cao tuổi; người khuyết tật; người có công với cách mạng; đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật và một số trường hợp đặc biệt khác. Chính phủ quy định cụ thể đối tượng được miễn, giảm đối với từng loại phí, lệ phí thuộc thẩm quyền. Bộ Tài chính và HĐND cấp tỉnh quy định cụ thể đối tượng được miễn, giảm đối với từng loại phí, lệ phí được phân cấp trong danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo luật này.

Về quản lý và sử dụng phí, lệ phí, luật quy định cụ thể, rõ ràng là phí thu từ các hoạt động dịch vụ do cơ quan nhà nước thực hiện phải nộp vào ngân sách nhà nước, trừ trường hợp được khoán chi phí hoạt động từ nguồn thu phí thì được khấu trừ. Phí thu từ hoạt động dịch vụ do cơ quan sự nghiệp công lập thực hiện được để lại một phần hoặc toàn bộ để trang trải chi phí, thu phí trên cơ sở dự toán đã được phê duyệt, còn lại nộp ngân sách. Phí thu từ hoạt động dịch vụ do tổ chức được cơ quan nhà nước giao thực hiện được để lại một phần hoặc toàn bộ nhằm trang trải chi phí hoạt động, việc quản lý và sử dụng phí theo quy định của pháp luật. Đồng thời, Luật Phí và lệ phí cũng nghiêm cấm: Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức, cá nhân tự đặt ra các loại phí, lệ phí; sửa đổi các mức thu phí, lệ phí đã được cơ quan có thẩm quyền quy định; thu, nộp, quản lý và sử dụng khoản thu phí, lệ phí trái với quy định của pháp luật. Trường hợp vi phạm các quy định của pháp luật về phí, lệ phí sẽ xử lý theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, xử lý vi phạm hành chính và pháp luật liên quan (Điều 16).

Để khuyến khích xã hội hóa, trong danh mục ban hành kèm theo Luật Phí và lệ phí đã có tới 17 sản phẩm, dịch vụ được chuyển từ phí sang giá dịch vụ do Nhà nước định giá. Cụ thể là các loại phí như: Thủy lợi phí, phí sử dụng đường bộ, phí sử dụng cảng nhà ga, phí kiểm định phương tiện vận tải, phí hoạt động chứng khoán... Tuy nhiên, luật mới chỉ quy định việc chuyển sang cơ chế giá đối với một số khoản phí mà Nhà nước không cần phải nắm giữ. Quy định này nhằm góp phần giảm giá và nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân.

N.N