Chính trị 16:03, 15/10/2015 GMT+7

BP - Dự thảo Báo cáo đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011-2015 và phương hướng nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016-2020 trình Đại hội lần thứ XII của Đảng đã đưa ra 15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội quan trọng, để cả nước phấn đấu đạt được 5 năm tới (2016-2020). Trong đó có 9 chỉ tiêu về kinh tế, đó là: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 5 năm đạt 6,5-7%/năm. Đến năm 2020, GDP bình quân đầu người khoảng 3.200-3.500 USD; tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ trong GDP trên 85%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm bằng khoảng 32-34% GDP; bội chi ngân sách nhà nước không quá 4% GDP. Yếu tố năng suất tổng hợp (TFP) đóng góp vào tăng trưởng khoảng 25-30%; năng suất lao động xã hội bình quân tăng 4-5%/năm; tiêu hao năng lượng tính trên GDP bình quân giảm 1-1,5%/năm. Tỷ lệ đô thị hóa đến năm 2020 đạt 38-40% (trang 132).

Theo nhận thức của cá nhân tôi, việc báo cáo đưa ra các chỉ tiêu về kinh tế mà cả nước phải phấn đấu đạt được trong 5 năm tới như trên là đúng, nhưng chưa đầy đủ, chưa trọn vẹn, chưa bao quát hết những yếu tố cơ bản của một nền kinh tế thị trường phát triển trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Vì vậy, tôi đề nghị trong dự thảo cần bổ sung thêm chỉ tiêu về xuất - nhập khẩu. Lý do cần phải bổ sung chỉ tiêu này là vì:

Thứ nhất là ngày nay đất nước ta đã và đang hội nhập sâu rộng và toàn diện với nền kinh tế thế giới. Mà với bất cứ quốc gia nào cũng vậy, muốn phát triển kinh tế thì không thể không xuất những mặt hàng mà thế giới đang cần và mình lại đang có; đồng thời không thể không nhập những mặt hàng mình không tự sản xuất được, trong khi loại hàng hóa đó lại rẻ hơn nhiều nếu mình tổ chức sản xuất ra. Như vậy, xuất - nhập khẩu có vị trí, vai trò đặc biệt đối với nền kinh tế của mỗi quốc gia. Hơn nữa, xuất - nhập khẩu có ý nghĩa về nhiều mặt. Một mặt xuất khẩu là lối ra của nền kinh tế nhằm tạo ra nguồn ngoại tệ để nhập khẩu kỹ thuật - công nghệ phục vụ nhu cầu đổi mới, công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, phục vụ nhu cầu sản xuất, tiêu dùng mà sản xuất trong nước chưa đáp ứng được. Mặt khác là cải thiện cán cân thương mại, góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc tế, tăng dự trữ ngoại hối, ổn định tỷ giá, nâng cao lòng tin vào đồng tiền quốc gia.

Thứ hai là cùng với công cuộc đổi mới trong nước là việc mở cửa hội nhập với quốc tế. Việc hội nhập tới đây của nước ta với thế giới sẽ lại càng sâu, rộng. Cụ thể là cuối năm nay thì Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) sẽ ra đời; việc đã ký và sắp ký nhiều Hiệp định Thương mại tự do (FTA) thế hệ mới và đặc biệt là Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) đang được tiến hành ở giai đoạn cuối và có nhiều khả năng sẽ được ký kết trong năm nay. Và một khi đã hội nhập với kinh tế thế giới thì chúng ta không thể không tính đến chuyện xuất khẩu hàng hóa sản xuất trong nước ra ngoài và nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu về phục vụ sản xuất trong nước.

Thứ ba là lĩnh vực xuất - nhập khẩu của nước ta hiện nay đã đạt được nhiều kết quả khá tích cực, nhưng hiện cũng còn không ít hạn chế, bất cập và đứng trước không ít thách thức. Cụ thể là hàng hóa chúng ta sản xuất ra và xuất khẩu vẫn chủ yếu là các mặt hàng nông - lâm - thủy sản còn ở dạng nguyên liệu thô, sản phẩm chưa qua chế biến hoặc mới sơ chế còn cao, tỷ trọng hàng gia công, lắp ráp lớn; nhập siêu cao và kéo dài, đặc biệt là nhập siêu về dịch vụ còn quá nhiều...

Thứ tư là nếu không đưa ra chỉ tiêu về xuất - nhập khẩu để có định hướng chiến lược phát triển trong lĩnh vực này, thì sẽ dẫn tới trình trạng mạnh ai nấy làm rồi lại mạnh ai nấy xuất. Từ đó sẽ dẫn tới bị ép giá hoặc gian dối trong sản xuất dẫn tới hàng hóa của Việt Nam bị tẩy chay trên thị trường thế giới. Bên cạnh đó, về nhập khẩu thì lại cũng mạnh ai nấy làm và dẫn tới giết chết hàng hóa trong nước. Thực tế nhiều mặt hàng nông sản của Việt Nam như trái cây các loại và rau, củ, quả, hoa... đang bị thua ngay trên chính sân nhà, do chính sách nhập khẩu không được kiểm soát chặt chẽ.

Từ những phân tích trên, tôi đề xuất trong dự thảo văn kiện đại hội cần bổ sung chỉ tiêu về lĩnh vực xuất - nhập khẩu vào hệ thống chỉ tiêu kinh tế. Tuy nhiên, về chỉ tiêu này cần phải ghi rõ hai chỉ tiêu cụ thể: tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu và tỷ lệ xuất siêu hoặc nhập siêu. Cụ thể, với chỉ tiêu xuất khẩu, tôi đề nghị lấy hệ số tốc độ tăng cao gấp đôi tốc độ tăng GDP. Còn chỉ tiêu về tỷ lệ nhập siêu phải thấp hơn hoặc bằng với tỷ lệ tăng xuất khẩu. Như vậy, đoạn văn này trong dự thảo được viết lại như sau: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 5 năm đạt 6,5-7%/năm. Đến năm 2020, GDP bình quân đầu người khoảng 3.200-3.500 USD; tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ trong GDP trên 85%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm bằng khoảng 32-34% GDP; bội chi ngân sách nhà nước không quá 4% GDP. Yếu tố năng suất tổng hợp (TFP) đóng góp vào tăng trưởng khoảng 25-30%; năng suất lao động xã hội bình quân tăng 4-5%/năm; tiêu hao năng lượng tính trên GDP bình quân giảm 1-1,5%/năm. Giá trị xuất khẩu tăng gấp đôi tốc độ tăng GDP và giá trị nhập khẩu thấp hơn hoặc bằng tốc độ tăng của xuất khẩu. Tỷ lệ đô thị hóa đến năm 2020 đạt 38-40% (trang 132).

Diệp Viên