Chính trị 07:16, 11/10/2015 GMT+7

BP - Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng ở phần VII có tựa đề là: “Phát triển văn hóa, xây dựng con người”. Đây có thể được xem là phần rất quan trọng, được sự quan tâm của nhiều người, nhất là giới nghiên cứu về văn hóa. Ở phần này, dự thảo đánh giá khái quát về tình hình, đồng thời đưa ra phương hướng và nhiệm vụ với 7 vấn đề, trong đó đầu tiên là “xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện”. Tuy vậy, khi đề cập đến những nguyên nhân của hạn chế, tồn tại dự thảo báo cáo chưa nói đến một nguyên nhân rất quan trọng, đó là việc xây dựng đời sống văn hóa cho con người từ mỗi gia đình.

Thực tế cho thấy, tình trạng văn hóa xuống cấp trong xã hội hiện nay một phần có nguyên nhân từ việc giáo dục văn hóa trong gia đình chưa được chú trọng đúng mức. Xây dựng văn hóa phải bắt đầu từ xây dựng con người; mà để xây dựng con người thì khâu mấu chốt có tính đột phá là phải bắt đầu từ mỗi gia đình. Đánh giá của dự thảo cũng cho thấy, chức năng quan trọng nhất của văn hóa là xây dựng con người mới chưa đạt được. Dưới ảnh hưởng của tư tưởng thực dụng do kinh tế thị trường mang lại, các thói hư tật xấu không những không giảm đi mà còn có xu hướng gia tăng. Sự xuống cấp về tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ trong xã hội đang gây ảnh hưởng xấu đến đời sống tinh thần, môi trường văn hóa lành mạnh. Văn hóa là phạm trù thuộc về con người, của con người, loài người, do con người sáng tạo ra, vì cuộc sống và sự phát triển, hoàn thiện của chính con người. Mục tiêu và nội dung cốt lõi quan trọng nhất trong xây dựng văn hóa là xây dựng nhân cách con người. Văn hóa và con người là hai mặt của cùng một vấn đề. Mục tiêu quan trọng nhất của văn hóa là con người. Mục tiêu quan trọng nhất của vấn đề con người là văn hóa.

Từ đó, vấn đề xây dựng văn hóa và con người Việt Nam đã được Đảng ta đề ra đường lối rất đúng đắn, kịp thời bằng những văn bản quan trọng. Cụ thể là, từ Đại hội VII (năm 1991), Đảng yêu cầu xây dựng và phát triển “nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Một thành tựu lý luận quan trọng khác là quan điểm coi “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội” cũng đã hình thành tại Hội nghị Trung ương 4, khóa VII (năm 1993). Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) được ra đời năm 1998 với hệ thống 5 quan điểm chỉ đạo cơ bản cho việc “xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Đến tháng 6-2014, Hội nghị Trung ương 9 (khóa XI) Đảng lại có nghị quyết về “xây dựng và phát triển văn hóa con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”.

Từ khi Đảng ta tiến hành đổi mới đến nay, về văn hóa và con người, Việt Nam đã có nhiều mặt tiến bộ đáng kể. Đời sống vật chất và tinh thần nhân dân có nhiều mặt khá hơn trước; giáo dục phát triển mạnh về quy mô, số lượng, mạng lưới; trình độ học vấn của người dân cao hơn, đã phổ cập trung học cơ sở và xóa mù chữ trên toàn quốc. Con người ngày càng tiếp cận nhiều hơn với các nguồn thông tin đa dạng và nhiều chiều, từ đó mà kiến thức và nhận thức nhiều mặt đã nâng lên. Vấn đề con người và quyền con người được quan tâm hơn, thể hiện rõ trong Hiến pháp 2013 và nhiều bộ luật khác. Với dự thảo Báo cáo chính trị lần này, Đảng ta tiếp tục coi việc phát triển văn hóa và xây dựng con người là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt nhằm tạo nên một nền tảng xã hội vững chắc, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Đức Hồng